Logowanie do konta użytkownika
Konto użytkownika
Imię i nazwisko/nick
E-mail
Hasło
Powtórz hasło
Newsletter
REKLAMA 300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x100 | ROTAC./NIEROTAC. STREFA [NEWS - LEFT]
REKLAMA 300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT]
REKLAMA 300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT]
REKLAMA 300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT1]
REKLAMA 300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT1]
REKLAMA 300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT1]
NAJNOWSZE GALERIE
Górnicy spotkali się na podziemnej mszy i modlili się do patronki
24 lipca 2021
Jeszcze prostsza droga do czystego powietrza
19 lipca 2021
Górnicza Solidarność pod biurem poselskim premiera Morawieckiego
1 lipca 2021
Wybitny Ślązak patronem Katowice Airport
24 czerwca 2021
Prezes górniczej spółki obronił doktorat
23 czerwca 2021
REKLAMA 300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA370x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT2]
REKLAMA 300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT2]
REKLAMA 300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT2]
REKLAMA 900x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - TOP]
1 stycznia 2016 Trybuna Górnicza : : autor: Andrzej Bęben

Czas na wiele sposobów

Czas jako wielkość służąca do chronologicznego szeregowania zdarzeń, choć zawsze ten sam, od tysięcy lat różnie jest mierzony i przedstawiany
fot: Bartłomiej Szopa

Człowiek boi się czasu, a czas - piramid. Sęk tylko w tym, że czas jako wielkość służąca do chronologicznego szeregowania zdarzeń, choć zawsze ten sam, od tysięcy lat różnie jest mierzony i przedstawiany. Stąd też niech nam się nie wydaje, że wszędzie jest ten sam dzień, miesiąc i rok.

1 stycznia to początek kolejnego odliczania do końca następnego roku wyłącznie w kulturze chrześcijańskiej lub innych na niej opartych. Ale nawet w ramach tej chrześcijańskiej kultury mamy rozbieżności. 1 stycznia Zachód będzie miał pierwszy dzień nowego roku, a na Wschodzie będzie dwoistość: i współczesność, i tradycja. W sferze kultury prawosławnej, liczonej wg kalendarza juliańskiego (od Juliusza Cezara, który wprowadził go 46 r. p.n.e.), czas płynie o 13 dni "wolniej" niż w naszym kalendarzu gregoriańskim, uniwersalnym współcześnie, lecz nie jedynym. Tak na marginesie: prawosławni mają dzień św. Sylwestra nie 31 grudnia, lecz 2 stycznia, czyli wg kalendarza gregioriańskiego - 15 stycznia.

Skąd ten galimatias?
Kiedy papież Grzegorz XIII wprowadzał w roku 1582 modyfikację kalendarza rzymskiego, różnica między kalendarzem juliańskim, a stanem faktycznym wynosiła 10 dni. Papież nie cackał się, tylko zarządził, że tę dekadę pomija się i w ten sposób po 4 października nastąpił 15. Skąd zatem 13 dni różnicy? Stąd, że w kalendarzu gregoriańskim wprowadzono dodatkowo zmianę w naliczaniu lat przestępnych. Od momentu jego wprowadzenia lata o numerach podzielnych przez 100, a niepodzielnych przez 400 nie są przestępne. Sytuacja taka miała miejsce trzykrotnie, w latach 1700, 1800, 1900. I stąd te dodatkowe trzy dni różnicy.

Ta poprawka sprawia, że kalendarz gregoriański spóźnia się jedynie jeden dzień na 3322 lata, natomiast juliański - o dzień na 128 lat. Różnice zatem będą narastać, a wszystko przez to, że rok - czyli jeden pełny obrót Ziemi wokół Słońca - trwa 365 dni 5 h 48 min i 54,5 s.

Ludziom cywilizacji europejskiej wydaje się, że są pępkiem świata i wszystko, łącznie z czasem, musi się kręcić wokół tego, co oni ustanowią. No i poniekąd tak jest, ale nie do końca. Zobaczmy, jak inni wyliczają sobie początek i koniec.

Który był pierwszy?
Na początek kilka zdań o prekalendarzu. Możliwe, że najstarszym, jak uważa Erich von Däniken, jest ten uwieczniony w kamieniu (wg Szwajcara 10 tys. lat p.n.e.) nad jeziorem Titicaca. Zdecydowana większość palmę pierwszeństwa w porządkowaniu czasu przyznaje starożytnym Egipcjanom. U nich rok w kalendarzu miał 365 dni, był podzielony na 12 30-dniowych miesięcy. Cztery miesiące tworzyły porę roku. Był to system ściśle związany z wylewami Nilu (dlatego nazywany jest kalendarzem agrarnym).

