fot: Krystian Krawczyk
Porozumienie przewiduje, że Polska i USA - wraz z rządem Ukrainy - będą dążyły do wzmocnienia połączenia gazowego między Polską a Ukrainą i budowy płynnego regionalnego rynku gazu w Europie Środkowej i Wschodniej
fot: Krystian Krawczyk
10 lat temu do terminala LNG w Świnoujściu dotarł pierwszy ładunek skroplonego gazu. Był to tzw. gaz techniczny, niezbędny do uruchomienia instalacji. Pierwszy komercyjny ładunek LNG przypłynął do Świnoujścia pół roku później.
11 grudnia 2015 r. do terminala LNG w Świnoujściu dotarła pierwsza dostawa skroplonego gazu LNG. Nie była to dostawa komercyjna, na rynek, tylko tzw. gaz techniczny, konieczny do napełnienia instalacji, by ona mogła zacząć normalnie działać. Gaz ten zakupił ówczesny operator terminala, Polskie LNG - spółka zależna polskiego operatora systemu gazu, Gaz-Systemu, a przywiózł go z Kataru do Świnoujścia metanowiec “Al-Nuaman“. Proces schładzania instalacji i rozładunku odbył się bez większych zakłóceń, statek wypłynął z gazportu 19 grudnia.
Wcześniej, 12 października 20215 r., niecałe dwa tygodnie przed wyborami parlamentarnymi ówczesny rząd Ewy Kopacz zorganizował oficjalną ceremonię zakończenia budowy terminala. Przez kolejne dwa miesiąca cała instalacja miała być przygotowywana do napełnienia gazem technicznym. Ładunek tego gazu Polskie LNG zamówiło jeszcze we wrześniu 2015 r.
Pierwsza komercyjna dostawa LNG do terminala dotarła pół roku później po dostawie gazu technicznego. 17 czerwca 2016 r. metanowiec “Al-Nuaman“ przywiózł z Kataru, a potem bez problemu rozładował, 206 tys. m sześć. skroplonego gazu. Następnego dnia w obecności prezydenta Andrzeja Dudy, premier Beaty Szydło, licznych ministrów oraz prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego, odbyła się uroczystość nadania gazoportowi imienia prezydenta Lecha Kaczyńskiego.
Koncepcja budowy gazoportu została przedstawiona 22 maja 2006 r. przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego podczas obrad Rady Bezpieczeństwa Narodowego. Decyzję o budowie instalacji rząd Kazimierza Marcinkiewicza podjął 22 maja 2006 r., a w połowie 2009 r. PGNiG podpisało z katarską spółką Qatargas kontrakt na 20-letnie dostawy gazu. Rok później Polskie LNG - spółka Gaz Systemu - odpowiedzialna za budowę i eksploatację terminala - zawarło umowę na jego budowę z konsorcjum, na czele którego stał włoski Saipem. Kamień węgielny wmurowano w marcu 2011 r.
Początkowo zakładano, że terminal będzie gotowy w połowie 2014, potem termin przesunięto na koniec 2014 r.; było to związane im. in. z bankructwami kilku podwykonawców, brakowało rąk do pracy, a generalny wykonawca nie realizował kolejnych etapów budowy na czas. Było to przyczyną sporu między inwestorem a wykonawcą terminala - konsorcjum kierowanym przez Saipem. Na początku grudnia 2014 r. PGNiG aneksowało kontrakt z Qatargasem, ustalając, że jeśli spółka nie będzie mogła odebrać zakontraktowanego gazu w terminie, to Qatargas sprzeda go na wolnym rynku, a PGNiG wyrówna Katarczykom różnicę w cenie w stosunku do kontraktu z 2009 r.
Od połowy 2016 r. do pierwszych dni grudnia 2025 r. do terminala przypłynęło 406 komercyjnych ładunków LNG, przede wszystkim z Kataru i USA, ale także z Norwegii czy z takich egzotycznych kierunków jak Nigeria czy Trynidad. W sumie to ponad 40 mld m sześć. gazu. Jedynym użytkownikiem terminala jest Orlen (wcześniej PGNiG), który ma zarezerwowane 100 proc. jego zdolności. Orlen odbiera obecnie gaz zakontratowany w ramach umowy z Qatargasem, z szeregiem eksportów z USA oraz surowiec kupowany na rynku spot.
Kilka lat po uruchomieniu zapadły decyzje o rozbudowie terminala. Dzięki budowie dodatkowych regazyfikatorów od początku 2022 r., jego zdolności importowe wzrosły z 5 do 6,2 mld m sześc. gazu rocznie. Dzięki budowie trzeciego zbiornika na LNG terminal osiągnął zdolność regazyfikacji na poziomie 8,3 mld m sześc. rocznie. Powstało też drugie nabrzeże, gdzie można rozładowywać albo załadowywać LNG na jednostki pływające. Pierwsza operacja załadunku skroplonego gazu na bunkierkę odbyła się w listopadzie 2025 r.
Terminal oferuje również możliwość załadunku LNG do autocystern, ISO-kontenerów i cystern kolejowych. Jesienią 2025 r. załadowano LNG 50-cio tysiączną cysternę. Łącznie od czasu uruchomienia tych usług z instalacji wyjechało w cysternach prawie 900 tys. ton LNG, co odpowiada ponad 1,2 mld m sześc. gazu.
