Powstał film o górnikach z Halemby

W rudzkim Domu Kultury odbyła się premiera filmu dokumentalnego opowiadającego o proteście pracowników KWK Halemba. Trwający ponad 40 minut obraz Przemysława Noparlika pod tytułem „Czas próby” przybliża ten wciąż mało znany epizod ze współczesnej historii Rudy Śląskiej – poinformował portal górniczej Solidarności.

Górnicy po ogłoszeniu stanu wojennego rozpoczęli strajk, żądając uwolnienia aresztowanych kolegów: lidera zakładowej „Solidarności” Stanisława Kiermesa oraz jego zastępcy Henryka Zakrzewskiego. 14 grudnia 1981 r. zakład został spacyfikowany przez funkcjonariuszy Zmotoryzowanych Odwodów Milicji Obywatelskiej (ZOMO).

- Pierwsze dni stanu wojennego miały szczególnie dramatyczny przebieg w Halembie - jednej z dzielnic Rudy Śląskiej: nocne internowania, strajk w obronie zatrzymanych, pacyfikacja przez ZOMO, dramatyczna ucieczka górników do kościoła, kilkutygodniowy pobyt w dzielnicy jednostki pancernej i wreszcie pełna napięcia konsekracja nowej świątyni w tydzień po słynnym wystąpieniu generała Jaruzelskiego - ten ciąg dramatycznych wypadków był dla mieszkańców Halemby czasem ciężkiej próby - piszą twórcy dokumentu, wyjaśniając jego tytuł.

Prace nad projektem trwały niemal dwa lata. Od początku do końca miały charakter oddolny. Zaangażowali się w nie między innymi uczniowie ósmej klasy Szkoły Podstawowej nr 6 imienia Jana Pawła II w Mikołowie-Borowej Wsi - Oliwier Hajda, Dawid Koch, Adam Strużyński, Jakub Szczygieł oraz Jakub Wawrzinek - którzy uchylili rąbka tajemnicy i opowiedzieli uczestnikom premiery, jak powstawał „Czas próby".

Autorzy obrazu wykorzystali materiały archiwalne i fotografie ze zbiorów Ośrodka Karta, Instytutu Pamięci Narodowej, Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności (ŚCWiS) w Katowicach, Muzeum Miejskiego w Rudzie Śląskiej, Archiwum Parafii Bożego Narodzenia w Rudzie Śląskiej-Halembie, Archiwum Parafii Matki Bożej Różańcowej w Rudzie Śląskiej-Halembie oraz Archiwum Szkoły Podstawowej nr 27 w Rudzie Śląskiej-Halembie, a także zasoby z archiwów prywatnych Andrzeja Cichonia, Stanisława Kiermesa, Sebastiana Pustelnika, Janusza Sibonia i Jana Sienkiewicza.

Ciekawostką może być fakt, że obecny w niektórych momentach głos gen. Wojciecha Jaruzelskiego i część ujęć z rekonstrukcjami scen wykreowano przy pomocy narzędzi AI (sztucznej inteligencji), zaś fragmenty muzyczne były zainspirowane ścieżką dźwiękową z gry komputerowej „Realpolitiks".

Realizacja dokumentu stała się możliwa dzięki wsparciu instytucjonalnemu ze strony Urzędu Miasta Ruda Śląska, Domu Kultury w Rudzie Śląskiej, Stowarzyszenia Genius Loci-Duch Miejsca, ŚCWiS w Katowicach, KZ NSZZ „Solidarność” KWK Ruda ruch Halemba, Szkoły Podstawowej nr 6 im. Jana Pawła II w Mikołowie-Borowej Wsi i Szkoły Podstawowej nr 27 im. Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej-Halembie.

Patronat honorowy nad filmem objęli: prezydent Rudy Śląskiej Michał Pierończyk, przewodniczący Rady Miasta Ruda Śląska Kazimierz Myszur, dyrektor KWK Ruda Jacek Kowalczuk oraz przewodniczący KZ NSZZ Solidarność KWK Ruda ruch Halemba Artur Braszkiewicz.

Kilka godzin po premierze „Czas próby" upubliczniono w serwisie YouTube - można go zobaczyć tutaj.