Ruch Szczygłowice kopalni Knurów-Szczygłowice inwestuje w przyszłość. Realizowanych jest tam obecnie kilka istotnych inwestycji, składających się na duży program inwestycyjny budowy poziomu 1050. Wśród nich na pierwsze miejsce wybija się budowa klimatyzacji centralnej.
Aktualnie w wyrobiskach dołowych na poziomie 850 trwa budowa komory klimatycznej. W przyszłości będzie tam ulokowany wymiennik ciepła, czyli serce części dołowej układu klimatyzacji.
– Siłami pracowników podmiotu zewnętrznego, z którym zawarto umowę, wydrążono już pierwsze metry tego wyrobiska. Do września tego roku planujemy je ukończyć. Równolegle trwa przygotowanie postępowania przetargowego mającego na celu wyłonienie wykonawcy generalnego budowy klimatyzacji zarówno na powierzchni, jak i w wyrobiskach dołowych – mówi Grzegorz Musioł, główny inżynier ds. inwestycji.
Projekt wykonany zostanie w technologii polegającej na wytwarzaniu i przesyłaniu chłodu, czyli wody lodowej o parametrach 1,5 st. C. Schłodzona na powierzchni woda transportowana będzie rurociągami szybowymi na poziom 850 m, gdzie ciśnienie wody zostanie redukowane w podajnikach trójkomorowo-rurowych, celem jej transportu do poszczególnych rejonów. Woda trafia następnie do chłodnic zabudowanych w rejonach eksploatacyjnych, gdzie oddaje swój chłód do przepływającego powietrza. Obniża się tym samym temperatura powietrza w wyrobiskach. Woda powraca rurociągami na powierzchnię, gdzie znów trafia do stacji klimatyzacji w celu ponownego schłodzenia.
– To będzie produkcja wody lodowej w oparciu o układy absorpcyjne i sprężarkowe. Planujemy uruchomić w pierwszym etapie klimatyzację o mocy 10,8 MW mocy chłodniczej. Innowacyjność tego przedsięwzięcia polega przede wszystkim na wykorzystaniu ciepła odpadowego z układów kogeneracyjnych. Aktualnie dysponujemy dwoma dużymi układami o mocy 4 MW uruchomionymi w 2024 roku. Jesteśmy w trakcie budowy czterech kolejnych układów kogeneracyjnych, zasilanych metanem z odmetanowania kopalni. Te układy oprócz produkcji energii elektrycznej na potrzeby ruchu kopalni produkują również ciepło, które po uruchomieniu klimatyzacji centralnej będzie służyło do produkcji wspomnianego chłodu na potrzeby klimatyzowania wyrobisk dołowych – dodaje.
Klimatyzacja i kompozyty: Technologiczny skok Szczygłowic pod ziemią
Ruch Szczygłowice należy do najprężniej rozwijających się zakładów górniczych będących w strukturach Jastrzębskiej Spółki Węglowej. Większość prowadzonych właśnie prac inwestycyjnych stanowi element dużego programu budowy poziomu 1050. Warto w tym kontekście wymienić budowę przegrody międzyprzedziałowej w innowacyjnej technologii kompozytowej, na co zakład decyzją Wyższego Urzędu Górniczego uzyskał odstępstwo. Zadanie realizuje Przedsiębiorstwo Budowy Szybów z grupy kapitałowej JSW.
– Ten etap inwestycji planujemy sfinalizować do końca br. i po zakończeniu tego etapu przejdziemy do drugiego następnego kroku, czyli do zabudowy drugiego przedziału transportowego w szybie I do poziomu 850. To jest główne zadanie na najbliższe lata. Po udostępnieniu poziomu 850 obydwoma przedziałami transportowymi przystąpimy do głębienia tego szybu do poziomu 1050. To będzie jeden z ostatnich etapów. Równolegle do tych prac trwać będzie rozcinka nowego poziomu wydobywczego – tłumaczy dalej szef inwestycji.
Warto dodać, że w przeszłości szyb I posiadał dwa przedziały. Pierwszy, do dziś funkcjonujący, został pogłębiony do poziomu 850, natomiast drugi jeszcze do niedawna funkcjonował tylko do poziomu 450. Z racji, że w perspektywie najbliższych lat ruch Szczygłowice ma w planach głębienie tego szybu do poziomu 1050, trzeba umożliwić transport materiałów i jazdy załogi obu przedziałami do poziomu 850. W tym też celu zlikwidowano jeden z przedziałów od poziomu 450, aby w kolejnych etapach realizacji inwestycji dostosować go do obsługi poziomu 850. Technologia wykonania przewiduje zastosowanie po raz pierwszy w historii polskiego podziemnego górnictwa węglowego siatki kompozytowej. Do tej pory znajdowała ona zastosowanie głównie do obcinek ścianowych na końcu wybiegu danej ściany przed jej wyzbrajaniem. Natomiast inżynierowie z PBSz opracowali technologię wykorzystania tej siatki właśnie na potrzeby zabudowy, jako przegrodę międzyprzedziałową. Standardowe rozwiązanie, które było stosowane przy innych modernizacjach szybów, polegało na zastosowaniu przegrody standardowej z płyt stalowych perforowanych.
