Termin wejścia w życie podwyżek akcyzy spowodowany społeczną wagą zmiany

Zmiana stawek akcyzy na używki wynika przede wszystkim z rosnących kosztów przeciwdziałania skutkom społecznym i zdrowotnym konsumpcji napojów alkoholowych i wyrobów tytoniowych - poinformowało Ministerstwo Finansów

Proponując parlamentowi termin 1 stycznia 2020 r. na wejście w życie noweli ustawy o akcyzie, która powyższa podatek o 10 proc., rząd kierował się "społeczną wagą wprowadzanej zmiany" - tłumaczy PAP resort finansów, odnosząc się do wątpliwości senackich legislatorów w sprawie terminu wejścia w życie zmian.

Chodzi o rządową nowelizację ustawy o podatku akcyzowym, która przewiduje 10-procentową podwyżkę stawek na wyroby alkoholowe i tytoniowe. Zmiany mają wejść w życie 1 stycznia 2020 r. Jak szacuje rząd, po tym czasie np. półlitrowa butelka wódki może podrożeć o około 1,4 zł, a paczka papierosów o ok. 1 zł. Budżet ma zyskać ok. 1,7 mld zł.

Nad ustawą pracuje Senat. Wątpliwości co do terminu wejścia w życie zmian mają senaccy legislatorzy. Ich zdaniem rodzi on niebezpieczeństwo naruszenia konstytucyjnych standardów.

"Rada Ministrów, mając świadomość terminów obowiązujących w toku całego procesu legislacyjnego, kierując się społeczną wagą wprowadzanej zmiany zdecydowała o zaproponowaniu parlamentowi terminu wejścia w życie ustawy z dniem 1 stycznia 2020 r. Należy podkreślić, że zmiana stawek akcyzy na używki wynika przede wszystkim z rosnących kosztów przeciwdziałania skutkom społecznym i zdrowotnym konsumpcji napojów alkoholowych i wyrobów tytoniowych" - poinformowało Ministerstwo Finansów (MF) w stanowisku przesłanym PAP.

Według resortu za polityką prozdrowotną przemawia fakt, że w ciągu roku z powodu chorób odtytoniowych umiera blisko 70 tys. Polaków, a alkohol powoduje 12 tys. zgonów rocznie.

"Oczywiście weryfikacja zaproponowanego terminu wejścia w życie przedmiotowej ustawy zależy od autonomicznych decyzji podejmowanych przez obie izby parlamentarne i Prezydenta RP" - zaznaczono.

Resort przypomniał, że w przeszłości zmiana stawek akcyzy na wyroby tytoniowe i napoje alkoholowe także następowała w ostatnich dniach grudnia. Tak było w przypadku podwyżek: w 2012 r., kiedy ustawę ogłoszono 30 grudnia 2011 r.; w 2013 r. - ustawę ogłoszono 24 grudnia 2012 r.; w 2014 r. - ustawę ogłoszono 27 grudnia 2013 r.; w 2015 r. - ustawę ogłoszono 23 grudnia 2014 r.

Dodano, że w przypadku miesięcznego terminu opóźnienia wejścia w życie procedowanej regulacji, według szacunków resortu finansów do budżetu nie wpłynie około 144 mln zł.

Biuro Legislacyjne Senatu zwróciło uwagę w piśmie opublikowanym na stronie internetowej Izby Wyższej, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, z klauzuli demokratycznego państwa prawnego, której pochodną jest zasada ochronny zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, wynika konstytucyjna zasada dostatecznie długiego okresu pomiędzy ogłoszeniem a wejściem w życie ustawy.

Legislatorzy tłumaczą, że odpowiednie vacatio legis ma umożliwić adresatom ustawy zapoznanie się z nowymi regulacjami prawnymi i pozwolić im na dostosowanie się do zmieniającego się stanu prawnego. Standardem jest okres 14 dni od dnia jej ogłoszenia.