fot: Maciej Dorosiński
fot: Maciej Dorosiński
Służby psychologiczne to już standard w policji i straży pożarnej. Od września taki zespół działa także w Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego. Służą pomocą ratownikom, szkolą ich, pomagają radzić sobie ze stresem. Jednocześnie, w razie potrzeby, na prośbę kierujących akcjami ratowniczymi w kopalniach, są gotowi ruszyć z pomocą tak górnikom, jak i rodzinom ofiar.
- Ten zamysł w mojej głowie powstał już kilka lat temu. Jako szef WUG-u nadzorowałem akcje ratownicze, a potem dochodzenia w sprawie tragicznych wypadków zbiorowych w kopalniach, m.in. w Halembie, Boryni, Mysłowicach-Wesołej. Obserwowałem wtedy ratowników zmagających się z żywiołem i w niektórych sytuacjach z własną słabością. Te tragedie dotknęły oczywiście najbardziej rodziny ofiar, ale odbiły się też na psychice ratowników górniczych. To są twardzi ludzie, ale w takich sytuacjach po zakończeniu akcji, powrocie do bazy – też przeżywali, mieli to przed oczami – mówi dr Piotr Buchwald, prezes Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego w Bytomiu.
Dodaje, że w tak specyficznej jednostce jak CSRG pomoc psychologiczna powinna być nie tylko na najwyższym poziomie, ale też w sposób właściwy dobrana. Rolę psychologów w stacji pełni dwóch specjalistów z dużym doświadczeniem w górnictwie.
- To osoby, które już miały do czynienia z rodzinami ofiar górniczych wypadków. Pełnią w stacji tzw. dyżur psychologiczny. Współpracujemy także z innymi psychologami, którzy prowadzą ćwiczenia na kursach ratowniczych odbywających się we wszystkich stacjach okręgowych: w Wodzisławiu Śląskim, Jaworznie i Zabrzu oraz na kursach specjalistycznych w Bytomiu – wylicza prezes Buchwald.
Jastrzębska Spółka Węglowa, podpisując umowę na tzw. gotowość ratowniczą ze Stacją również podkreśla mocno potrzebę korzystania z porad psychologicznych, gdy zajdzie taka potrzeba. W sytuacjach kryzysowych, jeśli kierownik ruchu danego zakładu wydobywczego uzna, że jest mu potrzebna tego rodzaju usługa w odniesieniu do górników, czy do rodzin osób poszkodowanych czy ofiar, to do akcji mogą wkroczyć specjaliści z CSRG.
- Jesteśmy w pełnej gotowości do niesienia takiej pomocy – podkreśla dr Piotr Buchwald.
Tragiczne wypadki zdarzają się nie tylko w kopalniach. Śląsk przeżył m.in. zawalenie się hali na terenie Międzynarodowych Targów Katowickich podczas wystawy gołębi oraz katastrofę kolejową pod Szczekocinami. W każdej takiej sytuacji do akcji przystępowali psycholodzy.
W Komendzie Wojewódzkiej Policji w Katowicach funkcjonuje od wielu lat wyspecjalizowana sekcja. Do jej obowiązków należy m.in. pomoc pracownikom policji w sytuacjach kryzysowych, czyli szeroko pojęte odreagowywanie. Do takich sytuacji zalicza się np. śmierć współpracownika, popełnienie lub usiłowanie popełnienia samobójstwa, przemoc fizyczną lub psychiczną w rodzinie policjanta lub pracownika, uczestniczenie w zdarzeniu, które spowodowało zagrożenie życia lub ciężką chorobę policjanta lub pracownika.
Specjaliści prowadzą też psychoedukację, profilaktykę stresu czy profilaktykę uzależnień. Liczba policjantów zwracających się o pomoc do psychologów od kilku lat utrzymuje się na podobnym poziomie i wynosi ponad 20 proc. Istnieje katalog, który określa, kiedy psycholog może interweniować lub kiedy powinien brać udział w działaniach policji. Jednak przede wszystkim osoba, która znalazła się w danej sytuacji, musi wyrazić zgodę, że chce rozmawiać z psychologiem policyjnym.
