GZM: Unieważnienie uchwały w sprawie spółki mającej budować spalarnię

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia zaskarży do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody śląskiego unieważniające uchwałę zgromadzenia GZM w sprawie powołania spółki celowej do przygotowania budowy spalarni odpadów.

Uchwałę ws. zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego wojewody przyjęło w środę zgromadzenie Metropolii. Uchwałę ws. utworzenia spółki pod nazwą GZM - Czysta Energia sp. z o.o. zgromadzenie Metropolii przyjęło 26 maja br. Natomiast 1 lipca br. GZM podała, że nadzór prawny wojewody wydał rozstrzygnięcie nadzorcze, w którym stwierdził nieważność uchwały.

Jak wynikało z tekstu rozstrzygnięcia, nadzór prawny wziął pod uwagę, że jako podstawę dla uchwały przyjęto przepisy ustawy o gospodarce komunalnej, stanowiące, że zgromadzenia organów samorządowych mogą podejmować uchwały m.in. w sprawie tworzenia spółek - odpowiednio do wykonywania ustawowych zadań.

W ocenie organu nadzoru wskazane przepisy nie dały kompetencji zgromadzeniu GZM do podjęcia uchwały ws. spółki, której celem będzie organizacja i przygotowanie procesu inwestycyjnego, zmierzającego do budowy i uruchomienia spalarni. Ustawodawca bowiem w katalogu zadań własnych związku metropolitalnego nie wymienił zadania obejmującego przygotowanie takiej inwestycji.

Zdaniem nadzoru prawnego zadania Metropolii powinny być wyrażone w ustawie o związku metropolitalnym woj. śląskiego wprost (jak metropolitalne przewozy pasażerskie), a konstrukcja domniemania kompetencji związku metropolitalnego, wywodzona ewentualnie z artykułu ustawy wskazującego na "rozwój społeczno-gospodarczy obszaru" Metropolii "dotknięta jest istotnym naruszeniem, wynikającej z art. 7 Konstytucji RP, zasady legalizmu".

Nadzór prawny wojewody wskazał, że zagospodarowanie odpadów komunalnych jest zadaniem własnym gmin. W ocenie służb wojewody już na obecnym etapie prac dotyczących spalarni GZM powinna zawrzeć z gminami porozumienia, na mocy których przekażą one do GZM realizację tego zadania własnego.

Przedstawiciele Metropolii komentując tę sugestię, akcentowali, że w praktyce dla miast oznaczałoby to konieczność ustalenia dodatkowej składki zmiennej, z której sfinansowany byłby np. wkład założycielski do spółki w wysokości planowanych 20 mln zł. Wkład ten, zgodnie z przyjętym budżetem na 2020 r. i wieloletnią prognozą finansową GZM, miał zostać wniesiony bezpośrednio przez Metropolię.

Władze GZM zaznaczyły, że choć ustawa o związku metropolitalnym w woj. śląskim nie wymienia wprost, że zadaniem Metropolii jest termiczne przekształcanie odpadów komunalnych, to wpisuje się to w inne zadanie rozwoju społeczno-gospodarczego.

Według zarządu GZM ustawa umożliwia również Metropolii prowadzenie działalności gospodarczej, gdy na jej obszarze występują niezaspokojone potrzeby w danym zakresie. Jedną z pilnych potrzeb jest doprowadzenie do powstania instalacji termicznego przekształcania odpadów, której brakuje na tym obszarze. Spalarnia ma zahamować drastyczny wzrost cen za zagospodarowanie odpadów komunalnych.

W wyjaśnieniu przekazanym przez GZM służbom wojewody zaznaczono, że Metropolia została powołana, aby realizować zadania ponadlokalne, które w pewnym stopniu wpisują się w zadania gminne, niemniej mają wymiar metropolitalny. Wskazano, że wolą ustawodawcy było wyposażenie związku metropolitalnego w na tyle szeroki zakres zadań, aby nie ograniczać sfery jego działań do konieczności poszukiwania konkretnych zadań metropolitalnych w ustawach szczególnych.