Pierwsze wykazy chorób zawodowych powstały na początku XX w.

fot: Bartłomiej Szopa/ARC

Zawody ratownicze służą doskonaleniu umiejętności, wymianie doświadczeń oraz rozpowszechnianiu skutecznych technik prowadzenia akcji ratowniczych

fot: Bartłomiej Szopa/ARC

Pylica jako pierwsza została uznana za chorobę zawodową, ale nie tylko o niej będziemy mówić podczas drugiej edycji Akademię BHP Wydawnictwa Górniczego, która odbędzie się 23 i 24 października w Bystrej Śląskiej. Jej temat przewodni brzmi „Zawał na dole - jak chronić serce górnika”. 

„Wiele jest sztuk i rzemiosł, które często stają się przyczyną chorób, a nieszczęśliwy rzemieślnik często napotykał śmierć tam, gdzie spodziewał się znaleźć sposób na utrzymanie ubogiego swej rodziny życia i umierał złorzecząc swej profesji” - pisał włoski lekarz Bernardino Ramazzini w 1700 r.

Jak pisze red. Witold Gałązka: "od pradziejów medycy obserwowali związek przyczynowo-skutkowy między warunkami pracy ludzkiej, a patologią zdrowia. Wiele wieków upłynęło jednak, zanim lekarze nauczyli się demaskować dokładnie czynniki i substancje, wywołujące konkretne choroby".

Na przykład już Paracelsus w XVI w. wiedział, że duszności wyniszczają szczególnie górników i odlewników metali, lecz nie rozumiał, że winny temu jest pył. Pierwsze wykazy chorób zawodowych, które pozwalały pracownikom ubiegać się o odszkodowania za uszczerbek na zdrowiu powstały w Europie na początku XX w. Do dziś jednak specjaliści spierają się o to, czym są w istocie „choroby zawodowe”, bo takie plagi cywilizacji, jak np. stres, choroby wzroku czy schorzenia układu ruchu lub krążenia, mogą mieć przecież bardzo wiele przyczyn.

"Współcześnie – na podstawie ustaw i orzeczeń sądów prawa pracy – przyjęło się definiować pojęcie wąsko i ściśle w kategoriach prawnych: choroba zawodowa musi być wymieniona w urzędowym wykazie i można ją rozpoznać, jeżeli bezspornie (lub z najwyższym prawdopodobieństwem) wywołały ją szkodliwe warunki pracy, przy czym określony czynnik chorobotwórczy działał co najmniej przez określony urzędowo czas" - czytamy w teście Witolda Gałązki.

Autor przypomina, że najnowszy wykaz chorób zawodowych w Polsce zaktualizowano w 2009 r. w rozporządzeniu Rady Ministrów do Kodeksu Pracy (art. 235). Pracodawca lub lekarz zobowiązani są (a sam pracownik może) zgłaszać podejrzenie rozpoznania takiej choroby do inspekcji pracy oraz państwowego inspektora sanitarnego, który kieruje chorego do orzeczników I i II stopnia.

Wykaz chorób zawiera 26 ich kategorii, od zatruć chemicznych przez nowotwory i choroby związane ze skrajnym ciśnieniem lub temperaturą po zachorowania zakaźne i pasożytnicze.

Niektóre z chorób są typowe dla danych profesji, jak np. górnicza pylica płuc, choroba mikrofalowa energetyków, choroba wibracyjna budowlańców, czy zatrucia pokarmowe wśród kucharzy lub ubytki słuchu pracowników przemysłu albo schorzenia narządu głosu u nauczycieli.

Nad Akademią BHP patronat sprawują: Ministerstwo Energii, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Wyższy Urząd Górniczy.

Konferencja będzie poświęcona chorobom zawodowym i parazawodowym, ze szczególnym uwzględnieniem chorób kardiologicznych. Jej temat narodził się po podsumowaniu pierwszej edycji imprezy, kiedy omawiano problem schorzeń kardiologicznych wśród górników i konieczności wprowadzenia dodatkowych badań profilaktycznych. Wśród prelegentów pojawią się prof. Andrzej Bochenek z Polsko-Amerykańskch Klinik Serca oraz prof. Zbigniew Gąsior ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. Uczestnicy wezmą udział w warsztatach pierwszej pomocy i obejrzą pokaz medycyny pola walki.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Rekordowy sierpień i wakacje w Katowice Airport, przez dwa miesiące ponad 2 mln podróżnych

Sierpień br. był najlepszym miesiącem w historii przewozów pasażerskich lotniska w Pyrzowicach, które w tym czasie obsłużyło ponad milion podróżnych. Rekordowe okazały się również całe wakacje - w tym czasie z podkatowickiego portu skorzystało blisko 2,1 mln osób.

Grzegorz Wrona: Odpowiedzialna transformacja wymaga aktywnego właściciela

Transformacja polskiego górnictwa nie jest procesem, który rozpoczął się dziś. Kierunek zmian został wyznaczony już kilka lat temu wraz z podpisaniem w 2021 roku Umowy Społecznej dotyczącej transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego. Dokument ten określił harmonogram funkcjonowania poszczególnych kopalń do 2049 roku i stworzył podstawy do prowadzenia zmian w sposób przewidywalny zarówno dla pracowników, jak i całej gospodarki - podkreśla Grzegorz Wrona, wiceminister aktywów państwowych.

Wielki finał „Ekoprzedszkolaka 2026”. 75 przedszkoli z dotacjami na zielone przestrzenie

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) w Katowicach podsumował pierwszą, pilotażową edycję konkursu „Ekoprzedszkolak”. Do projektu zgłosiło się 141 placówek, a dofinansowanie otrzymało 75 przedszkoli samorządowych z całego województwa śląskiego.

Spółki amunicyjne Grupy PGZ i Nitroerg łączą siły. Chodzi o materiały wybuchowe i środki bojowe

Polska Grupa Zbrojeniowa wraz ze spółkami Mesko, Zakładami Metalowymi „Dezamet”, Zakładami Chemicznymi „Nitro-Chem”, Bydgoskimi Zakładami Elektromechanicznymi „Belma” , Zakładami Produkcji Specjalnej „Gamrat” sp. z o.o. oraz Nitroerg, spółka należąca do Grupy KGHM zawarły Porozumienie o współpracy, którego celem jest rozwój krajowych kompetencji w obszarze środków strzałowych, materiałów wybuchowych oraz technologii pirotechnicznych na potrzeby bezpieczeństwa i obronności państwa.