fot: Katarzyna Zaremba-Majcher
- Ważnym czynnikiem realizacji procesu transformacji jest zagospodarowanie pracowników z zamykanych zakładów górniczych i okołogórniczych - podkreśliła dr Sylwia Jarosławska-Sobór
fot: Katarzyna Zaremba-Majcher
Dr Sylwia Jarosławska-Sobór z Głównego Instytutu Górnictwa opowiedziała podczas V edycji Akademii Bezpieczeństwa Wydawnictwa Gospodarczego o wyzwaniach na rynku pracy w perspektywie transformacji i przedstawiła wyniki dwóch projektów dotyczących kompetencji i kwalifikacji pracowników na rynku pracy.
- Pierwszy projekt to Regionalne Obserwatorium Procesu Transformacji. Ma on na celu gromadzenie i rozpowszechnianie wiedzy na temat procesów społeczno-gospodarczych zachodzących w regionie, skutecznych działań i narzędzi transformacyjnych, innowacyjnych technologii wspierających proces dywersyfikacji w stronę zielonej cyfrowej gospodarki. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, w ramach RPO województwa śląskiego na lata 2014-2020 – podkreśliła dr Jarosławska-Sobór.
Badano firmy pozagórnicze. Uważały one, że zamknięcie zakładów górniczych wpłynie na spowolnienie gospodarcze na rynku, na którym działa ich przedsiębiorstwo. Oczekiwania pracodawców wobec nowych pracowników to: umiejętności pracownika, odpowiednia wiedza – niekoniecznie potwierdzona dyplomami oraz umiejętności społeczne – chęć do nauki, pracy, zmiany, dostosowania się i dobra organizacja pracy. Ważna dla pracodawców jest też umiejętność pracy w zespole i komunikatywność, łatwość w nawiązywaniu relacji z klientami, orientacja na realizację celów oraz kreatywność.
- Druga część badań to badania jakościowe. Wynika z nich, że pracodawcy na transformowanym rynku pracy nie poszukują konkretnych zawodów, a skupiają się na kompetencjach i umiejętnościach – mówi dr Sylwia Jarosławska-Sobór.
Badania pokazały, że możliwe jest wystąpienie luki kadrowej, która w wyniku zaniku kształcenia zawodowego może się powiększać, szczególnie w przestrzeni kompetencji deficytowych. Ważnym czynnikiem realizacji procesu transformacji jest zagospodarowanie pracowników z zamykanych zakładów górniczych i okołogórniczych. Stopień przygotowania przedsiębiorstw okołogórniczych z perspektywy finansowej na zamykanie zakładów górniczych jest niski.
Z badań wynika, że nastąpił zanik zawodów niszowych, tj. zawodów, które wciąż na rynku są oczekiwane, lecz kształcenie w nich zanikło. Istnieje potrzeba stworzenia sektorowego bilansu kompetencyjnego - brak dedykowanych baz usług rozwojowych.
Zwracano uwagę na tzw. silver economy, czyli ludzi starszych, która stanowić będzie silny impuls do rozwoju w procesie transformacji. Ciągle jeszcze młodzi emeryci górniczy wyszli z rynku pracy i na niego nie wracają, a mogliby zostać wykorzystani.
Kolejny wniosek to potrzeba wzmocnienia kompetencji cyfrowych. Pokazał to projekt megatrendy, który zbadał kompetencje partnerów społecznych w górnictwie w obszarze problemów globalnych trendów, wpływających istotnie na rynek pracy w Polsce, takich jak: automatyzacja, cyfryzacja, dekarbonizacja, globalizacja, zmiana demograficzna.
- Potwierdzono w badaniach, że automatyzacja i cyfryzacja są zagrożeniem dla osób o najniższych kwalifikacjach, których obowiązki zawodowe są nieskomplikowane i powtarzalne - wyzwaniem jest tworzenie warunków sprzyjających kreacji wysokoproduktywnych miejsc pracy przy równoczesnym zapewnieniu wsparcia tym grupom pracowników - mówiła dr Jarosławska-Sobór.
Dodała, że istnieje potrzeba kształcenia ustawicznego w celu dostosowania społeczeństwa i gospodarki do procesu cyfryzacji i zbudowania społeczeństwa informacyjnego dostępnego dla wszystkich grup wiekowych.
- Kwestie starzenia będzie trzeba wprowadzić do różnych programów. Do roku 2050 r. osoby powyżej 65 lat życia mogą stanowić 20 proc. ogółu ludności całej Europy, a w Polsce ponad 36 proc. - istnieje potrzeba włączenia kwestii starzenia się do wszystkich programów polityki w celu dostosowania społeczeństwa i gospodarki do zmian demograficznych – podkreśliła dr Sylwia Jarosławska-Sobór.
