Górnictwo: WUG przedstawia dane o wstrząsach w 2020 roku

fot: Maciej Dorosiński

Eksperci mają ocenić, czy skutkami wstrząsu nie zostały objęte drążone w rejonie wyrobiska

fot: Maciej Dorosiński

Ponad 2,1 tys. silnych wstrząsów zanotowano w ubiegłym roku na obszarze działania polskich kopalń węgla kamiennego i rud miedzi. W kopalniach węgla liczba wstrząsów o dużej sile wzrosła rok do roku o blisko 22 proc., a w zagłębiu miedziowym - o przeszło 9 proc.

Najsilniejsze wstrząsy, spowodowane eksploatację górniczą, związane są z wyrównaniem naprężeń w ziemi, wywołanych kumulowaniem się wpływów prowadzenia wydobycia i naprężeń naturalnych. Występują głównie tam, gdzie są uskoki tektoniczne. W Polsce całość wydobycia rud miedzi i ok. 70 proc. wydobycia węgla kamiennego prowadzone jest w warunkach zagrożenia tąpaniami, czyli podziemnymi wstrząsami.

Dane dotyczące odnotowanych w ub. roku wstrząsów na terenach górniczych znalazły się w opublikowanym w środę najnowszym raporcie Wyższego Urzędu Górniczego (WUG) w Katowicach, poświęconym ocenie stanu bezpieczeństwa pracy, ratownictwa górniczego oraz bezpieczeństwa powszechnego w związku z działalnością górniczo-geologiczną w 2020 r.

Jak podano w opracowaniu, w ub. roku w kopalniach węgla kamiennego zaistniało 1 578 wstrząsów zaliczonych do kategorii wysokoenergetycznych wobec 1 295 rok wcześniej. W kopalniach rud miedzi silnych wstrząsów było w minionym roku 531 wobec 486 w roku 2019.

Przeważająca część wstrząsów, nawet jeżeli są odczuwalne na powierzchni, nie wywołuje negatywnych skutków. Te, które powodują uszkodzenia w infrastrukturze pod ziemią lub na powierzchni, nazywane są tąpnięciami. W latach 2016-2020 w górnictwie węgla kamiennego takich tąpnięć było 11 (z czego jedno w roku 2020), a w górnictwie miedziowym 12 (w tym dwa w ub. roku).

Ogółem w latach 2016-2020 w polskim górnictwie podziemnym miały miejsce 23 tąpnięcia związane z występowaniem wstrząsów górotworu. W wyniku tych zdarzeń doszło do 22 wypadków śmiertelnych (w tym 12 w kopalniach węgla), trzech wypadków ciężkich (z czego dwa w kwk) i 137 wypadków lekkich (w tym 45 w górnictwie węgla) - podał WUG.

Obecnie na Górnym Śląsku najwięcej wstrząsów górniczych rejestrowane jest w obszarze wzdłuż uskoku kłodnickiego, rozciągającego się od Katowic w kierunku Zabrza po Knurów, w rejonie niecki bytomskiej (obszar Bytomia), w obszarze kopalń rybnickich (rejon Wodzisławia Śląskiego, Rydułtów) oraz w obszarze kopalń nadwiślańskich, gdzie miał miejsce ostatni zarejestrowany silny wstrząs w 2010 roku.

Najczęstszą przyczyną wstrząsów jest odprężenie górotworu wskutek eksploatacji węgla, co skutkuje uwolnieniem skumulowanej w górotworze energii. Ze względu na różne warunki geologiczne niektóre wstrząsy są silnie odczuwane na powierzchni, inne słabiej. Większość z nich nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla górników i mieszkańców terenów górniczych. Obok wybuchów metanu i pyłu węglowego, tąpnięcia są najczęstszymi przyczynami górniczych wypadków.

Wstrząsy rejestrowane są także na terenach, gdzie działają kopalnie odkrywkowe. W latach 2016-2020 w Bełchatowie, gdzie eksploatowane są złoża węgla brunatnego, było łącznie 58 wstrząsów wysokoenergetycznych, które jednak nie stanowiły zagrożenia dla pracowników i ruchu zakładu. W ub. roku w górnictwie odkrywkowym nie notowano silnych wstrząsów.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Górnictwo ukształtowało to miasto. Będzie spotkanie o jego historii

W Jaworznie odbędzie się spotkanie o wpływie górnictwa na historię miasta i życie jego mieszkańców. 

Chcesz zobaczyć jak rodzi się polski atom? Zapraszamy do galerii zdjęć

Pierwsza elektrownia jądrowa w Polsce powstaje w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino, w gminie Choczewo na Pomorzu. Będzie się składać z trzech reaktorów o łącznej mocy ok. 3,75 GWe. Obecnie trwają prace przygotowawcze do rozpoczęcia budowy.

Katastrofa w Halembie: „To była jedna z najbardziej dotkliwych tragedii górniczych”

Dzisiaj mija 20 lat od katastrofy w kopalni Halemba. W uroczystościach upamiętniających śmierć 23 górników wzięli udział m.in. Marek Skuza, wiceprezes ds. produkcji Polskiej Grupy Górniczej oraz Michał Pierończyk, prezydent Rudy Śląskiej.

Wolałbym budować kopalnie, niż je zamykać, ale potrzebny jest w tym wszystkim rozsądek

Nie chcemy widzieć, że kopalnie się starzeją, wyczerpują swoje zasoby i w wielu z nich coraz trudniej znaleźć w miarę dogodne i bezpieczne złoża - pisze w swoim felietonie Jacek Korski.