Ekspozycja urządzeń górniczych w dawnym schronie przeciwlotniczym

Dawny schron przeciwlotniczy przy KWK Thorez

Narzędzia i urządzenia górnicze, których niegdyś używali pracownicy trzech wałbrzyskich kopalń węgla kamiennego, zgromadzone zostały pod jednym dachem, a precyzyjnie rzecz ujmując - pod jednym stropem. Od 4 maja można je oglądać na terenie Centrum Nauki i Sztuki Stara Kopalnia.

- W dawnym tunelu odstawy kamienia zlokalizowana została ekspozycja narzędzi i urządzeń stosowanych w pracy pod ziemią. Wśród nich znalazły się narzędzia do ręcznych prac górniczych takie, jak: kilofy i łopaty, wyciągarki ręczne, młotki i wiertarki pneumatyczne, bory, żerdzie wiertnicze, raczki węglowe, koronki i gryzery, wiertarki elektryczne, szlifierki oraz drobny sprzęt pomocniczy, czyli olejarki, klucze płaskie i oczkowe. Prezentowane są również elementy podstawowej zabudowy górniczej - stojak typu Valent, stropnica, przeciągarka hydrauliczna do stojaków.  Wszystkie pamiątki pochodzą z kopalń wałbrzyskich: Thorez/Julia, Wałbrzych, Victoria - informuje Jan Jędrasik, dyrektor Centrum Nauki i Sztuki Stara Kopalnia w Wałbrzychu.

Centrum Nauki i Sztuki Stara Kopalnia w Wałbrzychu znajduje się na terenie dawnej KWK Thorez, która pod koniec fedrowała jako ZG Julia. Od kilku lat organizowane tam są wystawy, koncerty i zajęcia dla uczniów. W 2019 r. w ramach zwiedzania, wernisaży i zajęć dla dzieci zawitało tam 174 tys. osób, z tego około 40 tys. zwiedziło podziemną trasę turystyczną. Składa się ona funkcjonalnie z dwóch części: z dawnego chodnika odstawy kamienia i prostopadłego do niego chodnika oraz z płyciej położonego dawnego schronu przeciwlotniczego, zaadaptowanego później na sztolnię szkoleniową. Początkowo, gdy kilka lat temu udostępniono je turystom, liczba eksponatów była tam minimalna. Teraz także w dawnym schronie pojawiła się nowa ekspozycja.

- W części dawnej sztolni szkoleniowej/schronu, na trasie zwiedzania prezentowane są różne prace górnicze wykonywanych pod ziemią. Znalazło się tu stanowisko odpalania materiałów wybuchowych wraz z linią strzałową, drewnianą skrzynią na materiały wybuchowe i zapalarką DKMSK. Na ekspozycji załadowanego przodka umieszczona została postać strzałowego wraz z jego podstawowym wyposażeniem- kistą na materiały wybuchowe, spłonkownicą, a także metanomierzem, omomierzem, aparatem ucieczkowym AU-9. Ekspozycja obejmuje również postacie mierniczych podczas pracy przy pomiarze przodka wraz z osprzętem oraz stanowisko wiertacza z wyposażeniem: kilofem, młotem, łomem, wiertarką pneumatyczną WUP z borem - wylicza Jan Jędrasik.

Także i w tym przypadku wszystkie eksponaty pochodzą z trzech kopalń wałbrzyskich. Natomiast postacie górników wykonane zostały w Centrum Ceramiki Unikatowej Parku Wielokulturowego Stara Kopalnia w Wałbrzychu. 

Stara Kopalnia jest jednym z kilku obiektów górniczych w Polsce, udostępniających turystom wyrobiska ćwiczebne, szkoleniowe bądź eksploatacyjne górnictwa węglowego. Poza Wałbrzychem taka możliwość zwiedzania istnieje też w Nowej Rudzie, Zabrzu i Dąbrowie Górniczej.