Logowanie do konta użytkownika
Konto użytkownika
Imię i nazwisko/nick
E-mail
Hasło
Powtórz hasło
Newsletter
REKLAMA 300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x100 | ROTAC./NIEROTAC. STREFA [NEWS - LEFT]
REKLAMA 300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT]
REKLAMA 300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT]
REKLAMA 300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT1]
REKLAMA 300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT1]
REKLAMA 300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT1]
NAJNOWSZE GALERIE
Firma z Katowic przygotuje wystawę poświęconą pacyfikacji kopalni
18 stycznia 2021
Rehabilitacja po COVID-19 w Uzdrowisku Świeradów
13 stycznia 2021
Górnicy oddają krew i osocze
28 grudnia 2020
Nowa inwestycja w PGG działa pełną parą
28 grudnia 2020
W Betlejem za dni Heroda
24 grudnia 2020
REKLAMA 300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA370x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT2]
REKLAMA 300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT2]
REKLAMA 300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT2]
REKLAMA 900x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - TOP]
16 sierpnia 2020 Trybuna Górnicza : : autor: Aldona Minorczyk-Cichy

W Murckach było kilkadziesiąt szybów górniczych, czyli śladami najstarszej kopalni węgla w regionie

Na zdjęciu Murcki w okresie międzywojennym
fot: ARC

Katowickie Murcki, kiedyś samodzielne miasto, to kolebka śląskiego górnictwa. Pierwsze wzmianki o tutejszych pokładach węgla pochodzą z 1657 r. Sto lat później przy ulicy Kołodzieja powstał pierwszy szyb wydobywczy Książę Emanuel. W sumie było ich kilkadziesiąt. Po niemiecku do 1921 r. dzielnica nazywała się Emanuelssegen. W 1769 r. założono tam najstarszą na Górnym Śląsku kopalnię Murcki.

Przed laty Fundacja Aktywni oraz Miejski Dom Kultury naniosły stare mapy na współczesne i w ten sposób zlokalizowały dawne, nieczynne, zazwyczaj już zasypane szyby górnicze. Powstał szlak o nazwie: „Śladami najstarszej kopalni węgla na Górnym Śląsku”. Warto się nim przespacerować.

Ten szlak to dziewięć przystanków. Znajdują się one na terenie Parku Murckowskiego. Najstarszy jest szyb Książę Emanuel, wydrążony w 1755 r., a zasypany w 1852 r. Kolejny, to Fryderyk Erdmann, nazwany na cześć księcia, który sprowadził do Murcek z Saksonii dwóch górników oraz sztygara. Kolejny eksploatowany od 1770 do 1850 r. jest szyb Fryderyk Ferdynand. Ich maksymalna głębokość to 20 m.

Warto przypomnieć, że w 1755 książęta pszczyńscy, do których te tereny należały, na obszarze nazywanym Osieki zorganizowali wydobywanie węgla za pomocą kołowrotu ręcznego. W 1769 to wydobycie było już zdecydowanie bardziej profesjonalnie prowadzone. Powstała kopalnia pod nazwą Emanuelssegen (Błogosławieństwo Emanuela). Przy uważanej za najstarszą w regionie kopalni zaczęła rozwijać się osada pod taką samą nazwą. W 1800 r. kopalnia miała 4 szyby wydobywcze, a przed doprowadzeniem kolei już około 30 szybów.

W 1852 r. doprowadzono do kopalni bocznicę kolejową z Katowic, a w 1863 otwarto szosę z Kobióra przez Tychy. Kilka lat później doprowadzono tam kolej. To przyspieszyło rozwój. W 1888 r. kopalnia wybudowała dom noclegowy dla górników mogący pomieścić około 100 osób.

Po 1921 r., kiedy część Górnego Śląska przyłączono do Polski, Emanuelssegen przemianowano na Murcki. W latach 30., w czasie Wielkiego Kryzysu, były one świadkiem kilkudniowego górniczego strajku okupacyjnego o poprawę warunków pracy. A cztery lata później – wielkiego strajku sześciuset górników kopalni Książę Maria. W osadzie trzykrotnie przemawiał na wiecach Wojciech Korfanty.

W dzielnicy jest też szlak Kolonii Górniczej Murcki. Znajdziemy na nim m.in. sporo architektury modernistycznej, w tym willę, w której w latach 30. XX w. mieszkał Walenty Sojka, działacz plebiscytowy i wybitny farmaceuta. Są też najstarsze zabudowania kolonii górniczej. Ciekawostką jest również fakt, że tamtejszy kościół zaprojektował Zygmunt Gawlik, autor projektu katedry katowickiej. W świątyni można podziwiać witraż zaprojektowany i wykonany przez Wiktora Ostrzołka – najlepszego polskiego witrażystę sakralnego.

Szlakiem można dotrzeć do miejsca po najstarszej gospodzie kolonii górniczej, która działała od 1854 do 1977 r., kiedy to została wyburzona. W 1914 r. po rozbudowie przybyło jej lewe skrzydło, sala restauracyjna, taras z ogrodem, kręgielnia i strzelnica. Przed wojną przybywali tam letnicy z Katowic na wypoczynek specjalnym pociągiem.

Jeśli chcesz mieć dostęp do artykułów z Trybuny Górniczej, w dniu ukazania się tygodnika, zamów elektroniczną prenumeratę PREMIUM.
Szczegóły: nettg.pl/premium

Jeżeli chcesz codziennie otrzymywać informacje o aktualnych publikacjach ukazujących się na portalu netTG.pl Gospodarka i Ludzie, zapisz się do newslettera.

REKLAMA 900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - BOTTOM]
Aktualności powiązane
REKLAMA 900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - BOTTOM1]
REKLAMA 900x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - BOTTOM1]
Komentarze (2) pokaż wszystkie
  • Gekon 19 grudnia 2020 22:30:29
    Profile Avatar

    Dokładnie na zdj “ Boże Dary” na Kostuchnie

  • Bartłomiej Zator 16 sierpnia 2020 14:29:39
    Profile Avatar

    Na zdjęci kopalnia Oera na Berszachcie. Proszę poprawić

  • CYCAR
    user

REKLAMA 400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT]
REKLAMA 400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT]
REKLAMA 400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT]
REKLAMA 400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT1]
REKLAMA 400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT1]
REKLAMA 400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT1]
CZĘSTO CZYTANE
PGG wydała oświadczenie. „Zamierzamy wypłacić 14-pensję”
22 stycznia 2021
8480
Nawet ponad 150 000 złotych za odejście z kopalni
25 stycznia 2021
6646
Będą wynagrodzenia i czternastki - zapewnia związkowy lider
25 stycznia 2021
5600
Związkowcy chcą powrotu Ostrołęki na węgiel
25 stycznia 2021
3926
Wsparcie dla sektora i transformacja Śląska
25 stycznia 2021
3329
Kolejne rozmowy górnicze w grupach roboczych
25 stycznia 2021
3329
Najważniejszy będzie mechanizm dotowania kopalń
25 stycznia 2021
3129
REKLAMA 400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT2]
REKLAMA 400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT2]
REKLAMA 400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT2]
REKLAMA 1600x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA1600x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - UNDER]
Twoje urządzenie:
Partnerzy portalu