Górnictwo: Szyb Staszic w Tarnowskich Górach w nowej roli, to efekt współpracy województwa i gminy

Województwo śląskie i gmina Tarnowskie Góry będą wspólnie prowadzić instytucję kultury, którą stanie się zabytkowy szyb Staszic - podały służby prasowe Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego. Umowa została podpisana we wtorek, 5 marca przez Jakuba Chełstowskiego, marszałka województwa śląskiego oraz Arkadiusza Czecha, burmistrza Tarnowskich Gór.

Jak przypomniał Urząd, list intencyjny o utworzeniu w dawnym tarnogórskim szybie placówki kulturalnej służącej mieszkańcom podpisano jeszcze w grudniu. Obiekt jest wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Szyb będzie teraz adaptowany pod nową działalność. Na początek województwo zabezpieczy na ten cel kwotę 1,5 mln zł.

Na terenie szybu - w którego komorach podziemnych zmieściłoby się kilka boisk piłkarskich - znajdują się pozostałości maszyn parowych, które kiedyś zasilały pompy pobierające nawet 40 tys. m sześc. wody dziennie. Obiekt jest wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Strony porozumienia chcąc stworzyć nową instytucję kultury „Szyb Staszic w Tarnowskich Górach” musiały podpisać list intencyjny, a następnie umowę o udostępnienie przez GPW terenu, na którym znajduje się szyb wraz z podszybiem.

- Kopalnia rud ołowiu, srebra i cynku w Tarnowskich Górach to jedna z turystycznych pereł województwa, co warto zawsze przypominać, wpisana na Listę UNESCO. Szyb Staszic jest częścią tej pięknej historii i zarazem teraźniejszości, a dzięki utworzeniu w nim instytucji kultury, to wyjątkowe miejsce otrzyma drugie życie i przez kolejne dekady będzie służyło mieszkańcom regionu. Wzmocni to pozycję turystyki postindustrialnej, która już dziś jest wizytówką naszego regionu, a będzie ona mocniejsza dzięki środkom pozyskanym z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji – mówi marszałek Jakub Chełstowski, cytowany w komunikacie Urzędu.

- Sfinalizowanie tej umowy trwało parę lat, ale to też nie był prosty temat. Wymagał wielu dyskusji, ale najważniejsze jest, że nasze wspólne wysiłki okazały się skuteczne. Bardzo dziękuję marszałkowi i całemu zarządowi województwa za wsparcie. Kopalnia srebra i infrastruktura towarzysząca to sumie aż 28 punktów ujętych na Liście UNESCO. To nasze dziedzictwo, ale także turystyczna duma – dodał burmistrz Arkadiusz Czech.

Szyb Staszic początkowo nosił imię Adolf i został w roku 1796 wydrążony na głębokość 21 m. W 1814 r. pogłębiono go do 48 m. W tych okresach wykorzystywano go do transportu urobku z pobliskich komór wydobywczych.

Szyby – Maszynowi i Staszic - oddalone od siebie o 20 m znajdują się na ogrodzonym terenie dawnej stacji wodociągowej. Ich nadszybia z czerwonej cegły, wzniesiono na planie ośmiokąta i pokryto niskimi, ośmiospadowymi dachami. Podszybia łączą się z połączeniem trzech części Sztolni Głębokiej Fryderyk, zachodniej – do wylotu sztolni, północnej – poprowadzonej pod Park Miejski i południowo-wschodniej.