Nowoczesne technologie w obiegu oczyszczalni ścieków z termochemicznej konwersji węgla

W zeszłym roku, jako koordynator międzynarodowego konsorcjum badawczego, Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla zakończył realizację projektu INNOWATREAT – Innowacyjny system oczyszczania i odzysku wody ze ścieków koksowniczych z wykorzystaniem czystych technologii. Projekt był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Funduszu Badawczego Węgla i Stali w ramach umowy GA-710078, ze  środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego na lata 2016-2019 oraz z krajowych dotacji statutowych.

Koksownictwo jako kluczowa branża krajowej gospodarki, ściśle związana z węglem, jest jednym z najważniejszych obszarów działań Instytutu. Dotyczy to zarówno aspektów związanych z produkcją i prawidłowym funkcjonowaniem koksowni, jak i ochrony środowiska. Należy tu zaznaczyć, że polskie koksownie należą do jednych z najnowocześniejszych w Europie, i na świecie, i spełniają wszystkie standardy środowiskowe określone w tzw. konkluzjach BAT. Instytut nie ustaje jednak w dalszych działaniach, które skupiają się na opracowywaniu jeszcze wydajniejszych i bardziej przyjaznych środowiskowo, zrównoważonych rozwiązań, opartych również na założeniach modelu gospodarki obiegu zamkniętego.

Na początku lat 90. systemy oczyszczania ścieków koksowniczych przeszły rewolucję związaną z wprowadzeniem procesów biologicznych opartych na metodzie osadu czynnego, czyli specjalnie wyselekcjonowanych mikroorganizmów zdolnych do usuwania związków azotu oraz związków organicznych. Ze względu na szereg dalszych zmian i udoskonaleń wprowadzanych do technologii koksowania, związanych również  z oczyszczaniem i odzyskiem surowców z gazu koksowniczego skład ścieków koksowniczych ulegał dalszych zmianom, co wymagało wprowadzania dodatkowych metod ich oczyszczania. Obserwowane w ostatnich latach zagrożenia związane z ograniczającym się dostępem do dobrej jakości wody skłoniły nie tylko badawczy, ale też instytucje rządowe i gospodarcze do szukania i opracowania rozwiązań związanych z ograniczaniem zużycia i odzyskiem wody ze źródeł odpadowych (w tym ze ścieków).

Szczegółowe rozpoznanie zasad i wymagań gospodarki wodnej zakładów koksowniczych w ramach m.in. projektu „Inteligentna Koksownia spełniająca wymagania najlepszej dostępnej techniki” realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, pozwoliło Instytutowi na podjęcie działań związanych z określeniem możliwości odzysku wody ze ścieków powstających na koksowni. Badania projektu INNOWATREAT dotyczyły możliwości zastosowania nowoczesnych technologii w obiegach zakładowych oczyszczalni ścieków koksowniczych. Przy ścisłej współpracy zarówno z krajowymi, jak i z zagranicznymi koksowniami, jednoznacznie pokazaliśmy, że dzięki obecnie stosowanym procesom oczyszczania ścieków koksowniczych możliwe jest wprowadzanie bardziej zaawansowanych rozwiązań, dzięki czemu ścieki mogą stanowić źródło wody niezbędnej dla prawidłowego funkcjonowania zakładu.