Górnictwo: W niedalekiej perspektywie ruch Szczygłowice będzie oddawał część wyprodukowanej energii do sieci

Jeszcze 25 lat temu zagrożenie metanowe w szczygłowickim zakładzie górniczym praktycznie nie istniało. Wiadomo jednak nie od dziś, że czym lepszy jakościowo surowiec i niżej położone złoża, tym więcej metanu pojawia się w procesie jego eksploatacji. Należy go zatem skutecznie ujmować i jak najlepiej zagospodarowywać.

Pod tym względem kopalnia Knurów-Szczygłowice należy do ścisłej czołówki w polskim górnictwie węglowym. W ruchu Szczygłowice trwa właśnie realizacja projektu zagospodarowania metanu, którego celem jest zapewnienie bezpieczeństwa pracującej na dole kopalni załogi, a dodatkowo produkcja energii elektrycznej oraz ograniczenie do minimum oddawania tego gazu do atmosfery.

– Jedna ze stacji już działa. Dwa generatory pracują od około 10 lat. Produkcja energii elektrycznej wynosi obecnie ok. 3 MW na godzinę. Jest ona wprowadzana do kopalnianej sieci średniego napięcia – tłumaczy Sebastian Ostrowski, główny elektryk urządzeń elektrycznych.

Niezależność energetyczna
W ruchu Szczygłowice średnie zużycie energii elektrycznej w dni robocze przekracza 18 MW na godzinę.

– Projekt zakłada uruchomienie kolejnych czterech silników o mocy 4 MW każdy. W sumie już z zainstalowanymi wyprodukują ok. 20 MW energii elektrycznej – dodaje Ostrowski.

Budowana właśnie stacja odmetanowania nr 2 jest praktycznie na ukończeniu. Nowoczesna rozdzielnia, która będzie dystrybuować energię z wszystkich zabudowanych agregatów prądotwórczych, zostanie oddana do użytku w pierwszym kwartale 2021 r.

We wstępnym etapie, który zakończy się w 2022 r., zostaną oddane do użytku dwa agregaty o mocy 4 MW każdy. Kolejne dwa, o tej samej mocy, będą uruchomione w 2023 r. Cała inwestycja zapewni kopalni niezależność energetyczną. Mało tego. Ruch Szczygłowice uzyska nawet zdolność do oddawania wyprodukowanej energii do sieci energetycznej. Tak będzie zwłaszcza w weekendy, gdy zapotrzebowanie na energię jest znacząco mniejsze. Stacje odmetanowania połączone są estakadą, po której poprowadzony jest rurociąg gazowy wraz z instalacją średniego napięcia do dystrybucji produkowanej z agregatów prądotwórczych energii elektrycznej. Infrastruktura ta pozwala na pełną dowolność przesyłania gazu oraz energii pomiędzy stacjami odmetanowania i agregatami prądotwórczymi.

– W kopalni Knurów-Szczygłowice wdrożony zostanie również projekt odzysku ciepła z silników gazowych powiązany z budową agregatów prądotwórczych. Ciepło z silników wykorzystane zostanie do ogrzewania infrastruktury kopalnianej, a w szczególności do uruchamiania na powierzchni centralnej klimatyzacji służącej do schłodzenia dołowych rejonów zagrożonych przekroczeniami temperatury powyżej 28 st. C. Oszczędności będą więc spore – zwraca uwagę Sebastian Ostrowski.

Podziemna infrastruktura do ujmowania metanu ze zrobów węgla w postaci rurociągów, wraz z innowacyjnym układem stabilizacji gazu, zlokalizowana w wyrobisku na poziomie 850 m, jest ciągle rozbudowywana i doskonalona. Dodajmy, że ruchy Knurów i Szczygłowice połączone są już za pomocą rurociągów gazowych, dzięki czemu możliwe jest przesyłanie ujętego gazu z podziemnych wyrobisk ruchu Szczygłowice na sąsiedni ruch Knurów, jeżeli zachodzi taka potrzeba.

Moc układu kogeneracyjnego
Ciekawostką niech będzie fakt, że ruch Knurów, po uruchomieniu w br. agregatów prądotwórczych, posiada zdolność wyprodukowania energii elektrycznej, która w dni robocze zaspokaja w około 70 proc. popyt zakładu na energię elektryczną. W weekendy zaś niemal całkowicie. W drugim kwartale br. oddano tam do użytku układ kogeneracyjny o mocy 12 MW energii elektrycznej. Metan wykorzystany jest do zasilania silników gazowych, napędzania agregatów prądotwórczych, a ciepło wydzielane z zainstalowanych silników w przyszłości posłuży do produkcji chłodu w planowanej do uruchomienia centralnej stacji klimatyzacyjnej.

W ub.r. w ruchu Knurów ujęto ok. 5 260 000 m sześc. metanu, zaś w ruchu Szczygłowice ok. 19 300 000 m sześc. tego gazu. W obydwu ruchach już teraz eksploatowane są ściany poniżej poziomu 850 m. Schodzenie z wydobyciem coraz to niżej będzie skutkowało rosnącą ilością wydzielającego się metanu i koniecznością jego ujmowania i zagospodarowywania.