Polskie miasta nie są gotowe na upały, a Paryż chłodzi się Sekwaną

Zmiany klimatu dają mieszczuchom w kość

Upał to już problem gospodarczy, nie pogodowy

Według szacunków IOŚ-PIB, fale gorąca kosztują polską gospodarkę 2-3 mld zł rocznie. Skąd ta kwota?

Przy 32 st. C wydajność w budownictwie i logistyce spada o 30-50 proc. Budowy stają, kurierzy robią mniej tras, fabryki bez klimatyzacji odnotowują wzrost błędów. Absencja chorobowa latem rośnie o 12-15 proc. 

Klimatyzacja w biurach i galeriach handlowych podbija zapotrzebowanie na prąd o 20 proc.. W szczycie upału ceny na TGE rosną do 600-800 zł/MWh. Płacą za to wszyscy odbiorcy.

NFZ odnotowuje latem wzrost interwencji pogotowia o 25 proc. z powodu udarów i odwodnień. Koszty leczenia i L4 obciążają budżet państwa.

Rozjeżdżające się tory, mięknący asfalt, awarie transformatorów. PKP PLK co roku wydaje dziesiątki milionów na doraźne naprawy po upałach. Pasażerowie nie wiedzą czy ich pociąg w ogóle pojedzie. Tracą czas i pieniądze.

Dlaczego miasta przegrywają z temperaturą?

Przyczyna ma jedną nazwę: Miejska Wyspa Ciepła. W centrum jest o 4-7 st. C goręcej niż za miastem.

Warszawa ma 21 proc. powierzchni biologicznie czynnej, Kraków 24 proc., Łódź 19 proc. Norma WHO to minimum 30 proc. Zamiast drzew mamy beton. Zabetonowano rynki w Poznaniu, Wrocławiu, Gliwicach. Asfalt i kostka nagrzewają się do 55-60 st. C i oddają ciepło do północy.

W Barcelonie, Berlinie, Lipsku czy Mediolanie zraszacze mgłowe i fontanny to standard co 300 metrów latem. Do tego 70 proc. Polaków mieszka w blokach z wielkiej płyty. Czarne dachy nagrzewają mieszkania na ostatnim piętrze do 40  st. C. Klimatyzację ma mniej niż 15 proc. gospodarstw. Dla porównania w Hiszpanii to ponad 90 proc.

Co miasta robią dziś?

Warszawa wdraża „Plan Adaptacji”. Stawia kurtyny wodne, sadzi drzewa w programie „Milion Drzew”, zazielenia dachy szkół. Kraków finansuje z budżetu obywatelskiego „zielone przystanki”. Gdańsk buduje deszczowe ogrody, żeby odzyskać wodę do chłodzenia miasta.

Katowice od kilku lat przywracają zieleń w miejscach, które przez kilkadziesiąt lat były zabetonowane. Ale póki co palmy i sztuczna rzeka na rynku to nadal za mało, choć jest to krok w dobrym kierunku.

Nie ma tego, co naprawdę działają: obowiązkowy cień na chodnikach, białe dachy dla nowych budynków, sieć „chłodnych schronów” w bibliotekach i domach kultury z klimatyzacją dla seniorów. W Atenach i Lizbonie takie prawo wprowadzono w 2 lata po fali zgonów w 2003 r.

W 2035 r. pracownik IT wybierze Wrocław, a nie Katowice, jeśli ten pierwszy będzie miał 3 st. C mniej latem dzięki parkom i wodzie. Turysta wybierze Gdańsk, a nie Łódź. Inwestor ulokuje data center tam, gdzie nie trzeba chłodzić go kosztem całego miasta.

Pod ulicami Paryża pracuje 120-kilometrowy labirynt rur

Stara się utrzymać chłód w różnych częściach miasta. Transportują one Wodę schłodzoną w specjalnych instalacjach, a następnie przesyłaną przez stolicę Francji do biur, centrów handlowych i muzeów, w tym Luwru.

Agencja Bloomberg przypomina, że w kraju, gdzie klimatyzacja jest rzadkością, sieć chłodzenia miejskiego oferuje właśnie to. 

Operator Fraicheur de Paris, należący do Engie SA, twierdzi, że jest ona bardziej przyjazna dla środowiska, zużywając o 50 proc. mniej energii elektrycznej niż system autonomiczny i redukując emisję o połowę. Sieć, która wykorzystuje wodę z Sekwany do chłodzenia, jest obecnie pod ogromnym obciążeniem z powodu rekordowo wysokich temperatur, które panują na całym kontynencie. Dyrektor zarządzająca Marie Carlo powiedziała, że chłodnie pracują całą dobę, a ogromne zapotrzebowanie, a także sporadyczne przerwy w dostawie prądu sprawiają, że czasami nie są w stanie schłodzić wody tak, jak zwykle - informuje Bloomberg.