Katowice: centrum handlowe z górniczym rodowodem

Mija 10 lat od powstania największej galerii handlowej na Śląsku - Silesia City Center, która została wybudowana na terenach po kopalni Gottwald.

Prace na budowie trwały blisko dwa lata, a ich efektem było mające 68 tys. m kw. centrum handlowe. Pierwsze tak duże na Śląsku i jedno z pierwszych w Polsce. Inwestycja kosztowała 600 mln euro. Co ciekawe, zachowano wiele budynków, które niegdyś służyły kopalni. W budynku, gdzie mieściły się warsztaty zakładu górniczego ulokowano biura. Budynek maszynowni Jerzy zamieniono w kaplicę św. Barbary, zaś sam szyb, wielki symbol tego historycznego miejsca, został efektownie oświetlony nabierając nowego blasku. W 2005 r. Silesia oprócz ponad 200 sklepów oferowała strefę rozrywki, co było wtedy nowością w polskich galeriach handlowych.

Mało kto dziś pamięta, że projekt Silesia City Center zdobył pierwsze miejsce w konkursie Trybuny Górniczej i Vattenfalla pt. "Promienie Śląska" na najlepiej zagospodarowany teren pogórniczy na Śląsku.

Janusz Olesiński, ówczesny wiceprezes spółki Nowe Centrum, która administrowała projektem, w wywiadzie udzielonym Trybunie Górnicze obiecał, że środki pochodzące z nagrody zostaną przeznaczone na zakup i renowację maszyn i urządzeń górniczych pozyskanych z kopalń. Architekci zaplanowali, że eksponaty staną w kilku miejscach kompleksu.

Słowa dotrzymał. Zakupiono 28 wozów pokopalnianych, dłutownicę, ładowarkę zasięrzutną i wspaniały młot górniczy z początków XX w. Wagony kolejki spągowej stanęły m.in. przy wejściu do galerii handlowej od strony przystanku tramwajowego.

Uruchomienie Silesia City Center było pierwszym przykładem restrukturyzacji terenów poprzemysłowych na Śląsku na tak dużą skalę. Wyzwaniem było zachowanie artefaktów górniczych, a jednocześnie przekształcenie całego terenu wokół kopalni.

- Silesia jak na tamte czasy była projektem bardzo odważnym i ambitnym. Tworzyła alternatywę dla będącego w stagnacji centrum miasta, które wtedy straciło na swojej atrakcyjności. Do galerii przeniosło się więc zarówno życie handlowe, jak i życie kulturalne miasta, a samo centrum stało się jednym z najważniejszych punktów na handlowo-biznesowej mapie śląska. Dla mieszkańców Silesia stała się czymś więcej niż sklepem - mówi Piotr Gajda.

Pięć lat później przystąpiono do rozbudowy kompleksu. I tym razem nie zapomniano o historii tego miejsca. Elewacja budynku została zaprojektowana jako miękko ukształtowany ekran z ażurowych elementów ceramicznych tworząc półkolistą bryłę. Wszystko doskonale współgra z postindustrialnym charakterem terenu, który podkreślają wieża szybowa i zabytkowe elementy wyposażenia technicznego kopalni.

Po rozbudowie Silesia jednak nie spoczęła na laurach. Równo 5 lat od otwarcia nowej części ogłosiła kolejne zmiany. Przez najbliższe 6 miesięcy metamorfozie zostanie poddane 20 tys. m kw. Silesii. Ponad 100 sklepów czeka modernizacja lub zmiana adresu, pojawi się także ponad 40 nowych marek.

W Galerii: górnictwo i centrum handlowe (zdjęcia: Andrzej Bęben - nettg.pl).