CZWARTA FALA COVID-19 FAKTEM: 8378 nowych przypadków zakażeń SARS-CoV-2; z powodu COVID-19 zmarło 101 osób; 76 773 chorych zmarło od początku pandemii; 2 998 891 Polaków zachorowało od początku pandemii; najwięcej zachorowań w województwach: mazowieckim (1673), lubelskim (1485), podlaskim (755), 5863 łóżka zajęte przez pacjentów covidowych; 495 pacjentów podłączonych do respiratora; 253 059 osób na kwarantannie.

Logowanie do konta użytkownika
Konto użytkownika
Imię i nazwisko/nick
E-mail
Hasło
Powtórz hasło
Newsletter


REKLAMA 300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x100 | ROTAC./NIEROTAC. STREFA [NEWS - LEFT]
REKLAMA 300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT]
REKLAMA 300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT]
REKLAMA 300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT1]
REKLAMA 300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT1]
REKLAMA 300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT1]
NAJNOWSZE GALERIE
Górniczy Różaniec
26 października 2021
Ponad 2 mld zł dla woj. śląskiego z Polskiego Ładu
25 października 2021
GIG z Izbą Pamięci poświęconą prof. Bolesławowi Krupińskiemu
25 października 2021
Pokojowa manifestacja Solidarności w Luksemburgu zakończona
22 października 2021
W piątek demonstracja Solidarności przed siedzibą TSUE w Luksemburgu
21 października 2021
REKLAMA 300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA370x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT2]
REKLAMA 300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT2]
REKLAMA 300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT2]
REKLAMA 900x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - TOP]
24 lutego 2018 Trybuna Górnicza : : autor: Aldona Minorczyk-Cichy

Dwa płuca górnictwa

Zdaniem prof. Jana Wojtyły poprzedni układ zbiorowy pracy w górnictwie był bardzo skomplikowany i chaotyczny, obarczony licznymi wadami legislacyjnymi. To były przepisy, które powstawały w innych realiach gospodarczych
fot: Uniwersytet Ekonomiczny

Ile w układzie zbiorowym pracy powinno się znaleźć prawa wypracowanego z dialogu, a ile prawa stanowionego przez państwo? - zastanawia się prof. JAN WOJTYŁA, przewodniczący rady nadzorczej Polskiej Grupy Górniczej, b. rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Opowiada o trudnym dialogu ze stroną społeczną, elastyczności, do której powinniśmy dążyć i standardach, z których nie wolno zrezygnować.

Czy układy zbiorowe pracy to przeżytek, czy wręcz przeciwnie? W jakim kierunku powinny pójść zmiany?
Tradycja układów zbiorowych pracy jest długa. W Europie są one ważnym źródłem prawa. Przy rozmowie o nich zawsze pojawia się pytanie, czy prawo ma być narzucone od początku do końca ustawą, czy też partnerzy społeczni powinni kształtować warunki stosunku pracy w drodze umów i porozumień. Układ zbiorowy pracy to jest to prawo, które powstaje w dialogu. Porozumienia są następstwem uzgodnień i stają się przepisem prawa pracy. Jest to bardzo ważne. W nowoczesnych systemach krajów europejskich układy zbiorowe są uzależnione od warunków, jakie panują u danego pracodawcy. Nie może tutaj być dowolności. Państwo powinno jednak określić standardy podstawowe, których pracodawcy nie mogą dowolnie obniżać w imię racji ekonomicznych. Kodeks pracy i inne związane z nim ustawy ustalają to minimum, które pracodawca musi zapewnić. Korzystniejsze od ustawowych warunki można zawierać w układach zbiorowych pracy, w zależności od tego, jaka jest kondycja branży. Gdy jest koniunktura, to układ powinien sprzyjać postanowieniom korzystniejszym dla pracowników. Gdy trwa dekoniunktura - następuje zaciskanie pasa i obniża się dodatkowe świadczenia, ale nie można zejść poniżej standardów zawartych w Kodeksie pracy.

I to jest ta elastyczność, do której powinniśmy dążyć?
Pytanie zasadnicze brzmi: ile w układzie zbiorowym powinno się znaleźć prawa wypracowanego z dialogu, a ile prawa stanowionego przez państwo? W Polsce mamy zadekretowaną w Konstytucji społeczną gospodarkę rynkową (art. 20). W związku z tym podstawowe standardy bezpieczeństwa socjalnego muszą być zdefiniowane w ustawach. I to jest rola państwa. Pozostałe kwestie należy wypracować w ramach porozumień i dostosowywać do konkretnej sytuacji gospodarczej firmy (układy zakładowe) lub branży (układy ponadzakładowe). Taki jest model współczesnego nowoczesnego prawa układowego w Europie.

