fot: Tomasz Rzeczycki
Wyrobiska po eksploatacji wapienia objęto już ochroną w innych częściach Polski, np. koło wsi Lubin na wyspie Wolin
fot: Tomasz Rzeczycki
Nieszkodliwy dla ludzi gatunek węża zadomowił się na terenie dawnej kopalni odkrywkowej wapienia koło wsi Górażdże w gminie Gogolin. Uznano to za jedną z przesłanek do objęcia tego terenu ochroną w formie rezerwatu przyrody Gogolińskie Gniewosze. Jak uważa Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Opolu, utworzenie tego rezerwatu jest najpilniejszym zdaniem w skali województwa opolskiego.
Okolice Gogolina słyną z kamieniołomów wapienia. Część z nich jest eksploatowana, w jednym z nieczynnych utworzono składowisko odpadów komunalnych, natomiast część dawnych wyrobisk została zrekultywowana. Jeden z nich, znajdujący się na północ od Gogolina, pomiędzy wsiami Górżdże i Kamionek, znalazł się pod lupą zespołu przyrodników, którzy w marcu 2021 r. przygotowali ekspertyzę zwierającą propozycje utworzenia nowych rezerwatów.
- Ilość propozycji rezerwatów w ekspertyzie jest znaczna oraz obejmująca obszar całej Opolszczyzny. W związku z powyższym, do końca roku planowane jest podjęcie pierwszych formalnych kroków obejmujących, m.in. oględziny terenowe, wyznaczenie granic oraz rozmowy z zarządcami gruntów w celu ustanowienia w pierwszej kolejności 4 nowych rezerwatów na terenie Opolszczyzny. Jedną z propozycji, która będzie w pierwszej kolejności procedowana, jest proponowany rezerwat Gogolińskie Gniewosze - informuje Alicja Majewska, regionalny yrektor ochrony środowiska w Opolu.
Planowany rezerwat Gogolińskie Gniewosze miałby powierzchnię 30,1 ha. Obejmowałby fragment zrekultywowanego kamieniołomu leżącego na terenie Nadleśnictwa Strzelce Opolskie. Celem ochrony ma być zachowanie dla celów naukowych i dydaktycznych populacji niejadowitego węża gniewosza plamistego wraz z towarzyszącą fauną i florą ciepłolubną i siedliskami płazów.
Teren dawnego kamieniołomu wapienia pokryty jest różnego rodzaju roślinnością, będącą efektem celowych nasadzeń, a także samoistnego porastania pionierskimi gatunkami roślin. Miejsce to daje schronienie dla ciepłolubnych gatunków zwierząt.
- RDOŚ w Opolu na chwilę obecną wskazuje utworzenie rezerwatu Gogolińskie Gniewosze jako najpilniejsze i priorytetowe zadanie, które wymaga ochronny prawnej ze względu na przedmiot ochronny, jakim jest gniewosz plamisty (Coronella austriaca), którego populacja w tym miejscu jest znacząca w skali kraju - dodaje Alicja Majewska.
Oprócz rzadkiego i zagrożonego wyginięciem gniewosza plamistego zauważono na tym terenie także ściśle chronionego płaza - traszkę grzebieniastą oraz inne gatunki płazów, takie jak np.: ropucha zielona, rzekotka drzewna czy traszka zwyczajna. Spośród chronionych ptaków bytują na tym terenie błotniak stawowy, gąsiorek, jarzębatka czy dzięcioł czarny.
Planowany rezerwat przyrody nie byłby pierwszym w tej okolicy. Nieco na północ od niego, w sąsiedztwie czynnego kamieniołomu wapienia znajduje się niewielki rezerwat Kamień Śląski. Leży on nad złożem wapienia.
Przypadki objęcia ochroną terenów po eksploatacji wapienia miały już miejsce także w innych częściach Polski. Przykładowo na terenie Wolińskiego Parku Narodowego jednym z chronionych miejsc są wyrobiska po odkrywkowej eksploatacji kredy niedaleko wsi Lubin.
