Wielki jubileusz jeziora przy ulicy Kopalnianej

fot: Tomasz Rzeczycki

Pokopalniane Jezioro Szmaragdowe jest miejscem licznych imprez, takich jak np. topienie Marzanny na powitanie wiosny

fot: Tomasz Rzeczycki

Ruszyły przygotowania do obchodów okrągłej rocznicy zalania najsłynniejszej kopalni w Szczecinie. W przyszłym roku minie sto lat od momentu, gdy w wyrobisku kopalni kredy i margla we Wzgórzach Bukowych powstało Jezioro Szmaragdowe.

Organizatorem obchodów jest Centrum Edukacji Leśnej Szmaragd w Szczecinie. To gospodarz podziemnej trasy turystycznej w sztolniach i korytarza z czasów IIj wojny światowej wydrążonych nad Jeziorem Szmaragdowym. Obchody mają zostać zorganizowane 12 i 13 lipca 2025 r. Wydarzenie ma być wielotematyczne. Poruszona mają być m.in. aspekty związane z historią, geologią, przyrodą, krajobrazem miejsca, a także z jego legendami.

- Chcemy uczcić tą okrągłą rocznicę wydarzeniem jakiego jeszcze w Parku Leśnym Zdroje nie było. Aby taką imprezę przygotować zacnie i godnie, należy planować ją już teraz - deklaruje Centrum Edukacji Leśnej Szmaragd.

Jezioro Szmaragdowe znajduje się w Szczecinie na końcu ul. Kopalnianej. Miejsce to położone jest w Puszczy Bukowej, pomiędzy dzielnicami Zdroje i Podjuchy. W 1862 r. utworzono tam kopalnię kredy i margla. Kopalnia odkrywkowa Katharinen usytuowana została malowniczo pośród wzgórz. Pracowała ona na potrzeby pobliskiej cementowni Stern, znajdującej się bardzo blisko stamtąd nad Odrą u podnóża Wzgórz Bukowych.

Wypływ wód gruntowych 16 lipca 1925 r. przesądził o zakończeniu wydobycia. Niecka wyrobiska napełniła się wodą. Ze względu na obecność jonów wapnia woda ma charakterystyczny zielonkawy kolor. Tak powstało Jezioro Szmaragdowe.

Podczas drugiej wojny światowej w zboczach opadających do jeziora Niemcy wydrążyli korytarze oraz szyb. Wyrobiska te po wojnie używane były m. in. przez obsługę zagłuszarki Wolnej Europy, a potem przez Zawodową Straż Pożarną. W XXI wieku podziemia te zostały udostępnione do zwiedzania.

Jezioro Szmaragdowe jest najchętniej odwiedzanym przez mieszkańców terenem pogórniczym w Szczecinie. Z czasów funkcjonowania kopalni zachowało się trochę pozostałości. To np. spora hałda wzdłuż ul. Kopalnianej oraz żelbetowy łukowy mostek pozostały po kopalnianej linii wąskotorowej.

Na apel o udział w organizacji obchodów, ogłoszony przez Centrum Edukacji Leśnej Szmaragd na jednym z portali społecznościowych odpowiedzieli już pierwsi chętni, m. in. Zespół Szkół nr 1 im. Mieszka I w Stargardzie. 

 

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Podwójne świętowanie w Górnośląskich Kolejach Wąskotorowych

Górnośląskie Koleje Wąskotorowe (GKW) zapraszają w weekend 19–20 września 2026 r. na podwójne święto: 173. urodziny najstarszej nieprzerwanie czynnej kolei wąskotorowej na świecie oraz 60. urodziny kultowej lokomotywy Lyd1-309. Program obejmuje historyczne widowisko fabularne „Po torach przez granicę”, przejazdy z parowozem „Ryś”, zwiedzanie stacji, symulator EN57, a nawet naukę prowadzenia lokomotywy Wls75.

Nie pozwolą zapomnieć o orkiestrach górniczych

Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu podsumowuje projekt „Dźwiękowej Akademia Dziedzictwa Górniczego”.

Dziedzictwo górnicze i lokalna tożsamość. Jak trzeba o nie dbać?

W Muzeum Saturn w Czeladzi zainaugurowano cykl szkoleń „Górnicza tożsamość Zagłębia”, skierowany do kadr kultury i edukatorów kulturowych. Program poświęcony jest wykorzystaniu dziedzictwa przemysłowego w działalności edukacyjnej i kulturalnej oraz opiera się na doświadczeniach Muzeum Saturn związanych z ochroną i popularyzacją dziedzictwa Zagłębia Dąbrowskiego.

Oto kolejna edycja projektu „Pamiętniki kobiet z rodzin górniczych”. I zaproszenie do Muzeum Saturn

Po raz drugi pod egidą Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu, a po raz szósty w całej historii projektu, zapraszane są wszystkie panie, związane z branżą górniczą, do napisania lub nagrania swoich wspomnień. Już 18 września zaplanowano spotkanie pamiętnikarskie w Muzeum Saturn w Czeladzi.