Warsztaty tematyczne i wizyta studyjna w Gaju Oławskim

Warsztaty kierowane są do przedstawicieli pięciu miast śląskich: Bytomia, Gliwic, Katowic, Piekar Śląskich i Zabrza oraz Spółki Restrukturyzacji Kopalń

W ramach kontynuacji projektu Śląski System Magazynowania Energii, Instytut Techniki Górniczej KOMAG, zorganizował warsztaty tematyczne Magazyny energii w strukturze klastrów jako efektywny instrument zaspokajania lokalnych potrzeb energetycznych oraz budowania miejskiej przestrzeni dla gospodarki zeroemisyjnej atrakcyjnej dla inwestorów w gminach górniczych, połączone z wizytą studyjną w Energetycznym Klastrze Oławskim EKO Gaj Oławski koło Wrocławia.

Warsztaty kierowane do przedstawicieli pięciu miast śląskich: Bytomia, Gliwic, Katowic, Piekar Śląskich i Zabrza, jak też przedstawicieli Spółki Restrukturyzacji Kopalń SA jako największego obecnie właściciela terenów pogórniczych w województwie śląskim, koncentrowały się na funkcjonalno-organizacyjnych aspektach formuły klastrów energii, w szczególności w zakresie:

- zaspokajania potrzeb energetycznych społeczności lokalnych,
- budowy bezpieczeństwa energetycznego w wymiarze lokalnym i regionalnym,
- implementacji zróżnicowanych technologii magazynowania energii do struktury klastrów energii i ich wpływie na lokalne i regionalne bezpieczeństwo energetyczne.

Na wstępie warsztatów profesor Wojciech Myślecki z Politechniki Wrocławskiej przedstawił megatrendy determinujące perspektywiczne wyzwania dla Polski, wynikające nie tylko z polityki energetycznej, ale także jakościowo-ilościowych zmian wewnętrznych. Europejska polityka klimatyczna, globalne ocieplenie oraz zmiany technologiczne i powszechna digitalizacja wielu dziedzin życia wzmacniane są przez zachodzące w społeczeństwie polskim ilościowe i jakościowe przemiany demograficzne. Wejście w dorosłość kolejnych roczników jest jednoznaczne z coraz wyższą świadomością i potrzebą rozwiązań prośrodowiskowych i proklimatycznych. Jest to równoznaczne ze wrastającą akceptacją dla przyspieszonych zmian technologicznych, w szczególności nisko- i zeroemisyjnych. Zmiany demograficzne i technologiczne skutkują wzrastającym zapotrzebowaniem na energię, ale też koniecznością zapewnienia stabilności jej dostaw. To zaś tworzy coraz bardziej wyraźną potrzebę niezależności energetycznej w wymiarze jednostkowym.

Połączenie świadomości środowiskowo-klimatycznej z potrzebą bezpieczeństwa energetycznego i niezależności energetycznej w wymiarze jednostkowym buduje akceptację dla nowych technologii energetycznych wykorzystujących energię słońca i wiatru, ale też szeregu rozwiązań wokółenergetycznych jako alternatywnych wobec dotychczasowego modelu zaspokajania potrzeb energetycznych społeczeństwa. Jak zauważył profesor Myślecki, obecne wojenne uwarunkowania spowodowane rosyjską agresją na Ukrainę nie tylko nie zmieniły dotychczasowego postrzegania, ale wręcz wzmocniły i przyspieszyły megatrendy w takich obszarach, jak m.in.: energetyka rozproszona, odnawialne źródła energii, niezależność energetyczna, dywersyfikacja i regionalizacja bezpieczeństwa energetycznego.

Po tym wstępie odbyła się wizyta studyjna na obszarze Energetycznego Klastra Oławskiego EKO Gaj Oławski, gdzie uczestnicy warsztatów mieli możliwość zapoznania się z już wdrożonymi technologiami energetycznymi integrującymi odnawialne źródła energii (wiatraki i agrofotowoltaika) z magazynami energii w technologii litowo-jonowej, ale też z rozwiązaniami, które w najbliższym czasie zostaną wdrożone, tj. produkcja i magazynowanie zielonego wodoru oraz kinetyczny magazyn energii.

W przypadku produkcji i magazynowania wodoru inwestycja jest już w toku i z gotową częścią instalacji uczestnicy mogli już się zapoznać. Duże zainteresowanie wśród uczestników wzbudzały kwestie systemu zarządzania energią w układzie wytwarzanie energii z OZE – magazyny energii – sieć dystrybucyjna – odbiorcy. Gospodarzem tej części warsztatów był Andrzej Jeżewski, współwłaściciel firmy Promet-Plast oraz lider Energetycznego Klastra Oławskiego EKO. Klaster EKO stanowi lokalne porozumienie przedsiębiorców, samorządowców i uczelni wyższych działających na rzecz m.in. bezpieczeństwa energetycznego, pobudzenia energetyki prosumenckiej, niższych cen energii i rozwoju technologii wykorzystujących odnawialne źródła energii (OZE). Członkowie - założyciele klastra to: Tauron Ekoenergia, Promet-Plast w Oławie, Metalerg w Oławie, Gmina Oława, Miasto Oława oraz Powiat Oławski.

W dalszej części warsztatów pani Barbara Adamska, prezes Zarządu Polskiego Stowarzyszenia Magazynowania Energi oraz ekspert w zakresie energetyki rozproszonej i magazynów energii (odpowiedzialna m.in. za opracowanie strategii rozwoju klastra dla 4 klastrów energii: Karkonoskiego Klastra Energii, Energetycznego Klastra Oławskiego EKO, Słupskiego Klastra Bioenergetycznego oraz Dzierżoniowskiego Klastra Energii) omówiła m.in. zagadnienia prawne związane z tworzeniem i funkcjonowaniem klastrów energii w Polsce, ale też o przygotowywanych zmianach do ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz Prawa energetycznego.

W ramach wystąpienia doprecyzowano główne założenia tworzonej przez uczestników warsztatów inicjatywy klastrowej, funkcje i korzyści wynikające z wdrażania systemów magazynowania energii, w szczególności magazynowania energii krótko-, średnio- i długookresowego, zalety terenów pogórniczych. Duże zainteresowanie wzbudziły omówione przez panią Adamską dwa studia przypadków: Energetycznego Klastra Oławskiego EKO oraz Słupskiego Klastra Bioenergetycznego i przeanalizowane na ich podstawie modele biznesowe. Model biznesowy klastra jest szczególnym elementem, który stanowi wynikową indywidualnej specyfiki każdego klastra. Na jego wybór wpływają takie czynniki, jak m.in. wielkość klastra, ilość uczestników, wielkość i stopień zaangażowania gminy i przedsiębiorstw komunalnych, wielkość i stopień zaangażowania przedsiębiorców prywatnych, jak też strumienie ilościowe i jakościowe energii (elektrycznej, cieplnej i chłodu), ilość wytwórców i odbiorców energii w klastrze.

Wysoką jakość warsztatów podkreśliła dyskusja podsumowująca, w trakcie której uczestnicy zadeklarowali udział w kontynuacji projektu. Uznali, że klastry wręcz powinny stanowić element regionalnego systemu magazynowania energii, gdyż pozwoli to na efektywną i elastyczną kooperację między sąsiadującymi klastrami zwiększającą zdolność i skuteczność magazynowania energii. Uznali nadto, że klastry energii mogą stanowić interesujący z punktu widzenia samorządów terytorialnych instrument zaspokajania potrzeb energetycznych społeczności lokalnych.