fot: Bartłomiej Szopa/ARC
Maskara pod kopalnią Mysłowice jest dziś uznawana za bezpośrednią przyczynę wybuchu I powstania śląskiego
fot: Bartłomiej Szopa/ARC
Rozpoczęla się akcja Oddziału IPN w Katowicach pt. „Ocalmy groby Powstańców Śląskich od zapomnienia!”. Została ona zaplanowana na lata 2019-2022. Wpisuje się w działania Instytutu Pamięci Narodowej upamiętniające 100. rocznicę Powstań Śląskich oraz powrotu Górnego Śląska do Macierzy.
W ramach akcji Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach podjęło staranie stworzenia bazy ewidencyjnej grobów, w których spoczywają Powstańcy Śląscy na terenie województwa śląskiego. Jej utworzenie pozwoli w przyszłości na opracowanie systemu opieki nad tymi grobami i zatrzyma proces likwidacji grobów bohaterów.
Zgłoszenia do bazy będą przyjmowane na podstawie formularzy przesłanych na adres grobypowstancowslaskich@ipn.gov.pl bądź adres korespondencyjny Oddziału IPN w Katowicach. Formularze zgłoszeniowe można pobrać ze strony katowickiego IPN. Ponadto informacje o akcji będą udzielane pod nr. 32 207 08 00 i 32 207 08 03.
Akcja została zainspirowana analizą zewidencjonowanych na szczeblu administracji samorządowej grobów wojennych i grobów weteranów powstań śląskich. Wynika z niej, że znana jest lokalizacja 147 grobów. Przywołana liczba jest rażąco niska w zestawieniu z liczbą 2 700 osób, które straciły życie w powstaniach śląskich i ok. 60 000 osób, które wzięły w nich udział. Brak wiedzy o grobach powstańczych wynika z dwóch przyczyn: uległy one likwidacji lub są to groby, na których nie ma informacji o rodowodzie powstańczym. Zależy nam zwłaszcza na uzyskaniu wiedzy o tych, które wciąż egzystują w przestrzeni publicznej.
Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach nie poprzestaje wyłącznie na ewidencjowaniu grobów powstańczych. W uzasadnionych przypadkach finansuje remonty takich grobów lub nawet je odbudowuje.
Tak stało się w przypadku grobu Emila Walesy z Chorzowa Starego. Grób tego powstańca uległ całkowitemu zniszczeniu po roku 2010. Po akcji OBUWiM w Katowicach, w ramach której w 2018 r. wyremontowano groby pięciu spoczywających tam Powstańców Śląskich, do pracowników Biura zgłosiła się rodzina Emila Walesy i wskazała lokalizację zniszczonego grobu. Po przeprowadzeniu stosownych procedur grób został odbudowany, a uroczystość jego poświęcenia i upamiętnienia Emila Walesy odbył się 28 października 2019 r. w kościele pod wezwaniem Świętej Marii Magdaleny przy ul. Bożogrobowców w Chorzowie Starym.
