Tragedia w kopalni „Reden”. 38 górników zginęło w pożarze

Dawna kopalnia "Reden"

Kopalnia „Reden” w Dąbrowie Górniczej była najstarszą kopalnią węgla w Zagłębiu. Działała od 1796 do 1934 roku, jej początek to przypadkowe odkrycie wychodni węgla w 1785 roku przez pastuchów koło wsi Dąbrowa. Nazwę otrzymała na cześć hr. Redena, dyrektora pruskiego górnictwa. W szczytowym okresie zatrudniała ponad 700 osób.

Nocą z 20 na 21 września 1923 roku doszło tam do jednej z największych katastrof w historii Zagłębia. W trakcie prac wydobywczych górnicy przebili się do starego, opuszczonego wyrobiska. Uwolnione zostały zgromadzone tam gazy i doszło do niewielkiego pożaru.

Mimo zagrożenia władze kopalni nie przerwały pracy i zezwoliły na kontynuowanie robót strzałowych. Kolejny strzał wybił większą wyrwę w ścianie oddzielającej stare wyrobisko. Gazy zaczęły wypełniać całą kopalnię i dotarły do chodnika, gdzie dogaszano pierwszy pożar. To doprowadziło do podsycenia ognia i potężnej eksplozji.

Łącznie zginęło 38 górników

Wybuch odciął drogę do szybu głównego grupie górników z nocnej zmiany. W wyniku natychmiastowej akcji ratowniczej wydobyto ciała 27 ofiar. Do pozostałych 11 górników nie było dostępu – kopalnia nadal płonęła. Ich ciała odnaleziono dopiero po kilku miesiącach, po ostatecznym ugaszeniu pożaru. Łącznie zginęło 38 górników.

Późniejsze badania wykazały, że kopalnia posiadała mało wydajny system wentylacyjny. Bezpośredniej przyczyny wybuchu nie ustalono. Kierownictwo kopalni próbowało zrzucić winę na ratowników, twierdząc, że gaszenie wodą doprowadziło do sprężenia gazów i eksplozji. Katastrofa wstrząsnęła całym regionem. 

Dziś po kopalni „Reden” nie ma już śladu – na jej terenie znajduje się Park Hallera i Park Wodny Nemo w Dąbrowie Górniczej.