Bełchatów inwestuje w pamięć. Wolontariusze PGE przywrócili do życia kino „POKÓJ”

„POKÓJ”: od perełki PRL-u do miejsca zapomnianego

Dla Bełchatowa kino „POKÓJ” było czymś więcej niż salą projekcyjną. Przyjeżdżali tu ludzie z całego regionu. Tu umawiano się na randki, oglądano premiery. W tym miejscu pracowały całe pokolenia.

Wraz z początkiem XXI wieku, kino „POKÓJ” przeszło ogromną zmianę. Obiekt został zmodernizowany i przekształcony w nowoczesne kino „KULTURA”. Pojawił się nowy sprzęt projekcyjny, ekran, komfortowe fotele oraz rozwiązania odpowiadające współczesnym standardom. Zniknęły szpule z taśmami i klimat dawnego miejsca. Z czasem zaczęła znikać pamięć o ludziach, którzy przez dziesięciolecia tworzyli to miejsce i budowali jego wyjątkową atmosferę. Dzisiejsze młode pokolenie nie pamięta już, jak wyglądały seanse w dawnym kinie „POKÓJ”, czy seanse wyświetlane w ramach kina ruchomego, objazdowego, które odwiedzało małe miejscowości i wyświetlało seanse w remizach strażackich czy domach kultury. Tradycyjne projektory filmowe zostały zastąpione systemami komputerowymi, wykorzystującymi nowoczesne technologie cyfrowe. 

Wielu pracowników, którzy przez lata byli związani z kinem, odeszło, a wraz z ich odejściem pojawiła się obawa, że historie i wspomnienia związane z tym miejscem zostaną bezpowrotnie zapomniane. Na szczęście rodziny, przyjaciele oraz dawni bywalcy kina nadal pamiętają emocje towarzyszące premierom, znajome twarze pracowników oraz niezwykłą atmosferę tamtych czasów. Dzięki ich wspomnieniom historia kina wciąż pozostaje żywa i jest przekazywana kolejnym pokoleniom. To właśnie z potrzeby ocalenia tych wspomnień narodziła się inicjatywa wolontariuszy. Gdy kino zostało przekształcone w nowoczesne, sprzęt trafił do magazynu a wspomnienia zostały w głowach mieszkańców. Aż do 2025 roku, kiedy pojawiło się pięciu wolontariuszy PGE GiEK, działających w ramach programu Fundacji PGE „Wolontariat Dobrej Energii”. Postanowili oni ocalić to miejsce dzięki wsparciu Fundacji PGE i z ogromnymi pokładami energii, chęci, kompetencji oraz wsparcia kilkudziesięciu mieszkańców.

Efekt: nowa, stała ekspozycja 

Celem projektu miało być stworzenie wystawy upamiętniającej świetlne lata działalności kina „POKÓJ”. Wolontariusze zebrali oryginalne bilety, plakaty, zdjęcia oraz historyczny sprzęt kinowy – rzadkie projektory, oryginalne fotele kinowe, taśmy. Wszystko wymagało konserwacji. Wolontariusze sami zabezpieczyli eksponaty, napisali opisy, zaprojektowali tablice informacyjne i zaaranżowali przestrzeń w korytarzu ekspozycyjnym kina.

Dodatkowo oprócz wystawy wolontariusze przygotowali film dokumentalny o historii kina „POKÓJ”. Będzie on odtwarzany na miejscu w celach edukacyjnych.

„Największą wartością tego projektu jest to, że pracowaliśmy na prawdziwych wspomnieniach ludzi. Każdy przedmiot, każda fotografia ma swoją historię… i my mogliśmy ją wydobyć. (…) To coś więcej niż wystawa. To spotkanie pokoleń i dowód na to, że warto ratować lokalne dziedzictwo” – mówi Urszula Smolarz, lider projektu.

Wystawa pn. „W STARYM KINIE „POKÓJ” - energia zachowanych wspomnień.” stała się miejscem integracji wielopokoleniowej

Ekspozycja w Miejskim Centrum Kultury w Bełchatowie od początku budowana była wspólnie z aktywnym udziałem mieszkańców. Rodziny byłych pracowników kina, byli kinooperatorzy, widzowie, przynosili rodzinne pamiątki i opowiadali historie związane z kinem. Otwarcie stało się wydarzeniem integrującym pokolenia „wychowane” przez kino „POKÓJ”.

Miasto zyskało gotowy produkt edukacyjny dla szkół, w ramach którego zaplanowane zostały warsztaty dla dzieci i młodzieży. 

Pokazujemy młodym ludziom, że stary sprzęt czy fotografie nie są bezużyteczne – przeciwnie, mogą być początkiem nowych opowieści. Chcemy pokazać, że wszystko może dostać swoje drugie życie, jeśli spojrzymy na to z uważnością, szacunkiem i odrobiną wyobraźni”    – podkreśla jedna z wolontariuszek, biorących udział w projekcie kina „POKÓJ”- Urszula Smolarz.

Wolontariat pracowniczy w PGE – wspólne działanie na rzecz lokalnych społeczności

Projekt pokazuje, jak wiele mogą zmienić pracownicy, gdy otrzymają przestrzeń do realizacji własnych pomysłów oraz wsparcie pracodawcy. Dzięki ich zaangażowaniu powstała inicjatywa, która wpływa na jakość życia mieszkańców regionu. To podejście wykraczające poza tradycyjnie rozumiane działania społeczne oparte wyłącznie na finansowym wsparciu. Pracownicy PGE wykorzystali swoje kompetencje projektowe, logistyczne i multimedialne, tworząc przedsięwzięcie od pomysłu do finalnej realizacji. To przykład, jak potencjał i wiedza pracowników mogą zostać przełożone na trwałą wartość dla lokalnej społeczności. W czasach, gdy samorządy dysponują coraz mniejszymi środkami na kulturę, takie partnerstwa oparte na inicjatywie  i zaangażowaniu ludzi nabierają szczególnego znaczenia.

Co dalej? Energia, która zostaje

Kino „POKÓJ” działało w Bełchatowie od lat 70. do końca lat 90. XX wieku. W tym czasie stanowiło centrum życia kulturalnego miasta górników i energetyków. Obecna wystawa w kinie ma pozostać żywym i stale rozwijającym się elementem lokalnego dziedzictwa. Jej historia nie kończy się wraz z otwarciem – będzie tworzona dalej przez kolejnych wolontariuszy i mieszkańców, którzy wzbogacą ją o nowe pamiątki i wspomnienia. 

Kino „POKÓJ” przestało wyświetlać filmy trzy dekady temu. Dziś ponownie opowiada historię – tym razem najważniejszą, bo historię Bełchatowa. To inwestycja, której wartość będzie rosła z każdym kolejnym rokiem.