– Zastosowaliśmy siatkę kompozytową, która jest znacznie szybsza w budowie, a zarazem mniej problematyczna w utrzymaniu. Po udostępnieniu drugiego przedziału planujemy wykonać sztuczne dno w szybie po to, żeby umożliwić jego głębienie do poziomu 1050 – opisuje dalej Grzegorz Musioł.
Kopalnia sięgnie po nowe złoża?
Kolejna realizowana w Szczygłowicach inwestycja polega na sięgnięciu do aktualnie zamrożonych zasobów węgla, głównie koksującego w filarze szybu IV, zlokalizowanego w centrum jednego z rejonów wydobywczych.
– Spoglądając na założenia długoterminowe harmonogramu wydobycia, będziemy musieli ten szyb w perspektywie 2033 r. zlikwidować, żeby móc sięgnąć do wspomnianych wcześniej zasobów węgla. To jest bowiem szyb wydechowy, który odprowadza bardzo dużą część zużytego prądu powietrza na powierzchnię. Podjęliśmy więc decyzję, że przed jego likwidacją będziemy musieli obecny szyb III, transportowo-wydobywczy, zaadaptować na potrzeby szybu wentylacyjnego, zabudować przy nim stację wentylatorów, a także zlikwidować całą infrastrukturę skipową, która jest w nim zainstalowana. Najpierw jednak trzeba będzie zwiększyć zdolności wydobywcze szybu II w ramach dwóch skipów na jednym przedziale wydobywczym. Wykonano już w tym celu duży zakres prac, polegających na likwidacji obecnego skipu od poziomu 450. Aktualnie przymierzamy się do zabudowy infrastruktury przedziału drugiego pod kątem zabudowy dodatkowych skipów – mówi Grzegorz Musioł.
Już po uruchomieniu dwóch dodatkowych skipów rozpocznie się ich likwidacja w szybie III, budowa stacji wentylatorów, zaś planowana likwidacja szybu IV stanowić będzie ostatni etap wejścia w nowy rejon eksploatacyjny.
Warto też przypomnieć, że przez wiele lat szczygłowicki ruch eksploatował fronty wydobywcze o sporych długościach, nawet ponad 2 km. Wiązało się to z eksploatacją pokładu 405/1. Teraz eksploatowane są pokłady 405/3 i 406/3, charakteryzujące się innymi warunkami geologiczno-górniczymi i mniejszymi długościami ścian. Otóż jest szansa, że zakład ponownie wróci w niedalekiej przyszłości na długie ściany. Zakłada to plan wejścia w zasoby byłej kopalni Dębieńsko, bogatej w węgiel koksowy o najwyższych parametrach jakościowych.
Koncesja na eksploatację, o którą trwają obecnie starania, umożliwi powrót do pokładu 405/1. Co ciekawe, do granicy ze złożem Dębieńsko ruch Szczygłowice dzielą zaledwie trzy metry!
– Po otrzymaniu tej koncesji badawczej przystąpimy do wykonania wyrobisk celem sporządzenia dokumentacji geologicznej pierwszej partii złoża Dębieńsko I. Następnie będziemy składać wniosek o koncesję na wydobycie. Jest to istotne z punktu widzenia rozwoju zakładu – podsumowuje Grzegorz Musioł.
Tymczasem na przełomie stycznia i lutego 2026 r. załoga ruchu Szczygłowice planuje przystąpić do uruchomienia pierwszej ściany w pokładzie 407/1+2, który do tej pory nie był eksploatowany. Na potrzeby tej partii ścian zakupiono nowy kompleks ścianowy produkcji JZR, co pozwoli na kontynuację eksploatacji w ruchu Szczygłowice trzech ścian jednocześnie.
Jeśli chcesz mieć dostęp do artykułów z Trybuny Górniczej, w dniu ukazania się tygodnika, zamów elektroniczną prenumeratę PREMIUM. Szczegóły: nettg.pl/premium. Jeżeli chcesz codziennie otrzymywać informacje o aktualnych publikacjach ukazujących się na portalu netTG.pl Gospodarka i Ludzie, zapisz się do newslettera.
