Ekspozycja urządzeń górniczych w dawnym schronie przeciwlotniczym

fot: Tomasz Rzeczycki

Dawny schron przeciwlotniczy przy KWK Thorez

fot: Tomasz Rzeczycki

Narzędzia i urządzenia górnicze, których niegdyś używali pracownicy trzech wałbrzyskich kopalń węgla kamiennego, zgromadzone zostały pod jednym dachem, a precyzyjnie rzecz ujmując - pod jednym stropem. Od 4 maja można je oglądać na terenie Centrum Nauki i Sztuki Stara Kopalnia.

- W dawnym tunelu odstawy kamienia zlokalizowana została ekspozycja narzędzi i urządzeń stosowanych w pracy pod ziemią. Wśród nich znalazły się narzędzia do ręcznych prac górniczych takie, jak: kilofy i łopaty, wyciągarki ręczne, młotki i wiertarki pneumatyczne, bory, żerdzie wiertnicze, raczki węglowe, koronki i gryzery, wiertarki elektryczne, szlifierki oraz drobny sprzęt pomocniczy, czyli olejarki, klucze płaskie i oczkowe. Prezentowane są również elementy podstawowej zabudowy górniczej - stojak typu Valent, stropnica, przeciągarka hydrauliczna do stojaków.  Wszystkie pamiątki pochodzą z kopalń wałbrzyskich: Thorez/Julia, Wałbrzych, Victoria - informuje Jan Jędrasik, dyrektor Centrum Nauki i Sztuki Stara Kopalnia w Wałbrzychu.

Centrum Nauki i Sztuki Stara Kopalnia w Wałbrzychu znajduje się na terenie dawnej KWK Thorez, która pod koniec fedrowała jako ZG Julia. Od kilku lat organizowane tam są wystawy, koncerty i zajęcia dla uczniów. W 2019 r. w ramach zwiedzania, wernisaży i zajęć dla dzieci zawitało tam 174 tys. osób, z tego około 40 tys. zwiedziło podziemną trasę turystyczną. Składa się ona funkcjonalnie z dwóch części: z dawnego chodnika odstawy kamienia i prostopadłego do niego chodnika oraz z płyciej położonego dawnego schronu przeciwlotniczego, zaadaptowanego później na sztolnię szkoleniową. Początkowo, gdy kilka lat temu udostępniono je turystom, liczba eksponatów była tam minimalna. Teraz także w dawnym schronie pojawiła się nowa ekspozycja.

- W części dawnej sztolni szkoleniowej/schronu, na trasie zwiedzania prezentowane są różne prace górnicze wykonywanych pod ziemią. Znalazło się tu stanowisko odpalania materiałów wybuchowych wraz z linią strzałową, drewnianą skrzynią na materiały wybuchowe i zapalarką DKMSK. Na ekspozycji załadowanego przodka umieszczona została postać strzałowego wraz z jego podstawowym wyposażeniem- kistą na materiały wybuchowe, spłonkownicą, a także metanomierzem, omomierzem, aparatem ucieczkowym AU-9. Ekspozycja obejmuje również postacie mierniczych podczas pracy przy pomiarze przodka wraz z osprzętem oraz stanowisko wiertacza z wyposażeniem: kilofem, młotem, łomem, wiertarką pneumatyczną WUP z borem - wylicza Jan Jędrasik.

Także i w tym przypadku wszystkie eksponaty pochodzą z trzech kopalń wałbrzyskich. Natomiast postacie górników wykonane zostały w Centrum Ceramiki Unikatowej Parku Wielokulturowego Stara Kopalnia w Wałbrzychu. 

Stara Kopalnia jest jednym z kilku obiektów górniczych w Polsce, udostępniających turystom wyrobiska ćwiczebne, szkoleniowe bądź eksploatacyjne górnictwa węglowego. Poza Wałbrzychem taka możliwość zwiedzania istnieje też w Nowej Rudzie, Zabrzu i Dąbrowie Górniczej.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

TOP 6 nieoczywistych propozycji na Industriadę 2026. Poleca dr Adam Hajduga

Przed nami kolejna Industriada, czyli święto Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego. Odbędzie się w dniach 13 i 14 czerwca 2026 roku, a tegorocznym motywem przewodnim są „Twarze przemysłu”. Industriada zagości w 50 obiektach i nie sposób odwiedzić jej wszystkie. Wspólnie z dr. Adamem Hajdugą - współtwórcą festiwalu, wiceprezydentem Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego i dyrektorem instytucji kultury „Szyb Staszic” w Tarnowskich Górach – przygotowaliśmy TOP 6 nieoczywistych propozycji na Industriadę 2026.

Korski: Chcą budować nową kopalnię węgla. Zapomnieli, że urzędnicze młyny mielą wolniej niż kombajny

Przeczytałem, że powstanie w naszym kraju nowa kopalnia węgla kamiennego. Ma ona funkcjonować w Dolnośląskim Zagłębiu Węglowym, gdzie nadal występują najwyższej jakości węgle koksowe. Kiedy czytam, że pierwszą koncesję, jeszcze nie wydobywczą, uzyskano w 2014 r., to zauważam, że dla niewielkiego złoża droga od decyzji do podjęcia wydobycia jest bardzo długa. Jeszcze nie zaczęli fedrować, bo po drodze pojawiła się przeszkoda w postaci działki terenu, która jest potrzebna, ale właściciel nie chce jej sprzedać. 

Jest szansa dla Megalopolis Katowice-Ostrawa? Zbliża się konferencja pod patronatem netTG.pl

Trybuna Górnicza” i portal netTG.pl patronują XXXII Międzynarodowemu Spotkaniu Biznesu Czech, Polski i Słowacji, które odbędzie się 11 czerwca br.

Historia Bogdanki zaczęła się od odwagi śląskich geologów

Lubelska kopalnia jest dowodem, że w górnictwie najważniejsze decyzje zapadają na długo przed pierwszą toną węgla.