Z nadliczbowymi dniami poradzono sobie w prosty sposób: uznano je za feralne, przeto nie miały swojej nazwy i był to okres poświęcony na szczególnie wzmożone modlitwy. Proszę sobie teraz wyobrazić, jak wygląda wzór do konwersji kalendarza egipskiego na gregoriański! Makabra.

Od powstania świata
Z kalendarzem żydowskim sprawa jest nieco mniej skomplikowana. Tym bardziej, że jest on systemem nadal funkcjonującym. Mędrcy narodu wybranego ustalili, że czas powinno się liczyć od początku świata, co samo w sobie jest jak najbardziej słuszne. Przyjęto, że początek nastąpił (po przeliczeniu na terminologię gregoriańską) 7 października 3761 p.n.e. I dlatego w roku 2015 jest żydowski rok 5775/5776.

Rok hebrajski ma 12 miesięcy po 29 lub 30 dni (przeciętnie 354 dni).

Gdy powstają różnice między obliczeniami wynikającymi z długości roku księżycowego i słonecznego, to co trzy, czasem co dwa lata dodaje się 13. miesiąc. I wszystko gra. Oczywiście do czasu.

To stosunkowo luźne podejście do czasu sprawia, że pierwszy dzień nowego roku żydowskiego po konwersji do roku gregoriańskiego różnie wypada, ale... zawsze we wrześniu.

Piątek jak niedziela
Na roku księżycowym oparty jest również kalendarz islamski, zreformowany notabene przez samego proroka Mahometa. Reforma polegała na tym, że Mahomet zlikwidował 13. miesiąc wyrównujący do roku słonecznego i odtąd miesiące przestały odpowiadać przypisanym porom roku. Początek kalendarza muzułmańskiego wyznacza data ucieczki (hidżry) Mahometa z Mekki do Medyny, co wg kalendarza juliańskiego miało miejsce w 622 roku (dokładna data ginie w mrokach dziejów). Wskutek różnicy w długości roku podanie aktualnej daty na podstawie kalendarza gregoriańskiego jest możliwe dopiero po zastosowaniu specjalnego wzoru. Obliczyliśmy, że muzułmanie mają teraz 1437 rok od hidżry.

Trzeba dodać jeszcze, że arabski tydzień zaczyna się w niedzielę (tak samo jak u nas, choć każdemu wydaje się, że pierwszym dniem jest poniedziałek), ale dniem szczególnym, prawie tak świętym jak chrześcijańska niedziela i żydowska sobota, jest piątek, zwany dniem zgromadzenia. Wówczas w południe prowadzone są wspólne dla całej gminy modły i każdy muzułmanin, jeśli tylko ma siłę, ma obowiązek w nich uczestniczyć.

Strona 1 z 2
1
2

Jeśli chcesz mieć dostęp do artykułów z Trybuny Górniczej, w dniu ukazania się tygodnika, zamów elektroniczną prenumeratę PREMIUM.
Szczegóły: nettg.pl/premium

Jeżeli chcesz codziennie otrzymywać informacje o aktualnych publikacjach ukazujących się na portalu netTG.pl Gospodarka i Ludzie, zapisz się do newslettera.

Google-ad id 24
REKLAMA 900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - BOTTOM]
Aktualności powiązane
REKLAMA 900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - BOTTOM1]
REKLAMA 900x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - BOTTOM1]
Komentarze (0) pokaż wszystkie
  • RUOGG
    user

REKLAMA 400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT]
REKLAMA 400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT]
REKLAMA 400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT]
REKLAMA 400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT1]
REKLAMA 400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT1]
REKLAMA 400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT1]
CZĘSTO CZYTANE
Podwyżka flapsów w PGG? Na razie jest termin rozmów
28 lipca 2021
18923
Nie wszyscy górnicy i energetycy doczekają emerytury
28 lipca 2021
11135
Pożar magazynu w rejonie szybu
30 lipca 2021
8877
Na polski atom nie postawię ani złotówki
31 lipca 2021
8052
Jastrzębskia Spółka Węglowa ma znów trzech wiceprezesów
31 lipca 2021
7246
Pomysł, który wypalił
31 lipca 2021
6733
Tysiąc złotych dla pracownika za zaszczepienie się
30 lipca 2021
4865
REKLAMA 400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT2]
REKLAMA 400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT2]
REKLAMA 400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT2]
REKLAMA 1600x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA1600x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - UNDER]
Twoje urządzenie:
Partnerzy portalu