Górnictwo: Polska delegacja będzie rozmawiać na temat notyfikacji umowy społecznej

W poniedziałek, 5 lutego, w Brukseli mają odbyć się rozmowy na temat notyfikacji umowy społecznej dla górnictwa. Stronę polską będą reprezentować prof. Marzena Czarnecka, minister przemysłu oraz Borys Budka, minister aktywów państwowych, którzy będą rozmawiać w tej sprawie z przedstawicielami Komisji Europejskiej - Margrethe Vestager, wiceprzewodniczącą Komisji Europejskiej ds. konkurencji oraz Marošem Šefčovičem, wiceprzewodniczącym KE ds. Europejskiego Zielonego Ładu oraz stosunków międzyinstytucjonalnych i prognozowania.

Prof. Marzena Czarnecka, która stoi na czele nowego ministerstwa, w grudniu ub.r. podkreśliła, że notyfikacja umowy społecznej dla górnictwa jest dla niej priorytetem. Ministrowie poprzedniego rządu - pomimo deklaracji - nie notyfikowali umowy, która  została podpisana 28 maja 2021 r. przez przedstawicieli rządu, stronę społeczną, pracodawców oraz samorządy, które w tym przypadku były reprezentowane przez Śląski Związek Gmin i Powiatów.

Przypomnijmy, że pierwszy projekt umowy zaprezentowano w grudniu 2020 . Od tamtej pory doszło do szeregu spotkań plenarnych i roboczych dotyczących kształtu umowy społecznej m.in. rozszerzenie jej treści o elementy dotyczące transformacji Śląska.

Udział w pracach oraz negocjacjach, poza sygnatariuszami porozumienia i przedsiębiorcami, wzięli też przedstawiciele resortów: finansów, funduszy i polityki regionalnej, rodziny i polityki społecznej oraz rozwoju, pracy i technologii, a także reprezentanci samorządów lokalnych i wojewódzkiego. Obyło się ponad 20 spotkań plenarnych, roboczych i zdalnych. W sumie było to kilkaset godzin na temat kształtu tego porozumienia.

Podpisana w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim umowa zawiera uzgodnione wspólnie zapisy dotyczące: mechanizmu finansowania spółek sektora górnictwa węgla kamiennego, indeksacji wynagrodzeń, zasad budowy i wdrażania instalacji tzw. czystego węgla, powołania specjalnego Funduszu Transformacji Śląska, gwarancji zatrudnienia, pakietu świadczeń socjalnych dla pracowników likwidowanych Jednostek Produkcyjnych.

W dokumencie ustalono terminy zakończenia eksploatacji węgla kamiennego w poszczególnych kopalniach w perspektywie do końca 2049 r.

Kluczowym elementem Umowy Społecznej jest pakiet osłon socjalnych dla pracowników z likwidowanych kopalń. Pakiet ten zawiera zarówno urlop górniczy, urlop przeróbkarski, jednorazową odprawę, jak i kompleksowy system alokacji. Wszystkie te rozwiązania mają za zadanie zagwarantowanie stabilizacji na śląskim rynku pracy. W umowie zapisano również, że podjęte zostaną prace nad stworzeniem dodatkowego systemu wsparcia dla specjalistycznych przedsiębiorstw górniczych kooperujących z górnictwem węgla kamiennego oraz dla gmin górniczych.

Kolejnym etapem dla umowy jest jej notyfikacja w Komisji Europejskiej.