Leniwe oko - czym jest amblyopia i jak sobie z nią poradzić?

Niektóre choroby oczu można całkowicie wyleczyć tylko w pierwszych latach życia. Przykładem tego jest amblyopia zwana leniwym okiem. Diagnozowana jest u aż 2 proc. populacji. Mimo że jest to zaburzenie powszechne, nie należy go bagatelizować, ponieważ po 7. roku życia całkowita korekta jest niemożliwa. Nie znaczy to jednak, że nie można przywrócić częściowo oku zdolności ostrego widzenia.

Czym jest amblyopia?

Amblyopia, czyli tzw. leniwe oko, to zaburzenie, które polega na nieprawidłowym rozwoju jednego oka, wskutek czego odbierany przezeń obraz jest niewyraźny. Jednocześnie nieostrość nie jest wynikiem zmian w budowie czy rozwijających się patologii w obrębie narządu wzroku.

Amblyopia rozwija się przeważnie tylko w jednym oku. Bardzo rzadko wada ma charakter obuoczny. Do rozpoznania dochodzi, gdy ostrość wzroku wadliwego oka wynosi 6/9 (0,66). O leniwym oku może być też mowa, gdy różnica w ostrości widzenia pomiędzy oczami wynosi więcej niż 2 rzędy.

Co jest przyczyną amblyopii?

Amblyopia powstaje, jeśli oczy przez pewien czas muszą reagować na czynniki zakłócające prawidłowe funkcjonowanie narządu wzroku i jego rozwój. Może być to m.in. różnowzroczność, zez czy ptoza powieki (opadanie powieki, na skutek porażenia mięśniowego).

Amblyopia rozwija się w okresie wczesnodziecięcym. Krytyczny okres przypada na czas od kilku miesięcy życia do trzech lat. Zwykle, jeśli leniwe oko nie rozwinie się do 7. roku życia, to później nie diagnozuje się tej wady.

Objawy amblyopii

Objawy amblyopii mogą różnić się w zależności od podłoża zaburzenia. Cechą wspólną jest nieostre widzenia przeważnie na jedno oko. W przypadku leniwego oka spowodowanego różnowzrocznością występuje dodatkowo:

• obniżona wrażliwość na kontrast,
• trudność z rozróżnieniem kształtów,
• obniżona akomodacja,
• osłabione widzenia przestrzenne,
• tłumienie, czyli niezdolność do widzenia obiektów w polu jednego oka.

Jeśli amblyopia wywołana jest zezem, objawami współwystępującymi są:

• zaburzone widzenie przestrzenne,
• utrudniona koordynacja wzrok – ręka,
• nie w pełni sprawne poruszanie oczami.

Jak leczyć amblyopię?

Leniwe oko najłatwiej i najszybciej można wyleczyć u dziecka, kiedy zaburzenie dopiero się rozwija. Jest to więc czas do 7. roku życia. Właśnie dlatego tak ważne są wizyty u okulisty już od najmłodszych lat. Jest to jedyny sposób, by zapobiec utrwaleniu się wady. Na późniejszym etapie terapia może przynieść większy komfort widzenia, ale samo zaburzenie jest już niewyleczalne.

Leczeniu amblyopii sprzyjają dobrze dobrane okulary: https://aurum-optics.pl/okulary-korekcyjne oraz jednoczesne wykonywanie ćwiczeń, których zadaniem jest wzmocnienie mięśni odpowiedzialnych za poruszanie okiem.

Inną metodą terapeutyczną jest stosowanie opaski zasłaniającej zdrowe oko. Wszystko po to, aby zmusić to dotknięte wadą do wytężonej pracy. Wystarczy nosić ją kilka godzin dziennie, aby mózg zaczął odbierać sygnały z leniwego oka i wyraźniej dostrzegać odbierany przez nie obraz.

Jeśli amblyopia spowodowana jest zezem, lekarz może zalecić także wykonanie zabiegu chirurgicznego. Wówczas mięśnie odpowiedzialne za poruszanie okiem są właściwie napinane i ustawiane, dzięki czemu gałce przywrócona zostaje zdolność prawidłowego funkcjonowania.

Źródło:
H. Buczkowska, Porównanie wybranych parametrów ruchów sakadowych oczu oraz określonych etapów funkcji czytania w grupie dzieci z ambliopią i bez ambliopii. Rozprawa doktorska, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań 2016.