fot: Krystian Krawczyk
Widok na Kotlinę Żywiecką, jedno z najbardziej zanieczyszczonych miejsc w Europie
fot: Krystian Krawczyk
Podczas gdy w Brukseli trwa batalia o nowe cele klimatyczne na 2050 r. wiele polskich miast i wsi już teraz dusi się smogiem. Forum Energii zebrało najważniejsze dane o zaopatrzeniu w ciepło, żeby zwrócić uwagę na ciepłownictwo, które jest traktowane jak ubogi kuzyn energetyki.
Zdaniem ekspertów Forum Energii Polska dusi się smogiem, szczególnie zimą. Aby jakość powietrza zaczęła się poprawiać, najpierw na ciepłownictwo trzeba spojrzeć szeroko, bo to zarówno sieci ciepłownicze jak i zaopatrzenie w ciepło gospodarstw domowych. Aż 76 proc. ciepła powstaje w indywidualnych instalacjach grzewczych. Pozostałe 24 proc. jest wytwarzane w systemach ciepłowniczych – w ramach jednej z najlepiej rozwiniętych sieci ciepłowniczych w Europie. W analizie „Ciepłownictwo w Polsce. Edycja 2019” jest dużo liczb, które powinny mobilizować do działania. Ciepłownictwo to nie tylko systemy ciepłownicze, ale też domy ogrzewane indywidualnie. Mało było takich opracowań do tej pory.
Forum Energii chce zwrócić raportem uwagę, że brak danych jest barierą transformacji sektora energii w Polsce. Zaopatrzenie w ciepło jest domeną publiczną i dotyczy każdego polskiego gospodarstwa domowego. Dane dotyczące np. efektywności energetycznej, emisji zanieczyszczeń, form ogrzewania powinny być regularnie zbierane i powszechnie udostępniane. Polska nie będzie mogła policzyć rzetelnie kosztów i monitorować postępów walki ze smogiem, jeżeli dobrze nie zdiagnozuje problemu i nie zleci państwowym instytucjom zbierania danych nt. stanu budynków, źródeł ciepła, efektywności energetycznej, emisji itd. Trzeba mieć nadzieję, że taką funkcję wypełni program ZONE.
- Raport podejmuje próbę przedstawienia kompleksowego obrazu, którzy tworzą dane z wielu źródeł, z różnych okresów, o odmiennej metodyce zbierania i różnej dokładności. Mamy nadzieję, że raport pozwoli lepiej zrozumieć wyzwania związane z czystym ciepłem – mówi Rafał Macuk, analityk z Forum Energii i autor raportu.
- Jedną z głównych barier dla pozbycia się smogu jest nie tylko brak kompleksowej strategii dla tego obszaru, ale przede wszystkim brak powszechnie dostępnych danych, które opisywałyby stan tego sektora. Uderzające, że zaopatrzenie w ciepło, które jest dużym problemem środowiskowym i społecznym Polski jest tak mało opisane i rozpoznane. Brakuje danych na temat stanu efektywności energetycznej budynków, indywidualnych źródeł ciepła i wielu innych - mówi dr Joanna Maćkowiak Pandera, Prezes Forum Energii i dodaje - Brak wiedzy na temat sektora, skutkuje niewielkim zainteresowaniem kluczowych instytucji, a i trudno proponować rozwiązania naprawcze skoro problem nie jest dobrze zdiagnozowany.
Raport powstał w oparciu o najbardziej aktualne dane i materiały publikowane przez: Główny Urząd Statystyczny, Agencję Rynku Energii, Urząd Regulacji Energetyki, Krajową Agencję Poszanowania Energii, Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami, Izbę Gospodarczą Ciepłownictwo Polskie, Eurostat i inne.
Fakty i liczby nt. Ciepłownictwa 2019
87 proc. węgla spośród wszystkich gospodarstw domowych w Unii Europejskiej spalają Polacy w domach.
47 proc. odsetek polskich gospodarstw ogrzewa swoje domy paliwami stałymi.
68 milionów ton CO2 rocznie emituje krajowe ciepłownictwo, co stanowi aż ¼ krajowej emisji CO2.
26 mln ton węgla energetycznego zużywa rocznie ciepłownictwo.
21,4 tys. kilometrów wynosi długość sieci ciepłowniczych w Polsce.
80 proc. odsetek nieefektywnych systemów ciepłowniczych w Polsce.
30 mld euro rocznie płacimy za choroby będące skutkiem smogu w Polsce.
