Sto lat temu nikt nie mógł przewidzieć, że powstania śląskie wywrą tak duży wpływ na historię Polski

Pomnik powstańców śląskich w Katowicach-Wełnowcu

W związku z obchodami 100-lecia powstań śląskich Muzeum Śląskie w Katowicach prowadzi ogólnopolską kampanię informacyjną w celu upamiętnienia wydarzeń, które rozegrały się na Górnym Śląsku i miały ogromny wpływ na historię Polski.

Z przeprowadzonych w maju badań świadomości Polaków na temat powstań śląskich wynika, że wiedza na ten temat jest niska. Nawet osoby, które deklarują znajomość wydarzeń związanych z powstaniami śląskimi, mają raczej wiedzę powierzchowną. Rzadko potrafią podać poprawnie liczbę powstań, ich daty, czy powiedzieć, na czym polegały. Niejasne są również skutki poszczególnych powstań. Słabo kojarzone są także postaci związane z powstaniami śląskimi.

Istotną częścią kampanii są spoty wideo, emitowane od 2 września 2019 roku w różnych kanałach telewizyjnych, na platformach VOD oraz w Internecie. Ich głównym celem jest ukazanie wpływu, jaki na rozwój niepodległej Polski miało przyłączenie do niej części Górnego Śląska.

W spocie wypowiedziany zostaje przez lektora następujący tekst: „Sto lat temu nikt nie mógł przewidzieć, że powstania śląskie wywrą tak duży wpływ na historię Polski. A jednak Ślązacy wierzyli w swój cel i aż trzykrotnie mobilizowali się do działania. Powstania śląskie otworzyły możliwości negocjacji i zmian, które dzięki nim wprowadzono. I za to dziś dziękujemy Ślązakom”.

Spot został przygotowany w wersji 15-, 30- i 45-sekundowej w zależności od nośnika, na którym będzie emitowany. Wideo ma być impulsem i zachętą do lepszego poznania historii i znaczenia powstań śląskich. Odsyła do stworzonej specjalnie z tej okazji strony powstaniaslaskie.muzeumslaskie.pl. Prezentuje ona wystawy znajdujące się w Muzeum Śląskim (takie jak Światło historii. Górny Śląsk na przestrzeni dziejów oraz Niezapomniane. Kobiety w czasie powstań śląskich i plebiscytu na Górnym Śląsku), wydawnictwa oraz zbiory muzealne dotyczące powstań śląskich, eksponaty, fotografie, dokumenty czy plakaty plebiscytowe. Zachęca także do uczestniczenia w zajęciach edukacyjnych proponowanych zarówno uczestnikom indywidualnym, jak i grupowym. Jednym z nich jest pierwszy na Śląsku muzealny pokój zagadek „Skrytka powstańców”, który poprzez zabawę pozwala poznać i zapamiętać fakty historyczne związane z powstaniami.

Kampania jest realizowana dzięki środkom otrzymanym z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Niepodległa. Jest to jedna z wielu inicjatyw podejmowanych przez Muzeum Śląskie w celu prezentowania historii i znaczenia powstań śląskich. Opracowywane są kolejne tomy Archiwum Powstań Śląskich. Pracownicy naukowi muzeum prowadzą zaplanowany na trzy lata cykl wykładów i paneli dyskusyjnych, prezentujących nowe spojrzenie na dzieje Górnego Śląska w okresie powstań i plebiscytu.

Muzeum Śląskie we współpracy z Muzeum Łazienki Królewskie, Archiwum Państwowym w Katowicach i katowickim oddziałem Instytutu Pamięci Narodowej zorganizowało w Warszawie wystawę plenerową i internetową Wojciech Korfanty, dotyczącą tej jakże ważnej postaci. Ważnym wydarzeniem towarzyszącym obchodom 100-lecia powstań śląskich był również koncert plenerowy Wyrwani życiu.

Przygotowywana jest wystawa Górny Śląsk w latach 1921-1922, która ukaże kluczowe postacie tego czasu. Wystawie towarzyszyć będzie m.in. konferencja naukowa pt. Obraz medialny Górnego Śląska w okresie międzywojennym, zaplanowana na styczeń 2020 r., a realizowana wspólnie z Instytutem Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej. Przygotowywana jest także wystawa o rodzinach na Górnym Śląsku (1918-2018/2020).