Wpisana w węgiel i Śląsk

fot: ARC

Obchody dnia św. Barbary wpisały się w przestrzeń kulturową górników dzięki przekazom pokoleniowemu i środowiskowemu

fot: ARC

Oficjalne, uroczyste odebranie przez depozytariuszy wpisu „Barbórki górników węgla kamiennego na Górnym Śląsku” na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO odbędzie się podczas gali w Warszawie w najbliższy poniedziałek, 22 października.

„Barbórka jest zwyczajem dorocznym i obyczajem świątecznym grupy zawodowej górników węgla kamiennego na Górnym Śląsku, praktykowanym od początku XIX wieku do chwili obecnej. Obchodzona 4 grudnia, w dniu wspomnienia św. Barbary, wpisała się w przestrzeń kulturową górników dzięki przekazom pokoleniowemu i środowiskowemu. Stanowi nieodłączny element górniczej tożsamości pielęgnowany przy współudziale właścicieli, dyrekcji i zarządów kopalń, lokalnych parafii oraz stowarzyszeń, których przedstawiciele są aktywnymi uczestnikami obchodów” - czytamy na stronie Narodowego Instytutu Dziedzictwa.

W poniedziałek, w Warszawie wręczonych zostanie kilkanaście takich wpisów. Niektórzy wnioskodawcy czekali na nie nawet półtora roku.

- Nasza Barbórka na listę została wpisana wyjątkowo szybko – podkreśla Beata Piecha van Schagen z muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu, które było koordynatorem działań.

Przygotowując stosowne dokumenty przeprowadzono wiele działań. 21 kwietnia w Zabrzu depozytariusze - czyli ci którzy Barbórkę celebrują, świętują i pielęgnują - podpisali wniosek o wpis tego zwyczaju na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Tego dnia w kaplicy św. Barbary 170 metrów pod ziemią odprawiona została msza święta. Następnie w Łaźni Łańcuszkowej Sztolni Królowa Luiza Muzeum Górnictwa Węglowego zorganizowało konferencję „Dziedzictwo niematerialne – lokalna tożsamość – wspólne dziedzictwo”, w której uczestniczyli przedstawiciele grup kultywujących obchody Barbórki: górnicy kopalń węgla kamiennego, właściciele, dyrekcje i zarządy kopalń węgla, administracja górnicza, duchowieństwo, związki zawodowe skupiające górników kopalń węgla kamiennego, stowarzyszenia, organizacje i samorządy lokalne miejscowości, w których istnieje lub istniało górnictwo. Konferencja odbyła się pod patronatem Krzysztofa Tchórzewskiego, ministra energii.

- Bez względu na to, które elementy Barbórki są dzisiaj bardziej popularne, wszystkie należy traktować jako dziedzictwo tego święta, ponieważ niezmiennie jest to dzień świąteczny górników i ich najbliższych. Jest także dziedzictwem Górnego Śląska, elementem tożsamości mieszkańców regionu – skomentował wówczas Bartłomiej Szewczyk, dyrektor Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu.

 

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

PKP Cargo w pierwszym kwartale zmniejszyło stratę netto do 45,8 mln zł

Grupa Kapitałowa PKP Cargo zakończyła pierwszy kwartał 2026 roku ze stratą netto na poziomie 45,8 mln zł, wobec 48,6 mln zł straty rok wcześniej - poinformowała spółka w piątkowym raporcie giełdowym.

Książka na weekend: „Odległe życie”. Australijska saga rodzinna – od hodowli owiec po roboty górnicze

Lata 50. i 60. ubiegłego wieku w Australii to czas poszukiwań pod ziemią surowców, dzięki którym mógł wzbogacić się kraj. Ale to jednocześnie konflikt z farmerami, hodowcami bydła i owiec, brutalne wejście w ich świat ukształtowany od pokoleń. Książka „Odległe życie” to świetna saga rodzinna pokazująca, jak walczyć o przetrwanie i podnieść się po tragicznych doświadczeniach.

Korski: Historia gumowego buta i sen o polskim węglu

Ponad pół wieku temu, u progu mojej zawodowej kariery zdarzył mi się mały dramat – pękła podeszwa mojego gumowego buta. Czytelnik roześmieje się, ale wtedy pobranie nowych butów było poważnym problemem.

Zaleze

Spacer po dzielnicy Załęże. Działała tu kopalnia Kleofas i huta Baildon

Gdyby nie huta Baildon i kopalnia Kleofas, katowickie Załęże w żaden sposób nie mogłoby się pochwalić przemysłowym charakterem. Polecamy spacer po tej dzielnicy. Tutaj naprawdę jest co zobaczyć.