PARTNERZY:
PATRONATY:

REKLAMA 300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x100 | ROTAC./NIEROTAC. STREFA [NEWS - LEFT]
REKLAMA 300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT]
REKLAMA 300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT]
REKLAMA 300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT1]
REKLAMA 300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT1]
REKLAMA 300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT1]
REKLAMA 300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA370x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT2]
REKLAMA 300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT2]
REKLAMA 300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT2]
REKLAMA 900x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - TOP]
31 października 2014 15:39 Portal gospodarka i ludzie : : autor: WIG 7,557 odsłon DOSTĘPNA GALERIA: (20)

Górnictwo: Amerykanie szczelinują pokład w Wesołej

Specjaliści amerykańskiej kompanii Halliburton przystąpili do szczelinowania pokładu węgla, który zostanie odmetanowany na kilka lat przed wydobyciem w ścianie w kopalni Mysłowice-Wesoła
fot: Bartłomiej Szopa/ARC

Pierwsze w Europie wieloetapowe szczelinowanie tzw. bosym otworem lateralnym w pokładzie węgla kamiennego w warunkach czynnej kopalni rozpoczęli w piątek (31 października) w Mysłowicach Wesołej specjaliści z amerykańskiej firmy Halliburton. Państwowy Instytut Geologiczny (w ramach programu finansowanego przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska) bada w ten sposób możliwości przedeksploatacyjnego odmetanowania złóż węgla otworami kierunkowymi z powierzchni.

Przygotowania do pionierskich wierceń, których celem jest uwolnienie metanu z pokładów węgla 501 i 510 rozpoczęto w lasach opodal kopalni Mysłowice-Wesoła w grudniu zeszłego roku. Ze stanowisk PIG 1 oraz PIG 2H wywiercono dwa precyzyjne otwory, które zetknęły się na głębokości ponad 960 m pod ziemią. W dłuższym (łącznie 1918 m), łukowatym otworze kierunkowym, od punktu zetknięcia wywiercono prawie poziomo (wzdłuż pokładu węgla) ok. 600 m odcinka, który pochłaniać ma metan ze złoża. Latem, gdy odpompowano wodny korek, metan zaczął wydzielać się z węgla na powierzchnię w ilości ok. 250 m sześc. na dobę.

Metan ujdzie szczelinami
- Szczelinowanie złoża powinno znacznie spotęgować uwalnianie metanu z węgla. Uzyskanie po szczelinowaniu trzy- czterokrotnie większych ilości gazu byłoby wielkim sukcesem - mówi dr Jerzy Jureczka, specjalista ds. bezpieczeństwa energetycznego Górnośląskiego Oddziału PIG w Sosnowcu i koordynator projektu.

Szczelinowania węgla, którego nikt nie wykonywał jeszcze na kontynencie w nieobudowanym otworze lateralnym z powierzchni odcinek po odcinku, podjęła się kompania Halliburton, jeden ze światowych gigantów w obsłudze pól ropy naftowej i gazu, który działa w 80 krajach pomiędzy dwiema siedzibami w Houston (USA) i Dubaju (Zjednoczone Emiraty Arabskie).

Amerykanie na polanie
Tydzień temu polana z otworem PIG 2H w Wesołej wypełniła się fachowcami z Niemiec, Holandii i USA. Z różnych krajów Europy zwieziono do Mysłowic potężne pompy Halliburtona, zamontowane na naczepach tirów. Ich wysokoprężne silniki Diesla mają aż 2 tys. KM i pozwalają wytworzyć ciśnienie rzędu tysiąca atmosfer. Do specjalnych zbiorników na brzegu przesieki z samochodowych cystern wlano 700 tys. litrów wody, a w metalowych wieżach zgromadzono 100 ton kwarcowego piasku, który przyjechał spod Tomaszowa Lubelskiego, zapakowany w dwutonowe wory. Specjalnie przesiewano piasek, by pozbyć się miękkich ilastych domieszek, a każde ziarno musi mieć mniej więcej jednakową średnicę (ok. pół milimetra). Tak oczyszczony spełni rolę tzw. propantu, czyli podsadzki, która wypełni szczeliny i zapobiegnie ich zaciskaniu się pod naporem górotworu.

