Dlaczego jedne tunele drążone są pod nadzorem urzędu górniczego, a inne bez nadzoru?

Tunel w Świnoujściu powstaje bez nadzoru górniczego ze względu na wątpliwości interpretacyjne obowiązujących przepisów

W różnych częściach Polski trwają prace przy drążeniu tuneli samochodowych, kolejowych i metra. Część z tych inwestycji nadzorowana jest przez okręgowe urzędy górnicze, inne podlegają tylko nadzorowi technicznemu. Dlaczego tak się dzieje?

Zgodnie z ustawą z 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, podstawą wykonywania działalności polegającej na drążeniu tuneli z zastosowaniem techniki górniczej jest posiadanie prawa użytkowania górniczego dla części górotworu znajdującej się poza granicami przestrzennymi nieruchomości gruntowych, nabywanego w drodze umowy z właściwym zarządem województwa. Ale to nie wszystko, trzeba się też postarać o plan ruchu zakładu prowadzącego taką działalność, zatwierdzony przez dyrektora właściwego miejscowo okręgowego urzędu górniczego, oraz plan ratownictwa górniczego. Uprawnionym do uzyskania decyzji zatwierdzającej planu ruchu i składającym wniosek jest podmiot, który legitymuje się posiadaniem prawa użytkowania górniczego dla części górotworu znajdującej się poza granicami przestrzennymi nieruchomości gruntowych lub jego pełnomocnik.

Według tych wytycznych nadzorowane jest drążenie tuneli z zastosowaniem techniki górniczej, prowadzone dla realizacji odcinka wschodnio-północnego II linii metra w Warszawie. Nad tymi pracami nadzór sprawuje OUG w Warszawie. Poza tym OUG w Krakowie nadzoruje budowę tunelu Mały Luboń drogi ekspresowej S7 Kraków-Rabka Zdrój na odcinku Naprawa-Skomielna Biała – Tunel Mały Luboń.

Bez planu ruchu, bez planu ratownictwa górniczego powstają natomiast przy użyciu tarcz TBM tunel drogowy w ciągu drogi krajowej nr 3 w Świnoujściu, łączący wyspy Uznam i Wolin oraz tunele kolejowe w Łodzi, wychodzące z podziemnej stacji PKP Łódź Fabryczna w kierunku zachodnim i rozgałęziające się w stronę stacji Łódź Kaliska i Łódź Żabieniec. A przecież zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, jej przepisy, z wyjątkiem działu III, stosuje się odpowiednio do drążenia tuneli z zastosowaniem techniki górniczej.

- Pojęcie „techniki górniczej” nie posiada definicji ustawowej, co skutkuje wieloma wątpliwościami interpretacyjnymi. Brak jest jednak możliwości zdefiniowania pojęcia techniki górniczej, ponieważ jest to całokształt wiedzy technicznej stosowanej w górnictwie, która ulega ciągłej ewolucji wraz z rozwojem wiedzy. Odesłanie do techniki górniczej ma charakter ogólnej dyrektywy, wskazującej generalny kierunek rozwiązań technicznych stosowanych przy drążeniu tunelu, co pozwala na indywidualne podejście do każdego drążenia. W praktyce klauzula generalna zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 4 Pgg jest interpretowana w bardzo różny sposób - stwierdza informuje Anna Swiniarska-Tadla, rzecznik prasowy prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach.

PKP Polskie Linie Kolejowe zamierzają w niedalekiej przyszłości, do 2027 r. doprowadzić do wydrążenia kolejnych 11 tuneli w Beskidzie Wyspowym, przy okazji budowy linii kolejowej Podłęże Tymbark. Czy zanim to nastąpi zmienione zostaną przepisy prawa tak, aby wszystkie budowane tunele podlegały nadzorowi górniczemu? Czas pokaże.