Logowanie do konta użytkownika
Konto użytkownika
Imię i nazwisko/nick
E-mail
Hasło
Powtórz hasło
Newsletter
REKLAMA 300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x100 | ROTAC./NIEROTAC. STREFA [NEWS - LEFT]
REKLAMA 300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT]
REKLAMA 300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT]
REKLAMA 300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT1]
REKLAMA 300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT1]
REKLAMA 300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT1]
REKLAMA 300x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA370x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT2]
REKLAMA 300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT2]
REKLAMA 300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA300x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - LEFT2]
REKLAMA 900x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - TOP]
14 sierpnia 2022 Trybuna Górnicza autor: Damian Seredziński

Okolice Kowar skrywają wiele dawnych wyrobisk górniczych, dziś trudnych do rozpoznania w terenie

Obwał w Sztolni Górnej w Kowarach
fot: Damian Seredziński

Miasto leży na styku Karkonoszy i Rudaw Janowickich, kojarzy się dziś głównie z górnictwem uranu. Nic dziwnego, wszak ostatni akt historii podziemnej eksploatacji w Kowarach dotyczył właśnie rud tego metalu.

Jeśli jednak weźmiemy pod uwagę, że kowarskie górnictwo bywa datowane od połowy XII wieku, w 1513 r. Kowary mają już prawa miasta górniczego, a uran odkryto w 1789 r., jasne staje się, że większość górniczej historii Kowar musi wiązać się z innymi surowcami.

Rudy żelaza
Tradycyjnie odkrycie złóż żelaza na stokach góry Rudnik przypisuje się Laurentiusowi i datuje na 1148 r. Dziesięć lat później Bolesław Kędzierzawy miał tu założyć osadę gwarków, zajmujących się eksploatacją nowo odkrytych złóż. Początki górnictwa są słabo udokumentowane, jednak w XVI w. niewątpliwie musiało działać ono dosyć prężnie. W 1564 r. notuje się zamówienie przez króla Zygmunta Augusta 200 luf do muszkietów, co sugeruje istnienie przemysłu metalurgicznego wykraczającego poza wytwarzanie podstawowych, nieskomplikowanych narzędzi.

Najstarsze kowarskie górnictwo miało zapewne charakter eksploatacji wieloszybikowej na wychodniach złoża. Polegała ona na drążeniu wielu płytkich szybików – dukli w najpłytszych częściach ciał rudnych i wybieraniu kopaliny wokół nich. Następnie szybiki były porzucane, a obok drążono kolejne. Brak jest na ten temat źródeł historycznych, jednak jest to charakterystyczne dla początkowej fazy eksploatacji wielu sudeckich złóż metali. Po wyczerpaniu partii przypowierzchniowych, naturalnie konieczna stawała się eksploatacja przy pomocy sztolni, umożliwiających dotarcie w głębsze partie złoża. Upadek górnictwa przyniosła trwająca w latach 1618-1648 wojna trzydziestoletnia. W roku 1783 r. pozyskano jednak ze starych hałd 200 cetnarów rudy magnetytowej (cetnar to ok. 50 kg), którą przesłano do opróbowania. Wyniki były na tyle obiecujące, że prace poszukiwawcze były kontynuowane w 1811 r. Wydrążono wtedy szyb i pozyskano dalsze 2000 cetnarów rudy, jednak wojny napoleońskie spowodowały przerwanie prac rozpoznawczych.

Rozkwit wydobycia rud żelaza nastąpił po otwarciu kopalni Bergfreiheit, czyli Wolność – co nastąpiło w 1854 r. Kopalnia początkowo prowadziła wydobycie z poziomów sztolniowych, powyżej koryta rzeki Jedlica, z czasem jednak zeszła z wydobyciem poniżej jej dna, maksymalnie do głębokości 575 metrów. Rudy żelaza wydobywano na trzech polach eksploatacyjnych – Bergfreiheit, Martha i Vulkan. Pole Bergfreiheit leżało na wschodnim brzegu Jedlicy, pozostałe dwa na brzegu zachodnim.

Strona 1 z 2
1
2

Jeśli chcesz mieć dostęp do artykułów z Trybuny Górniczej, w dniu ukazania się tygodnika, zamów elektroniczną prenumeratę PREMIUM.
Szczegóły: nettg.pl/premium

Jeżeli chcesz codziennie otrzymywać informacje o aktualnych publikacjach ukazujących się na portalu netTG.pl Gospodarka i Ludzie, zapisz się do newslettera.

REKLAMA 900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - BOTTOM]
Więcej z kategorii
REKLAMA 900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - BOTTOM1]
REKLAMA 900x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA900x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - BOTTOM1]
Komentarze (0) pokaż wszystkie
  • LBQYG
    user

REKLAMA 400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT]
REKLAMA 400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT]
REKLAMA 400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT]
REKLAMA 400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT1]
REKLAMA 400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT1]
REKLAMA 400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT1]
CZĘSTO CZYTANE
Będą jednorazowe premie w górniczej spółce. Chodzi o inflację
27 września 2022
36444 odsłon
REKLAMA 400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x100 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT2]
REKLAMA 400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x150 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT2]
REKLAMA 400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA400x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - RIGHT2]
REKLAMA 1600x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA
REKLAMA1600x200 | ROTACYJNA/NIEROTACYJNA STREFA [NEWS - UNDER]
Partnerzy portalu