fot: Witold Gałązka/ARC
fot: Witold Gałązka/ARC
Złoża metanu z pokładów węgla udokumentowane zostały jedynie w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym. Rozpoznanie warunków metanowych Dolnośląskiego Zagłębia Węglowego oraz Lubelskiego Zagłębia Węglowego jest bardzo słabe, a stwierdzone koncentracje metanu są znacznie mniejsze, stąd trudno jest obecnie ocenić ich znaczenie gospodarcze. Te informacje pochodzą z opublikowanego przez Państwową Służbę Geologiczną „Bilansu zasobów złóż kopalin w Polsce wg stanu na 31 grudnia 2021 r.”.
Eksperci podkreślają, że wykorzystanie metanu pokładów węgla podyktowane jest z jednej strony względami bezpieczeństwa prowadzenia robót górniczych, a z drugiej strony traktowane jest jako pozyskiwanie gazu z niekonwencjonalnych źródeł, ze względu na formę jego występowania, która wymaga zastosowania specjalnych desorpcyjnych technologii odzysku.
Udokumentowane zasoby bilansowe wydobywalne kopalnianego metanu w Polsce w 2021 r. wyniosły 106 660,94 mln m sześc. Zasoby bilansowe zmniejszyły się o 568,31 mln m sześc. w porównaniu z rokiem 2020. W 2021 r. nie udokumentowano żadnego nowego złoża metanu, żadnego też nie skreślono także z bilansu zasobów.
Ubytki zasobów bilansowych w złożach spowodowane były m.in. odmetanowaniem (-286,57 mln m sześc.), emisją metanu poprzez wentylację kopalń (-436,10 mln m sześc.). Z kolei przyrosty wynikały z tytułu szczegółowego rozpoznania i przeliczania zasobów.
Wydobycie metanu w 2021 r. wyniosło 286,57 mln m sześc.
– Jest to wielkość oznaczająca odmetanowanie, czyli ilość metanu ujmowanego przez stacje odmetanowania poszczególnych kopalń węgla kamiennego oraz metan eksploatowany samodzielnie, na zasadzie samowypływu gazu z otworów wiertniczych, sięgających do zrobów zlikwidowanych kopalń węgla kamiennego. W przypadku kilku złóż wielkość emisji obejmuje także metan pochodzący ze strefy niskometanowej – części złoża węgla kamiennego, w której stwierdzona została obecność metanu, jednak ze względu na jego niską zawartość nie udokumentowano zasobów tej kopaliny – czytamy w bilansie.
Ilość metanu wyemitowanego wraz z powietrzem kopalnianym systemem wentylacji wyniosła 436,10 mln m sześc. Zasoby przemysłowe, określone dla 34 złóż, wynoszą 11 175,73 mln m sześc. W bilansie uwzględniono projekty zagospodarowania złóż oraz dodatki do projektów zagospodarowania złóż: Borynia (-2,13 mln m sześc.), Brzezinka 3 (+63,82 mln m sześc.), Bzie-Dębina 2 – Zachód (-19,25 mln m sześc.), Chwałowice 1 (-9,74 mln m sześc.), Halemba (-0,78 mln m sześc.), Halemba II (-3,84 mln m sześc.), Jankowice (-3,55 mln m sześc.), Marcel 1 (+10,74 mln m sześc.) oraz Silesia (-42,37 mln m sześc.). Ubytki zasobów spowodowane były wydobyciem i emisją metanu.
W bilansie oszacowano zasoby metanu z pokładów węgla, przy zastosowaniu obecnie obowiązujących kryteriów wyznaczania złóż metanu z pokładów węgla jako kopaliny głównej i jako kopaliny towarzyszącej.
– Wyróżniono: zasoby prognostyczne metanu jako kopaliny towarzyszącej, do których zaliczono zasoby metanu udokumentowane w złożach węgla w kategorii D, które nie są wykazywane w rejestrze zasobów; zasoby perspektywiczne metanu jako kopaliny głównej, do których zaliczono pozostałe zasoby do tej pory niedokumentowane, bez wyznaczania zasobów prognostycznych ze względu na stosunkowo dużą niepewność szacowania wielkości zasobów – czytamy w dokumencie PSG.
Łącznie zasoby prognostyczne metanu w Polsce wg stanu na 31 grudnia 2018 r. wyniosły 1,69 mld m sześc. (tylko w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym), a zasoby perspektywiczne – 111,27 mld m sześc. (w tym 1,75 mld m sześc. w Dolnośląskim Zagłębiu Węglowym, 94,33 mld m sześc. w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym oraz 15,19 mld m sześc. w Lubelskim Zagłębiu Węglowym).
