Czarne złoto kontra OZE? Wiatraki dają radę, ale prądu z węgla nadal najwięcej

Jak wyglądała sytuacja na rynku węgla w październiku?

Forum Energii w najnowszym miesięczniku wylicza:

W lipcu 2026 r. elektrownie i elektrociepłownie gazowe (gaz ziemny oraz koksowniczy) pracowały ze średnią mocą 2,3 GW (spadek o 2,2 % m/m oraz o 14,5% r/r) i wyprodukowały 11,9% energii elektrycznej.

Węgla coraz mniej, ale nadal dużo

Średnia moc z jaką pracowały jednostki na węgiel kamienny w stosunku do lipca ubiegłego roku wzrosła o 8,8 %, a w stosunku do czerwca bieżącego roku zmalała o 11,0% (do 5,6 GW). Średnia moc jednostek na węgiel brunatny osiągnęła wartość 3,4 GW. Jest to spadek o 15,8% r/r oraz o 9,3% m/m. Produkcja z węgla odpowiadała za mniej niż połowę energii elektrycznej w lipcu. Razem jednostki węglowe pracowały ze średnią mocą 8,9 GW (46,3% miksu). Jest to spadek o 10,3% m/m oraz o 2,0% r/r.

W lipcu źródła odnawialne pracowały ze średnią mocą 8,0 GW co stanowiło 41,5% miksu. Oznacza to wzrost względem czerwca 2026 r. o 9,9% oraz o 24,0 % względem lipca 2025 r. - czytamy w miesięczniku Forum Energii.

Lądowe elektrownie wiatrowe w lipcu generowały energię elektryczną ze średnią mocą 2,9 GW (35,7% generacji OZE). To o 78,4% więcej w zestawieniu z czerwcem 2026 r. oraz o 48,0% więcej niż w lipcu 2025 r. Moc zainstalowana w elektrowniach wiatrowych (najnowsze dostępne dane z początku czerwca) wynosi 11,2 GW co stanowi wzrost o 207 MW r/r lub 1,9%.

10 lipca do systemu popłynął pierwszy prąd z turbin wiatrowych na polskim morzu. Do końca miesiąca pracowały ze średnią mocą 0,04 GW, co stanowi 1,5% mocy z jaką pracowały wiatraki na lądzie. Wyprodukowały 0,02 TWh energii elektrycznej. Sumaryczna moc morskich farm, które mają zostać uruchomione do 2030 r. wynosi 5,9 GW - przypominają eksperci.

Instalacje PV w lipcu pracowały ze średnią mocą 4,0 GW (50,0% generacji OZE) – to spadek o 9,1% m/m oraz wzrost o 13,1% r/r. Od trzech lat tempo przyrostu mocy w fotowoltaice pozostaje wysokie, przy czym coraz większą część nowych mocy stanowią instalacje wielkoskalowe, a nie prosumenckie. Moc zainstalowana PV (najnowsze dostępne dane z początku maja) wynosi 27,1 GW (to przyrost o 17,5% r/r lub 4042 MW w rok), z czego ok. 13,4 GW to instalacje prosumenckie (przyrost o 8,7% r/r lub 1081 MW w rok).

Instalacje biomasowe pracowały w lipcu ze średnią mocą ok. 1,0 GW, a elektrownie wodne 0,1 GW.

Maksymalny godzinowy udział pogodozależnych OZE (wiatr i słońce) w krajowej produkcji energii elektrycznej wyniósł w lipcu 65,1%, a minimalny 4,8%.

Gdzie magazyny energii?

W sytuacjach, kiedy suma dostarczanej mocy w danej godzinie jest wyższa niż bieżące zapotrzebowanie, konieczne jest wykorzystanie magazynów energii elektrycznej, eksport nadwyżek energii, a nawet wyłączenia źródeł OZE.

W lipcu operator systemu przesyłowego był zmuszony do nierynkowego redysponowania jednostek wytwórczych OZE (curtailment) przez 276 godzin (37% godz. w miesiącu) w trakcie 28 dni. Sytuacje te występowały głównie w godzinach południowych. Ograniczono generację 252,4 GWh energii elektrycznej. Z tego 156,6 GWh dotyczyło wielkoskalowych instalacji fotowoltaicznych (9,8% potencjalnej produkcji). Z kolei 95,7 GWh dotyczyło farm wiatrowych (4,3% potencjalnej produkcji) - wyliczają eksperci.

Od początku roku ograniczono produkcję 1425,8 GWh, co oznacza wzrost o 60,9% względem analogicznego okresu 2025 r. Skala ograniczeń w bieżącym roku już przekroczyła poziom z całego roku 2025 r.