Metan zbiera w górnictwie śmiertelne żniwo – z tym raportem warto się zapoznać
W ubiegłym roku w wyrobiskach górniczych kopalń węgla kamiennego miały miejsce dwa zapalenia metanu. W latach 2021-2025 odnotowano 11 zdarzeń związanych z zapaleniem metanu, z których jedno zainicjowało wybuch metanu. W wyniku tych zdarzeń zaistniało 21 wypadków śmiertelnych, 11 ciężkich i 41 powodujących czasową niezdolność do pracy.
fot: Jarosław Galusek/ARC
Spośród 19 czynnych zakładów górniczych wydobywających węgiel kamienny, tylko 4 eksploatowały pokłady niemetanowe
fot: Jarosław Galusek/ARC
W ubiegłym roku w wyrobiskach górniczych kopalń węgla kamiennego miały miejsce dwa zapalenia metanu. W latach 2021-2025 odnotowano 11 zdarzeń związanych z zapaleniem metanu, z których jedno zainicjowało wybuch metanu. W wyniku tych zdarzeń zaistniało 21 wypadków śmiertelnych, 11 ciężkich i 41 powodujących czasową niezdolność do pracy.
Wydobycie węgla kamiennego w ub.r. wyniosło ok. 42,7 mln ton, w tym z pokładów metanowych 36,2 mln ton, co stanowi 84,8 proc. wydobycia. Z pokładów niemetanowych wydobycie ukształtowało się na poziomie 6,5 mln ton, co stanowi 15,2 proc. wydobycia.
Warto dodać, że w 2025 r. z górotworu objętego wpływami eksploatacji wydzieliło się 616,2 mln m sześc. metanu (metanowość bezwzględna). Oznacza to, że średnio w ciągu minuty wydzielało się ok. 1 172 m sześc. tego gazu. Zanotowano spadek metanowości bezwzględnej w stosunku do 2024 r. o około 105,9 mln m sześc. Ilość wydzielonego metanu w przeliczeniu na tonę wydobytego węgla (metanowość względna) w 2025 r. wyniosła 14,4 m sześc. na tonę surowca.
Średnia efektywność odmetanowania w 2025 r. wyniosła około 37,5 proc., co jest wartością niższą o około 0,7 punktu procentowego, w stosunku do uzyskanej w 2024 r.
Średnia efektywność zagospodarowania ujętego metanu w 2025 r. wyniosła 85,4 proc. (o 16,0 proc. więcej niż w 2024 r.). Ilość metanu wyemitowana w 2025 r. do atmosfery szybami wentylacyjnymi oraz ze stacji odmetanowania (niewykorzystana część) wyniosła łącznie około 419,1 mln m sześc.
Przypomnieć trzeba, ze w ub. w wyrobiskach górniczych kopalń węgla kamiennego miały miejsce dwa zapalenia metanu. Obydwa w wyrobiskach eksploatacyjnych w zakładach górniczych Jastrzębskiej Spółce Węglowej.
W dniu 22 stycznia w kopalni Knurów-Szczygłowice ruch Szczygłowice miało miejsce zapalenie metanu, pożar i wypadek zbiorowy. W sumie doszło do 5 wypadków śmiertelnych, 4 ciężkich i 11 powodujących czasową niezdolność do pracy.
Przyczyną zaistniałych wypadków było oddziaływanie na pracowników skutków zapalenia metanu, tj. wysokiej temperatury, fali uderzeniowej oraz gazów pożarowych. Na dzień sporządzenia raportu badania przyczyn i okoliczności tego zdarzenia prowadzone były przez dyrektora OUG w Rybniku.
Z kolei w dniu 16 lipca ub.r. w kopalni Budryk miało miejsce zapalenie metanu, którego przyczyną było iskrzenie, spowodowane kontaktem noży będącego w ruchu organu urabiającego kombajnu z piaskowcem. W wyniku zdarzenia nikt nie uległ wypadkowi.
Ciekawostką niech będzie fakt, że rośnie efektywność zagospodarowania ujętego metanu. W 2021 r. wynosiła 62,8, a w 2025 r. już 85,4. Jeśli zaś chodzi o Ilość zagospodarowanego metanu [mln m3/rok] to wartość ta wyniosła w 2025 r. 197,1 i była wyższa od wyniku za 2024 r., kiedy to wyniosła 191,5/. Lecz 2021 r. wskaźnik ten był na poziomie 214,2. Związane jest to oczywiście ze spadającym poziomem wydobycia węgla.