Układy zbiorowe pracy w Polsce w ostatnich latach były w impasie. Dlaczego?
Przyczyny leżą po stronie ułomnej legislacji. Ale przede wszystkim brak było do niedawna woli korzystania z układowej metody regulowania stosunków pracy. Wypowiadano wcześniej zawarte układy ponadzakładowe i nie dążono do budowania nowych. Mieliśmy do czynienia z całym szeregiem problemów dotyczących ustalenia uprawnień podmiotów do negocjowania układu. Przy tak dużej liczbie związków zawodowych trudno o konsensus. Jeszcze bardziej złożona jest kwestia partnerstwa po stronie pracodawców. Jaskrawym przykładem jest sytuacja w górnictwie węgla kamiennego. Stąd potrzeba modelowych regulacji prawnych. W 2002 r. zakończyła pracę rządowa Komisja Kodyfikacyjna Prawa Pracy. Siedmiu profesorów przygotowało wtedy dwa projekty: kodeks indywidualny prawa pracy (to, co dzisiaj nazywamy Kodeksem pracy) i kodeks zbiorowego prawa pracy, w którym uregulowano m.in. reprezentatywność, tryb negocjacji, mediacji. Niestety, poprzednie rządy nie były zainteresowane ucywilizowaniem tej niezmiernie ważnej sfery. Stawiano na swobodę pracodawcy, przewagę kapitału nad pracą, co odpowiadało doktrynie liberalnej w gospodarce. Obecnie wraca się do rozwiązań i pomysłów sprzed 15 lat. Oczekujemy na rychłe zakończenie prac, które powinny ukształtować model układów zbiorowych pracy. Jeśli te regulacje zostaną przyjęte, będziemy mieć dwa kodeksy: indywidualnego i zbiorowego prawa pracy. To powinno tworzyć czytelne ramy prawne dla układów zbiorowych pracy.

Jak pan ocenia działanie układu zbiorowego w górnictwie?
Trudno je oceniać skoro ponadzakładowy układ został wypowiedziany. W praktyce zawierano różne porozumienia, dotyczące pewnych elementów stosunku pracy, głównie związanych z wynagrodzeniami i świadczeniami o charakterze socjalnym. Były one dyktowane okazjonalnymi ustępstwami i nie miały charakteru rozwiązania systemowego. Tą drogą wprowadzano m.in. drobne świadczenia. Ta praktyka osłabiała korelację pomiędzy ilością i jakością pracy a wynagrodzeniem. W nowych rozwiązaniach układowych konieczne są przewartościowania, idące w kierunku wzmocnienia motywacyjnej funkcji płacy i oddzielenia jej od świadczeń o charakterze pozapłacowym. Trzeba doprowadzić do sytuacji, kiedy relacja między ilością i jakością świadczonej pracy a wynagrodzeniem stanie się czytelna i przewidywalna. Do tego rozwiązania trzeba jednak przekonać stronę związkową. A także do tego, że w przypadku układów zbiorowych ruch powinien być nie tylko jednostronny, czyli jeśli zmiana - to jedynie na korzyść pracownika. Musi zostać stworzona możliwość obniżenia świadczenia, gdy tego wymaga kondycja firmy lub wymuszają to warunki na światowych rynkach. Takie zmiany nie mogą jednak godzić w ustawowe standardy ochronne.

Strona 1 z 2
1
2

Jeśli chcesz mieć dostęp do artykułów z Trybuny Górniczej, w dniu ukazania się tygodnika, zamów elektroniczną prenumeratę PREMIUM.
Szczegóły: nettg.pl/premium

Jeżeli chcesz codziennie otrzymywać informacje o aktualnych publikacjach ukazujących się na portalu netTG.pl Gospodarka i Ludzie, zapisz się do newslettera.

Google-ad id 16
REKLAMA 900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - BOTTOM]
Aktualności powiązane
REKLAMA 900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - BOTTOM1]
REKLAMA 900x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - BOTTOM1]
Komentarze (0) pokaż wszystkie
  • UISZS
    user

REKLAMA 400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT]
REKLAMA 400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT]
REKLAMA 400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT]
REKLAMA 400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT1]
REKLAMA 400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT1]
REKLAMA 400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT1]
CZĘSTO CZYTANE
Stają kolejne elektrownie gazowe, zaczyna brakować wagonów do transportu węgla
26 października 2021
48530
Polska Grupa Górnicza rozpoczęła przyjmowanie wniosków o skorzystanie z osłon socjalnych
22 października 2021
24740
Spółka węglowa z rekordowym przychodem, na zwałach pustki
25 października 2021
13445
W górnictwie brakuje młodej, wykwalifikowanej kadry
26 października 2021
12845
Jak trwoga, to do... węgla
24 października 2021
10024
Górnicy zainteresowani osłonami mają czas do 2 listopada
25 października 2021
8183
W kopalni Sośnica przyspieszają
24 października 2021
7021
REKLAMA 400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT2]
REKLAMA 400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT2]
REKLAMA 400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT2]
REKLAMA 1600x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA1600x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - UNDER]
Twoje urządzenie:
Partnerzy portalu