fot: Tomasz Rzeczycki
Pociąg z węglem na linii kolejowej nr 273 Szczecin - Wrocław
fot: Tomasz Rzeczycki
Dla surowców energetycznych 2022 rok był przełomowy. 87 proc. - o tyle w ciągu roku zwiększył się import węgla kamiennego energetycznego ze względu na spadające wydobycie krajowe. -17 proc. - o tyle w ciągu roku zmniejszyło się zużycie gazu ziemnego, przede wszystkim ze względu na wysokie ceny tego surowca. 47 proc. importu ropy naftowej w 2022 r. pochodziło z Rosji (gaz ziemny: -19 proc., węgiel kamienny energetyczny: -13 proc.). 40 proc. importowanego gazu ziemnego pochodziło z rekordowo wykorzystanego terminala LNG w Świnoujściu. -13 mln ton o tyle zmniejszyło się krajowe zużycie węgla w ciągu 10 lat. 25 proc. - to część krajowego zużycia gazu ziemnego, za którą odpowiadają gospodarstwa domowe. W ciągu 10 lat zużycie gazu w tej kategorii wzrosło o ponad 1/3. Te dane przedstawia Forum Energii w najnowszej analizie pt. Transformacja energetyczna w Polsce - Edycja 2023.
Oto jak według ekspertów kształtował się bilans handlowy węgla kamiennego energetycznego. W 2022 r. import węgla energetycznego wyniósł 16,9 mln ton – to o 7,9 mln ton więcej niż w 2021 r. Po 17 proc. importowanego węgla pochodziło z Kazachstanu i RPA, 15 proc. przypłynęło z Kolumbii, z Rosji pochodziło jedynie 13 proc. Aż 37 proc. węgla pochodziło z innych państw, głównie z Australii i Indonezji.
W 2022 r. wyeksportowano 2,1 mln ton węgla kamiennego energetycznego. Głównymi odbiorcami były Czechy (55 proc.), Ukraina (18 proc.), Niemcy (12 proc.) i Słowacja (8 proc.).
Według szacunków Forum Energii w 2022 r. zużycie węgla kamiennego wyniosło ok. 66 mln ton, co oznacza spadek względem poprzedniego roku o ok. 4 mln ton (-5,9 proc. r/r). Import netto wzrósł o 8,5 mln ton (o 143,2 proc., czyli do 14,5 mln ton).
Wydobycie spadło o 2,5 mln ton (o 4,4 proc., czyli do 52,8 mln ton). Według szacunków na hałdę odłożono zatem ok. 1 mln ton, zwiększając zapasy. Na przestrzeni 10 lat zużycie węgla kamiennego spadło o 13 mln ton (-16,4 proc.), wydobycie spadło o 24,2 mln ton (-31,4 proc.), a import netto wzrósł o 14,8 mln ton.
Eksperci wyliczają, że w 2022 r. w krajowych kopalniach węgla kamiennego wydobyto 52,8 mln ton tego surowca. W porównaniu z ubiegłym rokiem wydobycie spadło o 2,5 mln ton. Niemal połowa węgla kamiennego energetycznego (49,6 proc., czyli 28,9 mln ton) została została zużyta w 2021 r. na produkcję energii elektrycznej. Jedna czwarta (24,4 proc. – 14,2 mln ton) posłużyła do produkcji ciepła. Gospodarstwa domowe zużyły w 2021 r. 9 mln ton (15,4 proc.).
Szacunkowe zużycie węgla kamiennego energetycznego spadło w 2022 r. o ok. 9 proc. r/r (ok. 5,5 mln ton), czyli do ok. 53 mln ton. Zużycie tego surowca w 2021 r. względem 2020 r. wzrosło o 12,1 proc. (6,3 mln ton), jednak udział poszczególnych kategorii kształtował się podobnie. Wzrósł jedynie udział produkcji energii elektrycznej (o 3 p.p.). Względem roku 2013 zużycie węgla kamiennego spadło w 2022 r. o ok. 13 mln ton (-19 proc.).
- 44,8 mln ton węgla kamiennego zużyły elektrownie, elektrociepłownie i ciepłownie w 2022 r. To spadek o 1,8 mln ton względem 2021 r. (o 3,7 proc.). W 2022 r. energetyka zawodowa zużyła 36,5 mln ton węgla, z czego 29,7 mln ton na produkcję energii elektrycznej. Elektroenergetyka przemysłowa zużyła 3,4 mln ton (w większości na ciepło – 2,8 mln ton), a ciepłownie 4,9 mln ton - czytamy w raporcie.
Dalej eksperci wyliczają, że zużycie węgla spadło w każdej kategorii zużycia, jednak najbardziej na produkcję ciepła w jednostkach zawodowych (-9,1 proc.; -0,7 mln ton). Około 1/3 węgla kamiennego (32,4 proc., czyli 14,5 mln ton) została zużyta w produkcji ciepła. Pozostałe 67,6 proc. (30,3 mln ton) posłużyło do produkcji energii elektrycznej.
