Metan zabił tam 28 górników. Nie przestrzegano przepisów, liczyło się wydobycie

4 maja 1950 roku 29 górników zginęło w wybuchu metanu i pyłu węglowego w  kopalni Jankowice w Rybniku.

fot: jankowice.net

Kopalnia Jankowice, 1950 rok

fot: jankowice.net

4 maja 1950 roku 29 górników zginęło w wybuchu metanu i pyłu węglowego w  kopalni Jankowice w Rybniku.

Budowę kopalni rozpoczęto w latach 1913–1915 na obszarze górniczym należącym do książąt Donnersmarck. W 1916 roku nastąpiło przekazanie kopalni do eksploatacji i rozpoczęcie wydobycia węgla kamiennego. Kopalnia do 1922 roku i w latach okupacji nosiła nazwę Blücher-Schächte, a po wojnie od 1945 r. - Jankowice.

Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego na podstawie dekretu PKWN z 31 sierpnia 1944 utworzyło w kopalni obóz pracy nr 44 podlegający Centralnemu Zarządowi Przemysłu Węglowego. W 1950 roku, kiedy doszło do tragicznego wypadku, kopalnia zatrudniała 2612 pracowników i wydobywała średnio 1945 t/dobę. 

4 maja 1950 roku o godz. 16.00 wydarzyła się katastrofa, największa w dziejach naszej kopalni, w której zginęło 31 górników (28 na miejscu, pozostali od obrażeń). 

Jak do tego doszło? Podczas robót strzałowych na poziomie 250 m doszło do wybuchu metanu. Po nim nastąpiła eksplozja pyłu węglowego. 

Powodem był błąd człowieka. W kopalni bito socjalistyczne rekordy wydobycia. Kiedy rodziny ofiar zaczęły o tym głośno mówić, były zastraszane przez służby bezpieczeństwa. 

Prokuratura o sprawstwo wypadku oskarżyła dyrektora kopalni inż. Ferdynanda lwanka, kierownika działu robót górniczych Henryka Zorychtę, nadsztygara Ferdynanda Wolnego, sztygara oddziałowego Józefa Dziwokę, technika strzelniczego Ernesta Bulandę, nadgórnika Alojzego Adamczyka, zawiadowcę kopalni inż. Jerzego Kucharczyka i nadgórnika Konstantego Buchalika. proces toczył się w Katowicach.
Potwierdzono łamanie przepisów BHP, a nawet zmuszanie załogi do niestosowania się do przepisów. 

Dyrektor kopalni oraz kierownik robót górniczych skazani zostali na 10 lat więzienia, pozostali usłyszeli wyroki od 3 do 8 lat więzienia. Trzy osoby zostały uniewinnione.

Po tym wypadku uchwałą Prezydium Rządu z 24 marca 1951 roku powołano Instytut Ochrony Pracy w Górnictwie.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Niemcy wracają do węgla, a Polska? Szybki koniec kopalń może okazać się błędem

Dominik Kolorz, Jerzy Markowski i Patryk Białas starli się w debacie netTG.pl i Radia Katowice o przyszłości górnictwa

Mobbing w górnictwie. Dziś uwagi w stylu „bo jak ci przypier…” na dole nie przejdą

Różne miałem zdarzenia w ciągu mojej prawie trzydziestoletniej pracy w charakterze sztygara. Ale to jedno szczególnie zapadło mi w pamięć. Otóż kiedyś miałem w oddziale górnika imieniem Jacek. Niedoszły inżynier. Za co się zabrał, wszystko, mówiąc delikatnie, spartolił. Wiedzieliśmy dobrze o tym, żeby nie dawać mu jakiegoś odpowiedzialnego zadania, bo coś poważnego mógłby nawywijać.

9860 sekcji w JSW i rewolucja kotwiowa. Czym fedrowano w polskich kopalniach w 1996 roku?

Co się stało z pracownikami likwidowanej kopalni Żory? Jak Knurów i Gliwice poradziły sobie z transformacją? O tym pisaliśmy dokładnie 30 lat temu w „Trybunie Górniczej” z 7 listopada 1996 roku.

Jak to było z tym węglem koksowym i dlaczego zamknięto kopalnię Bielszowice? Jacek Korski odpowiada na teorie spiskowe

Bez echa przeszła rezygnacja prezesa JSW S.A. przysłonięta Świętem Zmarłych i wydarzeniami wokół Trybunału Konstytucyjnego. To ostatnie zamieszanie jeszcze potrwa, ale nie będę się na nim skupiał – nawet prawnicy mają tu różne zdania, a ja jestem tylko inżynierem i menedżerem górniczym.