W Śląskiem węglem brunatnym w piecu raczej nie napalisz. Uchwała antysmogowa obowiązuje

Węgiel brunatny, to skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego powstała w neogenie, w erze kenozoicznej ze szczątków roślin obumarłych bez dostępu powietrza...

Mimo rządowego pozwolenia na czasową sprzedaż przez Polską Grupę Energetyczną węgla brunatnego klientom indywidualnym, Jakub Chełstowski, marszałek województwa śląskiego, zapowiada, że zgodnie z obowiązującą uchwałą antysmogową w regionie używanie tego paliwa nadal będzie niemożliwe.

Sprzedaż węgla brunatnego ruszyła w dwóch oddziałach PGE: Bełchatów i Turów. Jest on dużo tańszy, ale jego spalanie jest niezwykle niebezpieczne dla naszego zdrowia. Cena jest pozornie atrakcyjna, ale…

Węgiel brunatny w Bełchatowie kosztuje od 155,70 do 250 zł netto (191,51 zł do 305,56 zł brutto) za tonę bez akcyzy. Cena zależy od tzw. uziarnienia, czyli wielkości ziarna. Im drobniejszy, tym tańszy. W Turowie węgiel kosztuje od 266 zł do 402 zł netto (327,18 do 494,46 zł brutto). Wziąwszy pod uwagę szalejące ceny pozostałych paliw, można się nabrać na pozorną atrakcyjność tego surowca. 

Sprzedaż odbiorcom indywidualnym
– Sprzedaż węgla brunatnego odbiorcom indywidualnym jest uzupełnieniem oferty PGE dla sektora komunalnego i bytowego i kolejnym ułatwieniem dla klientów w dostępie do węgla. W obecnej sytuacji geopolitycznej, związanej z wojną na Ukrainie, zapewnienie bezpieczeństwa cieplnego mieszkańców wiąże się z koniecznością podejmowania dodatkowych działań zapewniających łatwiejszy dostęp do alternatywnych paliw opałowych – poinformował w oficjalnym komunikacie Wojciech Dąbrowski, prezes zarządu PGE.

Niestety wszystko to nie jest takie proste, jak może się wydawać na pierwszy rzut oka. Przy spalaniu węgla brunatnego powstają emisje niezwykle szkodliwe dla zdrowia. Wydziela się m.in. siarka i rtęć. To oddziałuje na wszystkie nasze narządy wewnętrzne, zaś szczególnie szkodliwe jest dla dzieci i kobiet w ciąży. Do spalania brunatnego konieczne są specjalne urządzenia i odpowiednie filtry, w które są wyposażone profesjonalne elektrownie, a których na pewno nie mają nasze domowe kotły. Dlatego zakaz jego używania pod karą grzywny do 500 tys. zł lub kary więzienia wprowadzono w 2020 r.

Dodatkowo węgiel brunatny zawiera dużo wody i jego efektywność cieplna jest znacząco niższa od kamiennego. Trzeba go spalić dużo więcej. Nie można też zrobić tego w każdym piecu, bo ten może się po prostu zepsuć. Naprawa lub wymiana będzie kosztować krocie. Na pewno nie będzie tego można zrobić w ramach gwarancji.

Żeby uruchomić sprzedaż węgla brunatnego, rząd zawiesił przepisy antysmogowe w tym zakresie do 30 kwietnia 2023 r. Jednak Jakub Chełstowski, marszałek województwa śląskiego, nie zgadza się na zawieszenie uchwały antysmogowej.

17 października na antenie Polskiego Radia Katowice podkreślił: – Nie będziemy zmieniać uchwały antysmogowej. Z mojej ręki taki projekt nie wyjdzie. Zrobiliśmy wiele, by zmienić postrzeganie województwa. Ilość środków wydanych na OZE jest duża i wiele takich instalacji mamy. Z drugiej strony narazilibyśmy się na kłopoty ze strony Komisji Europejskiej, z którą negocjujemy właśnie umowy o finansowanie projektów na kolejne lata. Jesteśmy na ostatniej prostej. Małopolska, która zmiany w swojej ustawie antysmogowej wprowadziła, będzie musiała się z nich wycofać, w przeciwnym przypadku grozi jej przerwanie negocjacji. My nie chcemy iść tą drogą – mówił Chełstowski. 

Zrobiono dużo dobrego
– Udało się zrobić dużo dobrego. Jesteśmy dostrzegani z tego powodu w całej Polsce. Jak się okazało, obecnie kopciuchów najmniej jest w Śląskiem, a najwięcej w Zachodniopomorskiem – dodał.

Na pytanie, czy palenie węglem brunatnym w województwie będzie karane, odpowiedział, że to pytanie do samorządów lokalnych, bo realizacja uchwały antysmogowej spoczywa właśnie na nich.

– Sytuacja na rynku energii jest trudna, chociaż rząd zapewnia, że węgla nie zabraknie. Cała ta sytuacja pokazuje, że transformację musimy przyspieszać, więcej środków inwestować w OZE, nośniki energii niezależne od sytuacji, z jaką mamy do czynienia na rynku. Jestem przekonany, że ta zima jest zabezpieczona przez rząd – mówił na antenie PR Katowice.

Dodał, że palenie węglem na Śląsku powinno zakończyć się nie w 2028 r., jak deklarował wcześniej, ale na pewno trzeba utrzymać datę 2030 r.

– Ostatnie 3 lata były ekstremalnie trudne. Staramy się jakoś z tym radzić i robimy to przyzwoicie, choć oczywiście nie wszystko działa idealnie – podkreślił marszałek.