fot: Krystian Krawczyk
Nazwa „ekogroszek” dla paliwa oferowanego w składach oraz marketach jest w pełni legalna, usankcjonowana prawem, gdyż jest ujęta w rozporządzeniu ministra energii z września 2018 r.
fot: Krystian Krawczyk
Pomiędzy ekologami a sprzedawcami węgla trwa spór. Można już nieco się w nim pogubić. Fundacja ClientEarth Prawnicy dla Ziemi i Izba Gospodarcza Sprzedawców Polskiego Węgla przerzucają się argumentami i opiniami specjalistów. Tymczasem to paliwo nadal cieszy się ogromnym zainteresowaniem, a ze względu na to, że do zakończenia dopłat do nowych kotłów węglowych z rządowego programu Czyste Powietrze zostało niespełna pół roku, w najbliższych miesiącach na to paliwo i kotły go spalające będzie ciągle bardzo duży popyt.
Dlaczego tak się dzieje? Ogrzewanie węglem jest nadal po prostu najtańsze, jeśli weźmie się pod uwagę także koszty inwestycji. A ubóstwo energetyczne nadal w Polsce jest jednym z najwyższych w Unii. Mimo chęci oddychania czystym powietrzem i zainteresowania fotowoltaiką – wygrywa pragmatyzm.
Ale wróćmy do sporu pomiędzy ekologami i sprzedawcami. Fundacja ClientEarth Prawnicy dla Ziemi kilka miesięcy temu opublikowała rezultaty badań naukowych dotyczących węgla typu ekogroszek. Wyniki wskazują, że emisje szkodliwych dla zdrowia pyłów zostały przekroczone nawet czterdziestokrotnie, a badany produkt nie spełnił też deklarowanych parametrów w zakresie zawartości popiołu.
– Badanie przeprowadził zespół naukowców z Politechniki Warszawskiej pod kierownictwem dr. hab. Artura Badydy w warunkach zbliżonych do tych, jakie występują w przeciętnych gospodarstwach domowych – informuje fundacja.
Z badań dr. Badydy wynika, że przebadane ekogroszki emitują ponadnormatywne ilości pyłów, nawet 40-krotnie więcej niż wskazuje norma. Badanie wykazało też, że przebadane ekogroszki emitują rakotwórczy benzoapiren, którego stężenia osiągają w kraju rekordowe wartości. Parametry jednego z przebadanych ekogroszków były niezgodne z deklaracją producenta, co wprowadza kupujących w błąd (greenwashing). Dodatkowo, zdaniem naukowca, przebadane ekogroszki emitują ponadnormatywne ilości tlenku węgla oraz tlenków azotu.
Ekolobbyści swoje...
Kamila Drzewicka, radczyni prawna w Fundacji ClientEarth Prawnicy dla Ziemi, podsumowuje: – Wyniki badania potwierdzają nasze obawy. Produkt reklamowany jako ekologiczny i wskazywany jako paliwo, które pomaga walczyć z zanieczyszczeniem powietrza, emituje de facto znaczne ilości pyłu zawieszonego. To podręcznikowy przykład greenwashingu. Mamy nadzieję, że wyniki naszego badania skłonią rząd do niezwłocznego usunięcia wprowadzającej w błąd nazwy ekogroszek z załącznika do rozporządzenia w sprawie wymogów jakościowych dla paliw stałych oraz do wycofania się z dotowania kotłów na ekogroszek w ramach programu Czyste Powietrze, a producentów do rezygnacji z zielonego marketingu. Powiedzmy to jasno – czysty węgiel nie istnieje.
– Walka ekolobbystów z ekogroszkiem trwa. Do niedawna walczyli ze smogiem i kopciuchami, jednak szybko zauważyli, że z samego tylko programu Czyste Powietrze około 20 proc. wymieniających kocioł węglowy starego typu, wymienia go na nowoczesny kocioł węglowy w standardzie emisyjnym Ecodesign. Jeszcze większy odsetek wybiera kocioł na ekogroszek spośród tych, którzy finansują to z własnych funduszy. Co więcej, jak pokazały badania fundacji ClientEarth, 46 proc. użytkowników kotłów na ekogroszek postrzega je jako produkt ekologiczny – podkreśla Łukasz Horbacz, prezes Izby Gospodarczej Sprzedawców Polskiego Węgla.
Gruntowna analiza
Horbacz nie zgadza się z wynikami badań dr. Badydy na zlecenie fundacji.
– Są one sprzeczne z całym dotychczasowym dorobkiem państwowych instytutów naukowych, które certyfikując kotły, potwierdzały, że w określonych w normach i instrukcjach użytkowania danych urządzeń warunkach, emisja z kotła 5 klasy czy Ecodesign to poniżej 40 mg pyłów na m sześc., podczas gdy emisja z pozaklasowego kotła to nawet 600-900 mg pyłów na m sześc., a nierzadko i powyżej 1000 mg pyłów na m sześc. – wylicza ekspert.
Dodaje, że badanie oraz jego wyniki przeczą poważnym opracowaniom naukowym i badawczym państwowych instytutów badawczych i akredytowanych przez PCA laboratoriów, a także prowadzonym przez UOKiK w 2020 r. kontrolom, które potwierdziły, że aż 98,18 proc. przebadanych w Polsce kotłów spełnia normy emisyjne zgodne z certyfikatami i świadectwami badań wydanymi przez te instytucje badawcze.
– Poddaliśmy więc raport dr. Badydy gruntownej analizie eksperckiej, na podstawie której 10 czerwca 2021 r. przesłaliśmy panu doktorowi zestaw 20 pytań do raportu, z prośbą o ustosunkowanie się do nich w terminie 14 dni. Liczyliśmy na niezwłoczną odpowiedź oraz wyjaśnienie ogromu kontrowersji, jakie wykazaliśmy w raporcie. Bez skutku – informuje Łukasz Horbacz.
– Nie pozwolimy, aby za pomocą kłamstwa, manipulacji i nierzetelnych badań wpływano na porządek społeczny i prawny w Polsce. Z pomocą współpracujących z nami ekspertów i prawników będziemy reagować w odpowiedni sposób na każdą nieprawdziwą informację i manipulacje, jakich dopuszczą się te środowiska w przyszłości – dodaje.
