Nauka: Konsorcjum rozpoznaje różne ścieżki dekarbonizacji krajowej elektroenergetyki opartej o bloki węglowe, szczególnie z wykorzystaniem reaktorów jądrowych

Projekt naukowy, mający wypracować plan zastąpienia starych bloków węglowych w polskiej energetyce reaktorami jądrowymi III i IV generacji, zainaugurowano oficjalnie w czwartek w Gliwicach. Ma być on gotowy wiosną 2025 r.

Projekt DEsire: Plan dekarbonizacji krajowej energetyki zawodowej na drodze modernizacji z wykorzystaniem reaktorów jądrowych (III i IV generacji) prowadzi od 1 kwietnia br. konsorcjum Politechniki Śląskiej, Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Biura Energoprojekt-Katowice, Instytutu Chemii i Techniki Jądrowej oraz Fundacji Instytut Sobieskiego.

Za wdrożenie tytułowego Planu dekarbonizacji odpowiedzialne ma być Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Lider projektu, którym jest Politechnika Śląska, będzie odpowiadać za przeprowadzenie pilotażu Klastra Transformacji Energetyki Zawodowej, mającego być zapleczem badawczo-doradczym wspierającym krajowych interesariuszy procesów dekarbonizacyjnych.

Szefem projektu jest prof. Politechniki Śląskiej dr hab. Łukasz Bartela. Podczas inaugurującej projekt czwartkowej konferencji naukowej w Gliwicach mówił, że genezą przedsięwzięcia były prowadzone od grudnia 2019 r. do czerwca 2020 r. prace nad rozpoznaniem różnych ścieżek dekarbonizacji krajowej elektroenergetyki opartej o bloki węglowe, szczególnie z wykorzystaniem reaktorów jądrowych IV generacji.

Wtedy okazało się, że tego typu ścieżka dekarbonizacji może być bardzo obiecująca również dla Polski, choć oczywiście potrzebujemy czasu na zadomowienie tych reaktorów IV generacji. Jednym z efektów projektu było oszacowanie potencjalnej redukcji nakładów inwestycyjnych w odniesieniu do typowej inwestycji greenfieldowej - mogą one zostać zredukowane do poziomu nawet 35 proc., jeśli wykorzystamy bardzo głęboko zastaną infrastrukturę bloku energetycznego - podkreślił.

To stało się przyczynkiem do rozpoczęcia projektu Desire, który ma być realizowany w dwóch 18-miesięcznych fazach - do 31 marca 2025 r., przy współpracy z szeregiem partnerów technologicznych, na podstawie listów intencyjnych.

- Pierwszy cel projektu to wypracowanie planu dekarbonizacji krajowej energetyki zawodowej na drodze modernizacji z wykorzystaniem reaktorów jądrowych III i IV generacji, który będzie stanowił mapę drogową dla organizacji procesów inwestycyjnych mających na celu transformację scentralizowanych systemów wytwórczych z uwzględnieniem kryterium zrównoważonego rozwoju - podał Bartela.

Drugi cel podstawowy to pilotaż krajowego Klastra Transformacji Energetyki Zawodowej, który ma stanowić zaplecze organizacyjne dla działań mających na celu zwiększenie efektywności różnych grup interesariuszy w procesie transformacji krajowych elektrowni oraz elektrociepłowni - dodał.

Wymienił trzy zadania w pierwszej fazie projektu. Energoprojekt Katowice będzie odpowiedzialny za identyfikację i analizę krajowej infrastruktury energetycznej i towarzyszącej pod kątem jej adaptacji w procesie modernizacji z zastosowaniem reaktorów jądrowych (analizowanych jest 15 lokalizacji: 10 elektrowni i 5 wyodrębnionych bloków węglowych; na tej bazie powstanie ranking najkorzystniejszych lokalizacji, które będą brane pod uwagę przy studiach wykonalności).

Politechnika Śląska ma opracować zintegrowany model oceny aspektów energetyczno-ekonomicznych w adaptacji reaktorów jądrowych III i IV generacji w procesie dekarbonizacji bloków energetycznych (zidentyfikowane zostaną tu reaktory o wysokim potencjale wdrożeniowym). Instytut Chemii i Techniki Jądrowej ma z kolei wypracować model organizacji i bezpieczeństwa procesu modernizacji i eksploatacji elektrowni i bloków energetycznych z reaktorami jądrowymi generacji III i IV (powstanie tu katalog rozwiązań projektowych i organizacyjnych).