Górnicy bezpiecznie daleko
Prace - ze względu na ich pionierski charakter - nadzorują dwaj inżynierowie z centrali Halliburtona w USA. Całość podlega ciągłej koordynacji z kierownictwem ruchu kopalni Mysłowice-Wesoła (najbliższe czynne wyrobiska znajdują się w bezpiecznej odległości ok. 600 m od szczelinowanego złoża. Eksploatacja węgla metodą ścianową przewidziana jest w szczelinowanym rejonie za 6 do 10 lat). Pieczę nad pracami w Wesołej sprawuje też Wyższy Urząd Górniczy. Jego prezes Mirosław Koziura i wiceprezes Piotr Wojtacha wspólnie ze Sławomirem Brodzińskim - głównym geologiem kraju i wiceministrem środowiska oraz przedstawicielami kierownictwa KHW (prezesem Zygmuntem Łukaszczykiem i szefem Zespołu Wdrażania Nowych Technologii Zbigniewem Gachem) odwiedzili w czwartek i piątek miejsce badań.

Galaretką w skały
Odsuwając postronnych na bezpieczną odległość w piątkowe południe fachowcy Halliburtona uruchomili pompy i pod ciśnieniem 300 atmosfer przez godzinę zaczęli wtłaczać po ziemię dwa strumiemienie wodnistej galarety, uprzednio wymieszanej w blenderach z piaskiem. Lepki żel skuteczniej niż czysta woda rozprowadza ziarna, ale potem sam rozluźnia się i odpływa jak woda. Pierwszy strumień biegł przewodem wiertniczym o średnicy ok. 7 cm, by na końcu, kilometr pod ziemią, napotkać 4 miniaturowe dysze.

- Przez tych parę otworków o wielkości 5-6 mm w ciągu godziny pompy przepchnęły tysiąc metrów sześciennych wody i 10 t piasku. Największa trudność metody polega na tym, aby ciśnienia użyć tylko w jednym, konkretnym miejscu. Gdyby wypełniło ono całe swiatło otworu na długości kilkuset metrów, ciecz mogłaby znaleźć słaby punkt i nagle ujść w niepożądanym kierunku, zamiast kruszyć skały, a cała praca poszłaby na marne - opisuje dr Jureczka, tłumacząc, że drugi strumień, wtłaczany pod innym ciśnieniem w pustą przestrzeń między przewodem a ścianami otworu, miał za zadanie tworzyć rodzaj pneumatycznego uścisku-zaworu, który zapobiegał cofaniu się cieczy szczelinującej w tył i w górę odwiertu. Na wszystkich głowicach odwiertów umocowano czujniki ciśnienia a sygnały przetwarzane są w wielkim, skomputeryzowanym kontenerze-naczepie z łącznością satelitarną, który pełni rolę centrali technicznej procesu.

Jasne strużki po latach
Cały otwór wzdłuż pokładu węgla podzielono na 8 odcinków, a szczelinowanie rozpoczęto od najdalszego z nich. Zgodnie z planem spękania w skale węgla mają sięgać do 60 m na boki i do 15 m nad i pod otworem. Zatłaczanie cieczy odbywać się będzie godzinowymi sesjami, do dwóch- trzech razy dziennie, jeszcze tylko przez parę dni. Wyniki badań otrzymamy najwcześniej po miesiącu.

