Górnictwo: Wskazano rejony, które są największym zagrożeniem w Trzebini

W strefie największego zagrożenia w Trzebini, gdzie wystąpiły zapadliska, znajdują się obszary objęte płytką eksploatacją górniczą. Są to cmentarz parafialny, Rodzinne Ogródki Działkowe Gaj oraz stadion sportowy – wynika z badań, które zostały przeprowadzone na zlecenie Spółki Restrukturyzacji Kopalń. To właśnie w tych rejonach planuje się bezzwłoczne podjęcie działań zabezpieczających.

Wyniki badań zostały zaprezentowane w środę, 15 lutego, w Domu Kultury Sokół w Trzebini. W spotkaniu z zarządem SRK, władzami miasta oraz ekspertami ze Stowarzyszenia Naukowego im. Stanisława Staszica, którzy przeprowadzili badania, uczestniczyli mieszkańcy. Ponad 2-godzinne rozmowy podzielono na dwie części. Pierwsza dotyczyła wyników badań na terenach, na których kiedyś funkcjonowała kopalnia Siersza, a druga była przeznaczona na pytania. Te dotyczyły m.in. bezpieczeństwa poszczególnych rejonów miasta, możliwości korzystania z działek, kortów czy innych miejsc użyteczności publicznej, a także odszkodowań czy spadku cen nieruchomości w Trzebini. Mieszkańcy oczekiwali wręcz gwarancji ze strony ekspertów i SRK, że w konkretnych lokalizacjach nie wystąpią zapadliska. Ci wskazali, że w przypadku cmentarza korzystanie z niego powinno zostać ograniczone do minimum.

Przypomnijmy, że badania zostały zlecone przez SRK z uwagi na nasilenie się zjawisk powstawania deformacji nieciągłych, czyli zapadlisk. Gdy zaczęły się one pojawiać, spółka natychmiast podjęła działania zabezpieczające w trosce o życie i zdrowie mieszkańców. To podkreślił m.in. burmistrz Trzebini Jarosław Okoczuk, który otworzył spotkanie.

- 533 dni czekaliśmy od pojawienia się pierwszego zapadliska do momentu ogłoszenia wyników badań. Po zapadlisku, które pojawiło się 20 września ub. roku na cmentarzu w Trzebini pojawiły się obawy: Czy możemy się tu czuć bezpieczni? Pojawiały się różne opinie, niektórzy sugerowali ewakuację mieszkańców –  przypomniał burmistrz, który zaapelował także o spokój. Przyznał, że panika w tej sytuacji nie pomoże.

Zarząd spółki na spotkaniu reprezentowali prezes dr inż. Janusz Smoliło oraz wiceprezes ds. likwidacji dr inż. Marek Pieszczek. Obecny był także Marcin Węglarz, zastępca dyrektora Oddziału SRK KWK CL ds. Polikwidacyjnych, który omawiał przygotowaną prezentację. Można ją pobrać pod tym linkiem.

- We wrześniu 2022 roku, tuż po zapadlisku na cmentarzu, zawarto umowę ze Stowarzyszeniem im. Stanisława Staszica. Pierwszym etapem było wykonanie pomiarów geofizycznych wraz ze sprawozdaniem. W związku z zaistniałą sytuacją, gdzie w okolicach Koziego Brodu w ciągu dwóch lat powstało ponad 20 zapadlisk, wytypowaliśmy ogródki działkowe i cmentarz - wyjaśnił Węglarz.

Dodał także, że eksploatacja płytka nie obejmowała terenu osiedla Gaj, gdzie znajdują się bloki. Zapewnił jednak, że w tym rejonie zostaną wykonane jeszcze trzy odwierty w celu potwierdzenia, że w tym rejonie nie występuje zagrożenie.

Badaniami kierował prof. Jan Macuda z krakowskiej AGH, który także był obceny na spotkaniu z mieszkańcami. Wyjaśnił m.in., że zastosowany został georadar. Jak podano, zakres badań wykonanych przy jego wykorzystaniu wyniósł 42,7 km na obszarze ok. 80 hektarów. Pierwotnie obszar ten miał wynosić około 8 hektarów, uwzględniając rejon cmentarza parafialnego oraz ROD Gaj. Z uwagi na powstawanie kolejnych zapadlisk oraz w trosce o bezpieczeństwo mieszkańców Trzebini zarząd SRK podjął decyzję o rozszerzeniu obszaru objętego badaniami m.in. o Osiedle Gaj, stadion sportowy, a także rejon ulic Grunwaldzkiej i Górniczej. Ponadto przeprowadzono badania mikrograwimetryczne w rejonie powstawania zapadlisk na obszarze 15,3 ha terenu, stosując 1636 punktów pomiarowych.

Wyniki badań wykazały, że w strefie największego zagrożenia znajdują się obszary objęte płytką eksploatacją górniczą, tj. m.in. cmentarz parafialny, ROD Gaj oraz stadion sportowy. W tych rejonach planuje się bezzwłoczne podjęcie działań zabezpieczających. Na Osiedlu Gaj nie stwierdzono anomalii, które potwierdzałyby jednoznacznie możliwość powstania zapadlisk. Jednakże podjęto decyzję o wykonaniu dodatkowych badań w postaci trzech otworów badawczych. Należy podkreślić, że na terenie Osiedla Gaj nie była prowadzona płytka eksploatacja, a obszar zagrożony powstawaniem deformacji znajduje się w pewnej odległości od linii zabudowań wielorodzinnych.

W oparciu o otrzymane wyniki badań eksperci wytypowali 11 obszarów, które powinny zostać przeznaczone do uzdatnienia gruntu. 3 z wytypowanych obszarów zlokalizowane są w rejonie, gdzie zlecono już prace uzdatniające podłoże (ul. Górnicza 3 i 5). Pozostały wytypowany obszar - 8 lokalizacji, stanowi łączną powierzchnię 4,7 ha.

Uznano, że w pierwszej kolejności działaniami objęty powinien zostać cmentarz parafialny (1,15 ha). SRK zadeklarowała, że bezzwłocznie podejmie działania zmierzające do rozpoczęcia prac uzdatniających. W tym celu spółka liczy na współpracę zarządców i właścicieli nieruchomości. Do czasu wykonania prac na terenie cmentarza parafialnego spółka podejmie rozmowy z parafią, które będą zmierzały do wdrożenia rekomendowanego przez spółkę ograniczenia ruchu ludzi do niezbędnego minimum. Ponadto SRK podejmie rozmowy z zarządem Rodzinnego Ogrodu Działkowego Gaj, aby wyłączyć jego południową część z użytkowania, a w dalszej kolejności o ewentualnym uzdatnianiu tego terenu. Pozostałe obszary, z uwagi na brak zabudowań, zostaną czasowo wyłączone z użytkowania.

Dodatkowo na podstawie przeprowadzonych analiz wytypowano również tereny do przeprowadzenia dalszych badań. Są to południowa część ulicy Górniczej (ok. 4,3 ha) oraz rejon ul. 22 stycznia/Odkrywkowa/Dembowskiego. Należy przypomnieć, że pierwsze prace w Trzebini już są prowadzone. Uzdatniane są sąsiedztwo Osiedla Gaj w pobliżu garaży i terenów leśnych (0,9 ha) oraz rejon ul. Górniczej 3 i 5 (0,5 ha).