Gaz: narażeni w przypadku przerwania dostaw z Rosji

fot: Bartłomiej Szopa/ARC

Rachunki tych, którzy korzystają z gazu tylko do przygotowania posiłków, wzrosną średnio o ok. 1,08 zł miesięcznie

fot: Bartłomiej Szopa/ARC

Gdyby tej zimy nastąpiły zakłócenia dostaw rosyjskiego gazu do UE przez Ukrainę, stanowiłoby to istotne wyzwanie zwłaszcza dla Bułgarii, Rumunii, Węgier i Grecji. W razie przerwania dostaw z Rosji zimą także Polska byłaby narażona na zakłócenia - podaje KE.

Komisja Europejska przeanalizowała stan bezpieczeństwa energetycznego UE w kontekście wydarzeń na Ukrainie. Prezydent Rosji Władimir Putin ostrzegał europejskich przywódców w kwietniu, że narastający dług Ukrainy za gaz może w ostateczności spowodować zakłócenia w tranzycie surowca do UE.

"Rozwój rynków i infrastruktury gazowej (interkonektory, zwrotny przepływ i magazyny) poprawiają odporność (na kryzysy), ale krótkotrwałe zakłócenia zimą dostaw tranzytem przez Ukrainę stwarzają istotne wyzwanie, zwłaszcza dla Bułgarii, Rumunii, Węgier i Grecji" - czytamy w opublikowanej w środę analizie.

Dlatego KE ma zaproponować, by kraje UE przeprowadziły tzw. stress testy swoich systemów energetycznych w świetle ryzyka przerwania dostaw zimą, zwiększyły zapasy gazu, rozwinęły infrastrukturę kryzysową i zredukowały popyt na energię w bardzo krótkim terminie.

KE zaznaczyła, powołując się na przewidywania europejskiej sieci operatorów systemów przesyłowych gazu (ENTSO-G), że w razie przerwania wszystkich dostaw z Rosji zimą (od października do marca), dodatkowo także Polska, Czechy, Słowacja, Chorwacja i Słowenia, a także trzy kraje bałtyckie (Litwa, Łotwa i Estonia) są narażone na zakłócenia.

Mimo że zgodnie z unijnymi przepisami kraje UE powinny utrzymywać 30-dniowe zapasy gazu, to średnio w UE utrzymywane są rezerwy kilkunastodniowe.

KE wskazuje, że poza zapasami gazu i intekonektorami odporność systemów gazowych poprawiają też terminale LNG, elastyczność systemów przesyłowych i sposób zarządzania nimi. Komisja zaleca też dalsze inwestycje w "fizyczne rewersy", czyli gazociągi pozwalające na zwrotny przepływ gazu.

Jak zauważono w raporcie, rosnąca zależność UE od importu gazu stanowi wyzwanie i zwiększa ryzyko dla bezpieczeństwa dostaw, które potencjalnie może być złagodzone poprzez transparentny i połączony rynek. "UE importuje ponad 60 proc. (konsumowanego) gazu, a jedna trzecia tego importu pochodzi z krajów spoza europejskiego obszaru gospodarczego. Kraje bałtyckie, Finlandia, Słowacja i Bułgaria są zależne od jednego dostawcy dla całego importu gazu. Czechy i Austria także mają bardzo skoncentrowane dostawy gazu z importu" - wskazuje KE.

"Elastyczność dostaw w krótkim terminie i dostępność alternatywnych zewnętrznych źródeł zależy od konkurencji na światowych rynkach, zwłaszcza na (rynku gazu skroplonego) LNG i od stopnia, w jakim takie źródła są już zarezerwowane przez długoterminowe kontrakty albo inne zobowiązania (np. umowy międzyrządowe). W UE długoterminowe kontrakty na gaz przesyłany gazociągami pokrywają ok. 17-30 proc. popytu, prawie całość (kontraktów długoterminowych pochodzi) z Rosji" - wskazuje KE.

Rosja stosuje wieloletnie kontrakty, w których cenę gazu uzależnia od ceny ropy, co usztywnia rynek.

Jeśli chodzi o ropę, KE doszła do wniosku, że ryzyko zakłócenia dostaw jest łagodzone płynnym rynkiem globalnym i regulowanymi zapasami, ale napięta równowaga między popytem i podażą, koncentracja dostawców i duża zależność od importu "może prowadzić do szoków cenowych ze znaczącymi konsekwencjami gospodarczymi w razie zakłócenia dostaw".

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Ceny gazu w Europie rosną; Iran kontynuuje ataki na bazy USA na Bliskim Wschodzie

Ceny gazu w Europie rosną w trakcie wtorkowego handlu, po zniżce w poniedziałek o prawie 7 proc. Inwestorów niepokoją trwające ataki Iranu na bazy USA na Bliskim Wschodzie. Do tego wkrótce może być wyraźnie chłodniej, co spowoduje wzrost zapotrzebowania na ogrzewanie - informują maklerzy.

Balczun: W pewnym sensie wymuszamy restrukturyzację w JSW

Wojciech Balczun, minister aktywów państwowych był 17 listopada gościem porannego programu TVP Info. Skomentował miliard złotych pożyczki dla Jastrzębskiej Spółki Węglowej z Agencji Rozwoju Przemysłu. - To pożyczka na warunkach rynkowych, zabezpieczona na majątku JSW, która musiała przejść tzw. test prywatnego inwestora – tłumaczy minister. Zapowiedział też swoją wizytę w LW Bogdanka.

Wiatr zdecyduje o miliardach. ORLEN Neptun mierzy warunki dla Baltic West

Spółka ORLEN Neptun rozpoczęła kampanię certyfikowanych pomiarów wietrzności na obszarze przyszłej morskiej farmy wiatrowej Baltic West. Jest to kolejny etap przygotowań projektu do udziału w aukcji morskiej energetyki wiatrowej, zaplanowanej na 2027 rok.

Polacy na Boże Narodzenie wydadzą średnio 1410 zł; więcej niż rok temu

Polacy na organizację tegorocznego Bożego Narodzenia planują przeznaczyć średnio 1410 zł, czyli o 23 zł więcej niż w 2025 r. - wynika z Barometru Providenta. Na same prezenty badani chcą wydać średnio 481 zł.