Odwrócony VAT na wyroby stalowe ograniczył straty budżetu

fot: ARC/Andrzej Bęben

Branża stalowa odczuwa dumpingową konkurencję ze strony chińskich i białoruskich producentów

fot: ARC/Andrzej Bęben

Odwrócony VAT na wyroby stalowe pozwolił ograniczyć straty budżetu państwa 424 mln zł rocznie - informuje Ministerstwo Finansów w przygotowanej przez resort ocenie funkcjonowania odwróconego VAT na niektóre wyroby stalowe.

W dokumencie MF wskazało, że w październiku 2013 r. na niektóre stalowe wprowadzono szczególny mechanizm rozliczenia VAT, tzw. odwróconego obciążenia, zgodnie z którym podatnikiem jest nabywca towaru, a nie dostawca. Zmiana objęła ponad 3,3 tys. firm, które zadeklarowały jako główny przedmiot działalności sprzedaż hurtową metali i rud metali oraz pozostałych półproduktów.

Jej celem była walka z oszustami, którzy uchylali się od zapłaty należnego VAT z tytułu sprzedaży wyrobów stalowych oraz działającymi w tej branży przestępcami wyłudzającymi zwrot tego podatku.

"Nowe przepisy uniemożliwiły funkcjonowanie tzw. karuzel podatkowych w przypadku obrotu towarami objętymi tymi regulacjami. Ograniczenie bezpośrednich strat budżetu państwa oszacowano na 537 mln zł (ograniczenie możliwości oszustw podatkowych w branży stalowej przyczyniło się prawdopodobnie do wzrostu tego procederu w innych branżach zagrożonych tego rodzaju przestępstwami, a co za tym idzie, zwiększenia wyłudzeń w tych obszarach o 113 mln zł). Łączne skutki wprowadzenia analizowanych regulacji oceniono na 424 mln zł w skali roku" - napisano w dokumencie.

MF zastrzegło, że liczba ta nie uwzględnia możliwych strat z tytułu przestępstw, które umożliwia lub ułatwia odwrócone obciążenie VAT, na przykład przez podanie fałszywych danych nabywcy. Zdaniem resortu finansów skala tego typu nadużyć w porównaniu do skali przestępstw karuzelowych jest jednak mała.

Analiza wykazała, że wprowadzenie mechanizmu odwróconego obciążenia VAT nie wpłynęło na przesunięcie w czasie wpływów z tytułu VAT. Ministerstwo przyznało, że skomplikowane otoczenie biznesowe, a co z tym związane duża liczba czynników wpływających na kondycję przedsiębiorstw działających na rynku wyrobów stalowych, utrudnia odseparowanie wpływu nowych regulacji na ich wyniki finansowe.

"Faktem jest jednak, że wybrane do analizy wskaźniki uległy poprawie w 2013 roku względem 2012 roku, a także dalszej poprawie w 2014 roku. Przeprowadzona analiza (...) wskazuje na poprawę sytuacji w tej branży w 2014 oraz w pierwszej połowie 2015 roku względem lat 2012 i 2013, kiedy w branży widoczne było spowolnienie. Poprawa sytuacji wynikała ze wzrostu zużycia jawnego stali w gospodarce, które w 2014 roku osiągnęło najwyższy poziom w ciągu ostatnich 10 lat" - zauważono.

"Analizowane dane oraz ocena warunków rynkowych przez przedstawicieli branży pozwala przypuszczać, że na poprawę sytuacji wpływ miało ograniczenie skali nielegalnych procederów związanych z wyłudzeniami podatku VAT oraz związanego z tym zaburzania warunków konkurencji. Ocena łącznych skutków wprowadzenia mechanizmu odwróconego opodatkowania VAT na gospodarkę Polski przy użyciu modelu CGE wskazała na (...) zwiększenie PKB nawet o 0,11 proc." - dodano.

Według analityków resortu finansów pozytywny efekt zmian dotyczył także konsumpcji gospodarstw domowych, inwestycji, płac i w mniejszym stopniu poziomu zatrudnienia.

"Najsilniejszy efekt wprowadzonych regulacji dotyczył sektora hutniczego, w którym wartość dodana wzrosła o około 6 proc." - obliczono.

Ministerstwo zastrzegło, że z zebranych danych wynika, iż planowane skutki regulacji zostały co do zasady osiągnięte, niemniej efektem ubocznym eliminowania oszustw podatkowych w branży stalowej było przenoszenie się nieuczciwych podatników do innych branż, które nie zostały objęte szczególnymi regulacjami.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Emisje gazów cieplarnianych w UE znów w górę. Napędza je sektor energetyczny

W pierwszym kwartale 2026 roku sezonowo skorygowane emisje gazów cieplarnianych w gospodarce Unii Europejskiej wzrosły o 0,3 proc. kwartał do kwartału, osiągając poziom 837 mln ton ekwiwalentu CO₂ – poinformował Eurostat. Wzrost ten nastąpił przy stabilnym PKB UE, podczas gdy w ujęciu rok do roku emisje spadły o 1,2 proc., a gospodarka rozrosła się o 0,8 proc.

Zetki nie czekają na lepsze czasy. Chcą zawalczyć o wyższe zarobki

Niemal co druga osoba z pokolenia Z dobrze ocenia swoją sytuację na rynku pracy, ale młodzi z dużym realizmem patrzą w przyszłość. Tylko 15 proc. spodziewa się, że w kolejnym roku ich pozycja zawodowa się poprawi. Nie oznacza to jednak braku ambicji. Z „Barometru Polskiego Rynku Pracy” Personnel Service wynika, że więcej niż co trzeci młody Polak planuje zmianę pracy, a niemal siedmiu na dziesięciu chce zawalczyć o wyższe zarobki. 

Mniej nowych firm, stabilna liczba upadłości. Co mówią dane GUS za II kwartał 2026 r.?

W drugim kwartale 2026 roku Polacy zarejestrowali 80 566 nowych przedsiębiorstw – to o 9,2% mniej niż rok wcześniej. Jednocześnie sądy ogłosiły 94 upadłości firm, czyli o cztery więcej niż w analogicznym okresie 2025 r. – wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS).

Tusk: Przyspieszymy realizację kluczowych inwestycji infrastrukturalnych

Radykalne przyspieszenie przygotowania i realizacji strategicznych inwestycji infrastrukturalnych, które mają znaczenie dla obronności, bezpieczeństwa i gospodarki Polski - zapowiedział we wtorek przed posiedzeniem rządu premier Donald Tusk.