Polska energetyka przechodzi od planów do realizacji. Za nami Energy Days 2026

Energy Days 2026

Bezpieczeństwo i krajowa produkcja energii

Inaugurując wydarzenie, minister energii Miłosz Motyka wskazywał, że fundamentem przebudowy polskiego systemu energetycznego powinno być bezpieczeństwo oraz ograniczanie zależności od zewnętrznych dostaw paliw i energii.

– Musimy więcej energii produkować w kraju, bo im większa jest nasza zależność od zewnętrznych dostaw, tym bardziej jesteśmy narażeni na skutki kryzysów geopolitycznych. Odpowiedzią są technologie, które zwiększają nasze bezpieczeństwo: odnawialne źródła energii, atom i magazyny energii – mówił Miłosz Motyka.

Minister podkreślił, że zmienia się także europejskie spojrzenie na energetykę. Wśród najważniejszych kierunków wymienił ponowne otwarcie Europy na energetykę jądrową, elektryfikację gospodarki oraz większą wagę przywiązywaną do konkurencyjności.

– Europa zmienia podejście do systemu ETS, ale także do energetyki. Powoli, ale wraca do atomu, stawia na elektryfikację, na konkurencyjność – zaznaczył.

Jego zdaniem do zmiany europejskiej debaty przyczynił się również głos płynący z Polski – zarówno ze strony rządu, jak i przedsiębiorstw energetycznych oraz samorządów.

Miłosz Motyka przypomniał o przyjęciu Krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu oraz aktualizacji Programu polskiej energetyki jądrowej. Kolejnym etapem mają być prace nad nową Polityką energetyczną państwa. Zaktualizowany program atomowy zakłada budowę około 6–9 GWe nowych mocy. Minister wskazał też cel osiągnięcia do 2030 roku 6 GW mocy zainstalowanej w magazynach energii.

Transformacja bez utraty konkurencyjności

Europejską perspektywę transformacji przedstawił Borys Budka, poseł do Parlamentu Europejskiego i przewodniczący Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii ITRE.

– Elektryfikacja Europy to konieczność, bo nie mamy zasobów paliw kopalnych, które by wystarczyły, żeby produkować energię elektryczną. Jako Polska mówimy, że nie może się to odbywać kosztem przemysłu, bo nie możemy tracić więcej konkurencyjności – mówił Borys Budka.

Europoseł zwrócił uwagę, że Europa powinna wyciągać wnioski z wcześniejszych błędów, takich jak – jego zdaniem – pochopne odejście Niemiec od energetyki jądrowej czy rozwój fotowoltaiki bez równoległego przygotowania europejskiego przemysłu do produkcji paneli PV.

– Europa zaczyna mówić naszym głosem, a coraz powszechniejsza jest świadomość, że transformacja energetyczna nie może odbywać się kosztem przemysłu, że polska i europejska gospodarka nie może tracić konkurencyjności – stwierdził.

Podobne akcenty pojawiły się w dalszych dyskusjach. Marcin Laskowski, wiceprezes PGE ds. regulacji, wskazywał, że obok dekarbonizacji coraz ważniejsze stają się ceny energii, bezpieczeństwo dostaw oraz zdolność przemysłu do konkurowania na globalnym rynku. W jego ocenie zmiany w systemie ETS powinny tworzyć warunki sprzyjające inwestycjom, zamiast ograniczać rozwój europejskiego przemysłu.

Najpierw nowe moce, potem odchodzenie od węgla

Jednym z najważniejszych tematów konferencji było bezpieczne przeprowadzenie odchodzenia od energetyki węglowej. Uczestnicy debat podkreślali, że wycofywanie kolejnych bloków powinno być skoordynowane z uruchamianiem nowych, stabilnych i elastycznych źródeł energii.

– To nie będzie tak, że wyłączymy elektrownie węglowe i będzie dobrze. Tego już próbowano w Europie, trzeba to zrobić płynnie – podkreślił Grzegorz Kinelski, prezes Enei.

– Nie wolno burzyć starego mostu, zanim nie oddamy do użytku nowego – mówił Jarosław Wajer, partner EY i lider sektora energetycznego w Polsce oraz regionie Europe Central.

