Nowoczesne technologie, innowacyjne górnictwo

Sytuacja na rynku górniczym jest bardzo trudna. Górnictwo ograniczyło w znaczący sposób inwestycje, co niekorzystnie wpływa na zakres realizowanych prac naukowych i rozwojowych. Prawie o połowę zmniejszyła się liczba zleceń na badania. Jednak nie czekamy na lepsze czasy, ale aktywnie działamy w zakresie badań własnych, starając się uzmysłowić górniczym menedżerom konkretne korzyści, wynikające ze stosowania innowacyjnych rozwiązań - stwierdza Małgorzata Malec, dyrektor KOMAGu

Rozmowa z Małgorzatą Malec, dyrektorem Instytutu Techniki Górniczej KOMAG:

Jakie cele przyświecają konferencji KOMTECH 2013?
Tegoroczna konferencja KOMTECH 2013 odbędzie się w dniach 18-20 listopada na Zamku Kliczków. Będzie poświęcona innowacyjnym technikom i technologiom dla górnictwa w aspekcie bezpieczeństwa, efektywności i niezawodności. Konferencja stanowi forum wymiany doświadczeń między naukowcami, konstruktorami, producentami oraz użytkownikami rozwiązań o charakterze innowacyjnym. Jej głównym celem jest dzielenie się wiedzą o charakterze naukowym i technicznym m.in. w aspekcie kierunków rozwoju systemów mechanicznych i mechatronicznych dla górnictwa, bezpiecznych systemów transportowych, a także nowoczesnych systemów organizacji i zarządzania eksploatacją maszyn. Ważnym zagadnieniem jest identyfikacja i ocena czynników ryzyka, występujących podczas eksploatacji maszyn i urządzeń. Podczas pierwszej sesji zostaną zaprezentowane wyniki projektu INERG, realizowanego przez Instytut KOMAG wspólnie z Kopex Machinery oraz Kopex Electric Systems. Projekt dotyczy innowacyjnych rozwiązań maszyn wydobywczych, podnoszących bezpieczeństwo energetyczne kraju.

Wirtualna rzeczywistość w procesie projektowania jest jedną z głównych specjalności naukowców z Instytutu KOMAG. Jakie jeszcze nowości zostaną przedstawione podczas konferencji?
Wirtualne prototypowanie, wdrożone i realizowane w KOMAG, od wielu lat, pozwala już na etapie projektowo-konstrukcyjnym nie tylko eliminować ewentualne błędy, optymalizować postać konstrukcyjną przyszłego środka technicznego, ale również obserwować działanie maszyny zarówno w stanach roboczych, jak i awaryjnych. Jest to proces złożony, pozwalający na przeprowadzenie oceny w aspekcie funkcjonalności danego rozwiązania, co niewątpliwie przyczynia się do poprawy bezpieczeństwa użytkowania maszyn i urządzeń. Należy zaznaczyć, że równoległe połączenie kilku środowisk programowych umożliwia weryfikację działania maszyny wraz z układami jej sterowania. Symulacja obejmuje model fizyczny, modele układu napędowego i sterowania. Działania te prowadzone są przed fizycznym wytworzeniem maszyny, więc związane z nimi koszty są zdecydowanie niższe niż wprowadzanie modyfikacji do rozwiązań już istniejących.

Komputerowa wizualizacja w procesie szkolenia i prowadzenia profilaktyki przeciwwypadkowej staje się ważnym narzędziem w rękach ekspertów z dziedziny bhp.
Owszem. Obecnie każdy zakład górniczy posiada zaplecze pozwalające na prezentowanie multimedialnych materiałów szkoleniowych. Warto podkreślić fakt, że KOMAG pierwszy na szeroką skalę zastosował w rekonstrukcji wypadków animacje komputerowe. Aktualnie nasi specjaliści proponują w systemach rekonstrukcji wypadków wykorzystanie zaawansowanych efektów specjalnych, które w połączeniu z obrazami, zarejestrowanymi w miejscu zaistnienia zdarzenia, zwiększają realizm rekonstrukcji. Dotychczas zrealizowano 110 wizualizacji, będących zarówno rekonstrukcjami wypadków, jak i filmami typowo instruktażowymi. Prace badawcze obejmują rozwój klasycznych form szkoleniowych, jak również implementacje w warunkach górniczych całkowicie nowych rozwiązań, takich jak technologia tzw. rozszerzonej rzeczywistości czy interaktywne gry szkoleniowe. Opracowywane metody znajdują zastosowanie nie tylko we wspomaganiu szkoleń, ale także w utrzymaniu ruchu, gdzie zaawansowane symulacje prezentowane w czasie rzeczywistym, w połączeniu ze specjalistyczną wiedzą ekspercką, tworzą interaktywne instrukcje obsługi.

Działania Instytutu KOMAG na rzecz poprawy bezpieczeństwa pracy w kopalniach są związane z infrastrukturą badawczą. Jakie nowe badania mogą Państwo zaoferować zarówno producentom, jak i użytkownikom maszyn i urządzeń górniczych?
Rozbudowa infrastruktury badawczej należy do strategicznych priorytetów rozwoju Instytutu. Zależy nam na jak najlepszym spełnieniu wymagań partnerów przemysłowych. Nasze laboratoria ostatnio opracowały szereg nowych metodyk badawczych, które zostały poddane ocenie Polskiego Centrum Akredytacji. Obecnie KOMAG przeprowadza badania praktycznie z całego zakresu Dyrektywy ATEX. W związku z nowymi uprawnieniami Laboratorium Badań Stosowanych doposażone zostało w aparaturę pomiarowo-badawczą najwyższej klasy, instalację dozowania gazów oraz komorę badawczą, w której prowadzone są testy nieprzeniesienia wybuchu. Chcę podkreślić fakt, że gwarantujemy bardzo wysoką jakość wykonywanych badań, które w rzetelny i wiarygodny sposób pomogą w ocenie jakości wyrobów.