- Najciekawsze w tej operacji będzie zobaczyć kiedyś efekty szczelinowania na własne oczy, w kopalni pod ziemią, w postaci stróżek jasnego piasku w czarnej caliźnie wegla, którą odkryje kombajn ścianowy. Dotąd o tym, co dzieje się w skałach w trakcie szczelinowania, dowiadujemy się tylko z teoretycznych modeli - cieszą się specjaliści uczestniczący w szczelinowaniu pokładów węgla.

W galerii: szczelinowanie pokładow z odwiertu PIG 2H w Wesołej, Mysłowice, 31 października 2014 r. (zdjęcia: Bartmłomiej Szopa - portal górniczy nettg.pl).

Jeżeli chcesz codziennie otrzymywać informacje o aktualnych publikacjach ukazujących się na portalu netTG.pl Gospodarka i Ludzie, zapisz się do newslettera.

REKLAMA 900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - BOTTOM]
Więcej z kategorii
REKLAMA 900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - BOTTOM1]
REKLAMA 900x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - BOTTOM1]
Komentarze (5) pokaż wszystkie
  • Lol7 5 listopada 2014 12:32:01
    Profile Avatar

    "... Nowy w tym jest właśnie ...". Drogi kongo Internet to wspaniała rzecz. Poklikaj sobie w wolnej chwili i dokształć się. Obecnie jesteś z wiedzą na poziomie pewnego docenta, który w oficjalnych sprawach nie wie co to jest "in situ" i "ex situ". Nie przeszkadza mu to w przeprowadzaniu badań z podziemnego zgazowania węgla. W Internecie przeczytasz, że przykładowo Australia też coś działa w tym temacie. Co do gołosłownych niby zarzutów, to zacznij lekturę od strony internetowej/ i klapa..

  • kongo 3 listopada 2014 18:56:00
    Profile Avatar

    Stosowali w USA, a teraz nie muszą, odkąd zaczęły się łupki. W Europie, nie tylko w Polsce, jest to nowe i nikt takim sposobem węgla nie szczelinował. Dlaczego niebezpieczne? To gołosłowny zarzut.

  • Lol7 3 listopada 2014 11:13:35
    Profile Avatar

    "... Nowy w tym jest właśnie węgiel. ..." . Nowy zapewne w Polsce. Na świecie już stosują takie metody. I niestety nie jest to zbyt bezpieczna technologia?

  • kongo 1 listopada 2014 22:38:16
    Profile Avatar

    Lol7 masz rację, że "naukowcy" potrafią pięknie przejeść każde pieniądze. Ale akurat ta metoda korzystnie się różni od akademickich geszeftów. Stosunek kosztów do spodziewanych korzyści jest rewelacyjny. Wiercenia poziome to już dzisiaj chleb powszedni. Metoda szczelinowania najprostsza z możliwych. Nowy w tym jest właśnie węgiel. Na Śląsku piekielnie nasączony metanem. Pomysł do zastosowania we wszystkich nowych polach wydobywczych.

  • Lol7 1 listopada 2014 12:25:20
    Profile Avatar

    Ilość pieniędzy będących w obrocie firm wydobywczych jest ogromna Wszędzie taka sytuacja powoduje tworzenie się rzeszy chętnych do korzystania z tych pieniędzy. To kolejny pomysł, który posłuży do finansowania instytutów naukowych i nic więcej. Oczywiście sztandarowym pomysłem w tej grupie będzie nadal podziemne zgazowanie węgla. eee

  • NZOFW
    user

REKLAMA 400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT]
REKLAMA 400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT]
REKLAMA 400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT]
REKLAMA 400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT1]
REKLAMA 400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT1]
REKLAMA 400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT1]
CZĘSTO CZYTANE
Złe wiadomości z kopalń
20 kwietnia 2024
31,822 odsłon
NAJPOPULARNIEJSZE - POKAŻ
NAJPOPULARNIEJSZE - POKAŻ
REKLAMA 400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT2]
REKLAMA 400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT2]
REKLAMA 400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT2]
REKLAMA 1600x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA1600x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - UNDER]