Jak wskazywano, harmonogramy inwestycji muszą uwzględniać rosnące zapotrzebowanie na energię. Opóźnienie jednego projektu może przełożyć się na realizację kolejnych przedsięwzięć i podnieść ich koszty. W okresie przebudowy systemu utrzymywanie odpowiedniej rezerwy mocy węglowych pozostaje jednym z elementów zabezpieczających ciągłość dostaw.

Zmienia się także geografia polskiego systemu energetycznego. Na północy kraju koncentrują się dostawy gazu przez terminal LNG i Baltic Pipe, a także inwestycje w morską energetykę wiatrową oraz pierwszą elektrownię jądrową. Równocześnie potrzebne są źródła odnawialne zdolne do produkcji energii również w sezonie zimowym.

– Potrzeba nam OZE, które produkują energię zimą i bez lądowej energetyki wiatrowej nie damy rady. Tu chodzi o bezpieczeństwo – mówił Grzegorz Onichimowski, prezes Polskich Sieci Elektroenergetycznych.

Prezes PSE zwrócił także uwagę na znaczenie energetyki rozproszonej. Rozwój lokalnych źródeł ma zwiększać odporność systemu i ograniczać jego zależność od dużych, scentralizowanych jednostek wytwórczych.

- Katowice to najlepsze miejsce na dyskusję dotyczącą transformacji energetycznej. Doskonale rozumiemy ten kierunek działania. Wspieramy transformację, choć dziś jeszcze produkujemy węgiel i jesteśmy w stanie tym paliwem zabezpieczać potrzeby energetyki - podsumowując tegoroczne Energy Days zaznaczył Jan Bryda, wiceprezes spółki Haldex.

Inwestorzy potrzebują sprawniejszych zasad

Olga Sypuła, Vice President & Regional Manager of Central Europe w European Energy, podkreślała, że Polska pozostaje atrakcyjnym rynkiem dla inwestorów, choć tempo realizacji projektów wciąż ograniczają bariery regulacyjne i organizacyjne.

– Chcielibyśmy szybciej, ale w energetyce czasem szybciej się nie da. Możemy z podniesionym czołem mówić o efektach polskiej transformacji, które za granicą są doceniane bardziej niż w kraju. Polska jest krajem, gdzie warto inwestować, ale stoją przed nami wyzwania – mówiła.

Wśród najważniejszych potrzeb wymieniła usprawnienie regulacji, lepszą współpracę z samorządami, skuteczniejszą komunikację ze społeczeństwem oraz systemowe wsparcie dla magazynów energii.

Uczestnicy konferencji zwracali też uwagę, że transformacja musi przynosić wymierne korzyści odbiorcom energii i gospodarce. Grzegorz Lot, prezes Tauron Polska Energia, mówił o rosnącym znaczeniu aktywnego zarządzania zużyciem prądu. Coraz większe dobowe różnice cen energii mogą umożliwiać gospodarstwom domowym i firmom obniżanie kosztów.

Taryfy wielostrefowe i dynamiczne pozwalają przenosić część zużycia na godziny z niższymi cenami. Według szacunków Taurona zmiana taryfy z G11 na G13 może przynieść oszczędności sięgające 20 proc.

– Wolny rynek daje władzę. Korzystajmy z dynamicznych narzędzi, bo to się opłaca – przekonywał Grzegorz Lot.

Prezes Taurona zaznaczył również, że inwestycje w krajowe źródła energii i infrastrukturę oznaczają mniejszą zależność od importu, wzmacniają lokalny kapitał i mogą stać się impulsem rozwojowym dla polskiej gospodarki.

Atom i mapa drogowa dla SMR

Istotną część debat poświęcono energetyce jądrowej. Wojciech Wrochna, wiceminister energii i pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej, mówił o negocjacjach umowy EPC z konsorcjum Westinghouse-Bechtel, dotyczącej budowy pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce.

– Nie będziemy podpisywać umowy pod presją czasu. Podpiszemy ją wtedy, kiedy jej warunki będą korzystne dla Polski – podkreślał Wojciech Wrochna.

Jak zaznaczył, rozmowy dotyczące kontraktu trwają, ale równolegle realizowany jest sam projekt. Uruchomiono już pierwsze zamówienia na elementy o długim czasie dostawy.

