fot: Tomasz Rzeczycki
Hałdy powstają także w górnictwie odkrywkowym. Na zdj.: dawny kamieniołom Kadzielnia w Kielcach
fot: Tomasz Rzeczycki
Rozpoczęta siedem lat temu inwentaryzacja hałd sudeckich będzie kontynuowana w innych częściach Polski. Państwowy Instytut Geologiczny - Państwowy Instytut Badawczy postanowił wypracowaną w minionych latach metodykę zastosować do kolejnych tego rodzaju obiektów, będących efektem działalności górniczej. Cel pozostaje ten sam - pozyskać informacje, mogące służyć m.in. ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu surowców składowanych na hałdach.
Pierwszy program badawczy obejmujący hałdy i osadniki pogórnicze w Sudetach przeprowadzony był w latach 2013-2017. Prowadził go Cezary Sroga z Oddziału Dolnośląskiego PIG-PIB we Wrocławiu. Odkryto wtedy sporo zapomnianych hałd, będących efektem ubocznym prac górniczych prowadzonych na przestrzeni minionych wieków. Zidentyfikowano także hałdy poprzemysłowe, będące pozostałością po produkcji różnego rodzaju chemikaliów. Badania prowadzono na rozległym terenie od Gór Złotych na wschodzi po podnóże Gór Izerskich w rejonie Świeradowa-Zdroju na zachodzie.
Hałdy zostały opisane, zidentyfikowano także zagrożenia, jakie mogą stanowić. Efektem prac po ich przetworzeniu stała się dostępna w internecie geobaza Hałdy. Jako że pierwszy etap dał obiecujące wyniki, postanowiono kontynuować prace. Drugi etap inwentaryzacji hałd sudeckich zakończył się w 2020 r. Ale to nie koniec zainteresowania naukowców z PIG-PIB polskimi hałdami.
- Geobaza Hałdy, grupująca dane o hałdach, osadnikach i składowiskach mineralnych surowców odpadowych jest stale aktualizowana i rozbudowywana. Obecnie PIG-PIB prowadzi inwentaryzację i badania tego typu obiektów w innych rejonach Polski: na Górnym Śląsku i w Małopolsce oraz w województwie świętokrzyskim. Prace są prowadzone według metodyki wypracowanej w latach 2013-2017 w Sudetach. Badana jest m.in. możliwość koncentracji na hałdach i w osadnikach pierwiastków ziem rzadkich (REE) i tak zwanych metali krytycznych - informuje Krystian Lisiak, rzecznik prasowy Państwowego Instytutu Geologicznego - Państwowego Instytutu Badawczego.
W ramach inwentaryzacji hałd sudeckich przebadano 456 obiektów w pierwszym etapie. W drugim, w latach 2019-2020, dodatkowo przebadano kolejne 123 stare hałdy kopalniane. Przyszłość pokaże, ile hałd zostanie zidentyfikowanych w południowo-wschodniej Polsce.
