Jak śmierć Stalina pomogła górnictwu

Śmierć Józefa Stalina przyniosła odwilż, w tym także zmiany w polityce gospodarczej kraju. A konkretnie próbę odejścia od skrajnie zideologizowanego na rzecz nieco bardziej pragmatycznego zarządzania przemysłem, szczególnie górnictwem. Katowicki Oddział IPN zaprasza na promocję opowiadającej także o tym książki Czas przełomu. Destalinizacja, rok 1956 i koniec odwilży w województwie stalinogrodzkim/katowickim (1953–1961) t. 1 Schyłek stalinizmu i początek odwilży (1953-1955).

29 lutego 2024 r., o godz. 15.30 w Przystanku Historia – Centrum Edukacyjnym IPN w Katowicach im. Henryka Sławika, przy ul. św. Jana 10, odbędzie się promocja książki dr. Tomasza Kurpierza. W dyskusji oprócz autora wezmą udział: dr Jarosław Neja (OBBH IPN Katowice), dr Konrad Rokicki (OBBH IPN Warszawa) i dr Paweł Sasanka (BBH IPN).

- Śmierć Stalina w marcu 1953 r. wywołała w Związku Sowieckim walkę o władzę, w efekcie której czasowo zmniejszyła się zdolność Moskwy do realizowania polityki imperialnej w dotychczasowym stylu. W Polsce o jakichkolwiek większych zmianach w tym roku nie było jeszcze mowy. Mieszkańcy Katowic i całego województwa odczuli to szczególnie dotkliwe, kiedy to zostali „zaszczyceni" nową nazwą miasta (Stalinogród) i regionu (województwo stalinogrodzkie). W pewnych sferach, chociażby w polityce wobec Kościoła katolickiego, doszło wręcz do zaostrzenia kursu. Ale po kilku miesiącach pierwsze, początkowo bardzo drobne przejawy pewnej liberalizacji, zaczęły się jednak pojawiać. Stopniowe ograniczanie działań Urzędu Bezpieczeństwa zakończone jego reorganizacją, widoczne od 1955 r. nieco śmielsze niż dotychczas dyskusje w łonie PZPR, zmiany w polityce gospodarczej (próby odejścia od skrajnie zideologizowanego na rzecz nieco bardziej pragmatycznego zarządzania przemysłem, szczególnie górnictwem), wreszcie zapowiedzi pewnej reorientacji w polityce władz komunistycznych wobec ludności rodzimej na Górnym Śląsku – wszystko to przygotowywało grunt pod olbrzymie poruszenie społeczne w roku 1956. Monografia, jedno z pierwszych  studiów schyłku stalinizmu w Polsce w ujęciu regionalnym, jest próbą opisania tych procesów na przykładzie województwa katowickiego/stalinogrodzkiego - czytamy w informacji nadesłanej przez Monikę Kobylańską, asystenta prasowego katowickiego IPN-u.

Monografia Tomasza Kurpierza jest pierwszym tomem serii wydawniczej Czas przełomu. Destalinizacja, rok 1956 i koniec odwilży w województwie stalinogrodzkim/katowickim (1953–1961).

Publikacja powstawała w ramach kierowanego przez dr. Pawła Sasankę Centralnego Projektu Badawczego Instytutu Pamięci Narodowej Władze PRL wobec kryzysów społeczno-politycznych i opozycji demokratycznej 1956–1976, jako część obszernego studium regionalnego Czas przełomu. Destalinizacja, rok 1956 i koniec odwilży w województwie stalinogrodzkim/katowickim (1953–1961). Trzej autorzy studium: dr Tomasz Kurpierz, dr Jarosław Neja i dr hab. Adam Dziuba zamierzali przedstawić proces odchodzenia od stalinizmu, przebieg i skutki wydarzeń 1956 r. oraz kres politycznej odwilży w województwie stalinogrodzkim/katowickim. Studium się rozrosło i podzieliło na odrębne prace, składające się na trzyczęściowy cykl, tom pierwszy Schyłek stalinizmu i początek odwilży (1953-1955) został wydany w 2023 r.