Po aktualizacji Programu polskiej energetyki jądrowej resort energii ma przedstawić mapę drogową rozwoju małych reaktorów modułowych. Ministerstwo zapowiada publikację dokumentu w perspektywie kilkunastu lub kilkudziesięciu dni. W przyszłym roku przyjęta ma zostać także nowa Polityka energetyczna Polski.

Local content jako inwestycja w gospodarkę

Silnie wybrzmiał również temat local contentu, rozumianego nie tylko jako zwiększanie udziału polskich przedsiębiorstw w wartości kontraktów. Uczestnicy debat wskazywali, że chodzi przede wszystkim o budowę krajowych kompetencji, technologii i zdolności do realizacji kolejnych projektów energetycznych.

Warunkiem zaangażowania polskich firm jest przewidywalność inwestycji. Dostawcy muszą odpowiednio wcześnie znać plany inwestorów i wymagania zamawiających, aby przygotować moce produkcyjne, pracowników oraz finansowanie. Kluczowe znaczenie ma więc dialog z rynkiem jeszcze przed rozpoczęciem postępowań przetargowych.

– Wszyscy się uczymy tego tematu – mówił podczas debaty „Local content jako strategia państwa” Grzegorz Lot, prezes Tauron Polska Energia.

W dyskusji zwracano uwagę także na cyfrowy wymiar bezpieczeństwa energetycznego. Tomasz Bendlewski, wiceprezes Asseco Poland, podkreślał, że w obszarze technologii informatycznych sam udział krajowych firm nie wystarczy do zapewnienia suwerenności technologicznej.

– W przypadku technologii cyfrowych local content to za mało. Nie będziemy bezpieczni, nie będziemy mieli suwerenności technologicznej, jeżeli nie będziemy w pełni panować nad warstwą cyfrową, co oznacza, że powinniśmy dążyć do tego, aby rozwiązania informatyczne były projektowane w kraju, żeby kod źródłowy był pisany w kraju i żeby dokumentacja do tego kodu źródłowego była czytelna – mówił Tomasz Bendlewski.

Znaczenie local contentu dla trwałości polskiego wzrostu gospodarczego dostrzega również sektor bankowy.

– Jako banki patrzymy na sytuację, w której Polska ma bardzo dobrą perspektywę PKB versus Europa przez następne kilka lat i w związku z tym jesteśmy atrakcyjnym krajem. Pytanie, na ile to jest utrzymywalne w dłuższym terminie. W związku z tym local content jest dla nas jako kraju na wagę złota, żeby utrzymać konkurencyjność i zrównoważony rozwój polskiego wzrostu gospodarczego – powiedziała Agnieszka Wolska, wiceprezeska ING Banku Śląskiego.

Praktycznym uzupełnieniem dyskusji o udziale krajowych firm w transformacji był Suppliers’ Day, czyli Dzień Dostawców dla energetyki. W programie znalazły się sesje organizowane przez Tauron, PGE i Eneę. Potencjalni partnerzy mogli poznać potrzeby inwestorów, zasady udziału w zamówieniach, wymagania zakupowe oraz plany inwestycyjne największych spółek energetycznych.

Nagrody Energy Days Awards

Pierwszy dzień wydarzenia zakończyła gala Energy Days Awards. Wyróżnienia „Nowy Impuls” i „Człowiek z energią” przyznano za konkretne działania, technologie, przedsięwzięcia i inicjatywy wspierające rozwój energetyki.

Wśród laureatów znalazły się Baltic Power, GAZ-SYSTEM, R.Power, PGE Polska Grupa Energetyczna oraz TAURON Polska Energia. Indywidualne wyróżnienia otrzymali Joanna Maćkowiak-Pandera, Renata Mroczek, Adam Sikorski, Wojciech Wrochna oraz Grzegorz Onichimowski.

Energy Days 2026 odbyły się 30 września i 1 października w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach. Równolegle w tym samym obiekcie zorganizowano kolejną edycję Business PRE-COP, podczas której omawiano wnioski i rekomendacje przed Szczytem Klimatycznym COP31 w Antalyi.