Powrót do górnictwa a zwrot JOP. Ważna opinia prawnika

Mecenas Łukasz Oleś

Po dzisiejszej publikacji artykułu „Wzięli 170 tys. zł odprawy górniczej i wrócą na dół? Sprawdziliśmy, czy to legalne” mamy już pierwsze komentarze naszych Czytelników, jak i pracodawców.
Przypomnijmy, otrzymaliśmy informację, że niektórzy beneficjenci jednorazowych odpraw pieniężnych próbują wrócić do pracy w kopalniach i przedsiębiorstwach okołogórniczych tylnymi drzwiami.

Tymczasem art.  11a ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego Uprawnienia pracowników nieposiadających uprawnień emerytalnych mówi o tym, że 
1.  Pracownikom przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia, nieposiadającym uprawnień emerytalnych, przysługuje: urlop górniczy albo urlop dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, albo jednorazowa odprawa pieniężna.
2.  Warunkiem przyznania uprawnień, o których mowa w ust. 1, jest zatrudnienie pracownika w jednostce przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia, wskazanej w umowie zawartej przez to przedsiębiorstwo z ministrem właściwym do spraw gospodarki surowcami energetycznymi, zapewniającej finansowanie uprawnień, o których mowa w ust. 1.
3.  Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, są przyznawane pracownikowi na jego wniosek za zgodą pracodawcy, jeżeli przed dniem złożenia wniosku nie korzystał z takich uprawnień oraz nie korzystał z odpraw lub innych świadczeń pieniężnych, wynikających z obowiązujących wcześniej przepisów dotyczących restrukturyzacji górnictwa.
4.  Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, mogą zostać przyznane pracownikowi tylko raz.
5.  Osoba korzystająca z urlopu górniczego albo urlopu dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, traci to uprawnienie, jeżeli po jego przyznaniu:
1) podjęła zatrudnienie na podstawie stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej w przedsiębiorstwie górniczym;
2) podjęła zatrudnienie na podstawie stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej w innym przedsiębiorstwie, które świadczy usługi w zakresie prowadzenia robót górniczych na rzecz przedsiębiorstwa górniczego, na stanowisku związanym z prowadzeniem robót górniczych lub przeróbki mechanicznej węgla;
3) świadczy usługi w zakresie prowadzenia robót górniczych lub przeróbki mechanicznej węgla na rzecz przedsiębiorstwa górniczego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, w tym jednoosobowo;
4) nabyła uprawnienia emerytalne.
6.  Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, nie ograniczają uprawnień określonych ustawą z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

[KOMENTARZ PRAWNIKA] Czy trzeba zwrócić JOP po powrocie do kopalni?

Mecenas Łukasz Oleś specjalizujący się w regulacjach prawnych odnoszących się bezpośrednio do branży górniczej tak komentuje te zapisy prawne:

- Analiza art. 11a ust. 4 oraz art. 11aa ust. 5 ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego prowadzi do wniosku, że przepis o utracie uprawnienia dotyczy wyłącznie urlopu górniczego oraz urlopu dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, czyli świadczeń wskazanych w pkt 1 i 2. Jednorazowa odprawa pieniężna została uregulowana odrębnie – w pkt 3 – i nie jest objęta tym przepisem. W praktyce często mylone są dwie różne kwestie. Czym innym jest utrata uprawnienia do świadczenia lub brak możliwości ponownego skorzystania z programu restrukturyzacyjnego, a czym innym obowiązek zwrotu już wypłaconej jednorazowej odprawy pieniężnej. Analizując obowiązujące przepisy, nie znajduję regulacji, która nakazywałaby zwrot JOP wyłącznie z powodu ponownego podjęcia pracy w górnictwie. Punktem wyjścia powinny być konkretne przepisy ustawy, a nie funkcjonujące od lat przekonania.