Logowanie do konta użytkownika
Konto użytkownika
Imię i nazwisko/nick
E-mail
Hasło
Powtórz hasło
Newsletter
REKLAMA 300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x100 | ROTAC./NIEROTAC. STREFA [NEWS - LEFT]
REKLAMA 300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT]
REKLAMA 300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT]
REKLAMA 300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT1]
REKLAMA 300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT1]
REKLAMA 300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT1]
NAJNOWSZE GALERIE
Padł rekord w skali kraju
11 sierpnia 2020
Izba działała na rzecz branży w Polsce i za granicami
27 lipca 2020
Atrybuty nadziei – kołowrót, kilof, worek
19 lipca 2020
Patronka górników wyjechała na powierzchnię
17 lipca 2020
Korfanty na kolejowych torach
16 lipca 2020
REKLAMA 300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA370x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT2]
REKLAMA 300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT2]
REKLAMA 300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT2]
REKLAMA 900x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - TOP]
1 sierpnia 2020 Trybuna Górnicza autor: Aldona Minorczyk-Cichy

Zandka i Nikiszowiec to były idealne przedwojenne robotnicze osiedla

Nikiszowiec jest przykładem charakterystycznego dla Śląska osiedla patronackiego, które zachęca do odwiedzenia regionu
fot: Krystian Krawczyk

Wizytówką zabytkowego śląskiego budownictwa są dwie robotnicze osady w granicach dzisiejszych Katowic: Giszowiec i Nikiszowiec, a także zabrzańska Zandka. To przykłady charakterystycznych dla krajobrazów Śląska osiedli patronackich. Budowane przez właścicieli kopalń i hut. Miały związać z miejscem pracy najlepszych robotników. Istnieją do dzisiaj. Te pierwsze kwitną, zaś podupadłą Zandkę, jeśli wierzyć zapewnieniom samorządu,  czeka rewitalizacja.

W katowickim Giszowcu i Nikiszowcu mieszkali głównie górnicy kopalni Giesche (współcześnie byłej kopalni Wieczorek). Osiedla zostały zaprojektowane przez tych samych architektów: Emila i Georga Zillmannów, urbanistów z Charlottenburga. Jednak trudno je porównywać. Mają zupełnie inne charaktery.

Zbudowany w latach 1907-1910 Giszowiec nawiązuje do idei miasta-ogrodu i tradycji wiejskiego budownictwa. Nazywano go górnośląską wsią górniczą. To niewielkie domy z ogródkami  dla dwóch-trzech rodzin. Dachy z impregnowanego ognioodpornego gontu. Budynki nie są identyczne. Zamieszkiwało je w sumie 600 rodzin robotniczych. Mieli zapewnioną darmową wodę z ulicznych hydrantów i prąd. W osiedlu wybudowano szkoły, sklepy, pocztę i karczmę.

Nazwa sąsiedniego Nikiszowca pochodzi od szybu Nikisch, wybudowanego w pobliżu w 1906 r., a ta z kolei od nazwiska Kurta Nikischa, bytomskiego zarządcy górniczego. Na polach Janowa na początku XX w. spółka Spadkobiercy Jerzego von Giesche na 15 ha wybudowała osiedle robotnicze dla 7 tys. mieszkańców. Sercem jest plac Wyzwolenia, nad którym wznoszą się wieże neobarokowego kościoła św. Anny. Zabudowa osiedla to dziewięć czworobocznych bloków o 163 mieszkaniach każdy.

W zwartej zabudowie osiedla są wewnętrzne dziedzińce, w których były pomieszczenia gospodarcze: chlewiki, kurniki i komórki. Na każdym z takich podwórek piece do wypieku chleba, tzw. piekarnioki. Domy składają się z trzyizbowych mieszkań o powierzchni do 70 m kw. Każda rodzina miała do dyspozycji piwnicę oraz strych. Ubikacje znajdowały się na korytarzach, po dwie na każdym piętrze. Nikiszowiec w 2011 r. został wpisany na listę pomników historii.

Strona 1 z 2
1
2
REKLAMA 900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - BOTTOM]
Aktualności powiązane
REKLAMA 900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - BOTTOM1]
REKLAMA 900x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - BOTTOM1]
Komentarze (1) pokaż wszystkie
  • kryjawelebyfyja 3 sierpnia 2020 11:16:08
    Profile Avatar

    Niemiec wybudowol Nikisz i stary Giszowiec a Polok apartamenty na Kolistej wszystko w trosce o dobro sleprow.

  • NHXIO
    user

REKLAMA 400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT]
REKLAMA 400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT]
REKLAMA 400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT]
REKLAMA 400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT1]
REKLAMA 400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT1]
REKLAMA 400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT1]
CZĘSTO CZYTANE
Wypadek śmiertelny w ruchu Marcel
10 sierpnia 2020
11074
Szorują po dnie
13 sierpnia 2020
8009
Przed nami czas wyrzeczeń, może takich, jak pięć lat temu
12 sierpnia 2020
7048
Nie żyje pracownik ruchu Bobrek
11 sierpnia 2020
6512
250 górników straci pracę? Rozpoczęły się rozmowy
10 sierpnia 2020
4858
Zwolnienia górników? Związkowcy proponują dobrowolne odejścia
12 sierpnia 2020
4535
Górnicza Solidarność nie chce opozycji w zespole ds. programu dla górnictwa
10 sierpnia 2020
4239
REKLAMA 400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT2]
REKLAMA 400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT2]
REKLAMA 400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT2]
REKLAMA 1600x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA1600x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - UNDER]
Twoje urządzenie:
Partnerzy portalu
Patronaty portalu